Morgunblaðið - 01.03.1988, Blaðsíða 19

Morgunblaðið - 01.03.1988, Blaðsíða 19
MORGUNBLAÐIÐ, ÞRIÐJUDAGUR 1. MARZ 1988 19 var að Biblían og bandprjónninn geti talist fullnægjandi kennslu- gögn. Námsefni skólanna þarf að breytast og þróast ekki síður en annað, ekki aðeins hvað varðar inn- tak og efni heldur ekki síður upp- setningu og útlit. Skólar nútímans þurfa að halda áhuga nemenda sinna í samkeppni við sterkari miðla en nokkru sinni fyrr og það verður ekki gert nema námsefni taki mið af veröldinni sem nemendurnir hrærast í utan veggja skólans. Síðustu vikur og mánuði hefur starfsfólk Námsgagnastofnunar staðið frammi fyrir enn hrikalegri vanda en oft áður. Vegna þess að stofnuninni er ekki séð fyrir nægi- legu fjármagni neyðast starfsmenn hennar nú til að taka afdrifaríkar ákvarðanir, ekki einungis um að hætta við útgáfu á nauðsynlegu námsefni sem fyrirhugað hefur ver- ið heldur þarf jafnvel að hætta við verkefni sem þegar er hafin vinna við. Geta allír kennt? Til þess að skólinn geti sinnt því hlutverki sínu að stuðla að farsælu námi og alhliða þroska allra nem- enda sem í honum eru'vérða þeir sem við skólana starfa að hafa að baki menntun og þjálfun til að tak- ast á við starfið. Rétt eins og í öðrum starfsgreinum þarf að kunna til verka. Góður skóli byggist á starfi góðra kennara. Kennarar verða því að hafa staðgóða menntun og almenna þekkingu á þeim greinum sem námsgreinar skólans byggjast á og einnig góða yfírsýn í uppeldis- og kennslufræðum því þeir verða að vera færir um að skipuleggja nám- ið og starfið í skólanum þannig að það myndi samfellda heild og búi nemendur undir líf og starf í marg- brotnu þjóðfélagi okkar. Þetta við- horf til skólastarfs var m.a. stað- fest með setningu laga um lög- verndun á starfsheiti og starfsrétt- indum grunnskólakennara, fram- haldsskólakennara og skólastjórn- enda. Þeim sem að lagasetningunni stóðu — og þar áttu kennarasamtök hlut að máli — var auðvitað ljóst að við gildistöku laganna yrði erfið- ara en áður að ráða til starfa þá sem ekki hafa tilskilda menntun að baki. Það var í raun einn megintil- gangur laganna að sporna við því að til skólanna réðust starfsmenn með takmarkaða grunnmenntun og þekkingu á skólastarfinu, kennslu- og uppeldisfræðum og námsefni skóianna. Hins vegar var einnig ljóst að nokkur aðlögunartími væri nauðsynlegur. Þess vegna er í lög- unum ákvæði um undanþágunefnd- ir sem geta veitt undanþágu til að ráða réttindalausa starfsmenn til skólanna, þó aldrei lengur er til eins árs í senn. Nú er það svo með margar starfsgreinar að leikmenn, ef svo má segja, geta stundum sinnt að einhverju leyti störfum sem þeir hafa ekki lært sérstaklega til. Sum- ir eru t.d. lagnir að gera við bíla þó ekki hafi þeir lært bifvélavirkj- un, aðrir geta hlúð að lösnum þó ekki séu þeir læknar. Það er bless- unarlega svo í lífinu að menn læra ýmislegt hver af öðrum og lífsreynsla þroskaðs fólks er dýr- mætur sjóður að ganga í. En það er ekki nóg þegar að formlegu skólastarfi kemur í þjóðfélagi sem byggir tilveru sína á góðri menntun þegna sinna þannig að þeir standist samanburð við þegna annarra þjóða. Það er því mikið álitamál hvort réttlætanlegt sé að ráða til kennslu starfsmenn sem hafa takmarkaða grunnmenntun og enga eða í besta falli mjög takmarkaða innsýn í kennslu- og uppeldisfræði. Skýrslur um skólastarf Á nýliðnu ári komu fram nokkrar skýrslur um skólastarf á íslandi. Tvær þeirra vil ég nefna hér, skýrslu menntamálaráðuneytisins um menntastefnu á íslandi, OECD- skýrsluna svonefndu, og skýrslu um stárfskjör grunnskóla- og fram- haldsskólakerinara. 1 skýrslu OECD-fulltrúanna er dregin upp döpur mynd af skóla- starfi og menntastefnu á íslandi. En okkur sem störfum við skóla landsins segir hún erigin ný tíðindi. Árum saman hafa kennarar og samtök þeirra, á fundum og ráð- stefnum, í ræðu og riti bent á að hvergi í hinum vestræna heimi þekkist að jafri illa sé búið að nem- endum og hér er gert. Margsetning skóla og sundurslit- inn vinnudagur nemeiida eru óþekkt fyrirbæri annars staðar. Hér er skortur á náms- og kennslugögn- um slíkur að kennarar verða að verja miklum tíma til þess að út- búa, semja og ljósrita verkefni og annað sem þarf að vera fyrir hendi. Algengt er að íslenskir kennarar þurfí að hafa umsjón með tveimur eða fleiri bekkjardeildum. Alls stað- ar þar sem ég þekki til, t.d. hér í nágrannalöndum okkar, er óþekkt að kennarar hafi umsjón með fleiri en einni bekkjardeild vegna þess hve mikil ábyrgð og álag fylgir slíkri umsjón. Hvergi þekkist að kennarar barna séu að stórum hluta fólk sem skortir tilskilda menntun og starfs- þjálfun og þar af leiðandi búa kenn- arar annars staðar ekki við það álag sem því fylgir að leiðbeina réttindalausum starfsmönnum skól- anna sem hvorki þekkja til skóla- starfs né þess námsefnis sem þeir eiga að fara að kenna. Annars staðar viðgengst ekki að . ákvarðanataka um skólastarf stjórnist meira og minna af geð- þótta stjórnmálamanna sem ekki telja alltaf þörf á að hafa samvinnu við kennara og samtök þeirra. Hin skýrslan er í rauninni fram- hald af endurmatsskýrslunni svo- kölluðu sem staðfesti og færði sönn- ur á það hvernig skólastarf og starf kennara hefur breyst á undanförn- um árum og hvernig skólanum er nú ætlað víðara og viðameira hlut- vérk en áður. Starfskjaranefndir voru settar á laggirnar í síðustu kjarasamningum við kennara. Miklar vonir voru bundnar við störf þeirra, einkum vegna þess að í þetta sinn átti fjár- málaráðuneytið fulla aðild að þeim. Margar þeirra tillagna sem nefnd- irnar urðu einhuga um munu ef þær koma til framkvæmda verða skóla- starfi í landinu mikil lyftistöng og gera mögulegt að bæta starfsað- stöðu í skólum og laun kennara. Athafnir í stað orða Nú standa yfir kjarasamningar við kennara í grunnskólum og fram- haldsskólum. Kennarar og samtök þeirra hljóta að treysta því að fjár- málaráðuneytið taki fulla ábyrgð á aðild sinni að starfskjaranefndun- um og sjái til þess að kjör kennara- stéttarinnar verði bætt. Að sínu leyti eru samtök kennara þess albúin að axla þá ábyrgð sem því fylgir að móta skólastarfið í landinu. Þeim er mikilvægur stuðn- ingur og samvinna við foreldra og hljóta að fagna þróttmiklu starfi margra foreldrafélaga sem m.a. hefur birst í útgáfu glæsilegs tíma- rits sem nýlega hefur komið út. Kennarasamtök hafa sýnt vilja sinn í verki með útgáfu heildar- stefnu Kennarasambands Islands í skólamálum, heildarstefnu sem tek- ur á öllum meginþáttum skólastarfs og fellur í öllum meginatriðum að gildandi grunnskólalögum. Nú er tækifæri til að snúa vörn í sókn og láta ekki orðin tóm á hátíðis- og tyllidögum nægja — sýna í verki og viðurkenna að unga kynslóðin er dýrmætasti fjársjóður okkar. Spurningin er aðeins: „Hvað má skólinn kosta?" Ef hér á að reka skólastarf á þann hátt sem landslög gera ráð fyrir og í samræmi við þær kröfur sem menningarþjóðin hlýtur að gera til menntakerfis síns verður að veita meira fjármagni en nú er gert til skólanna, til innri og ytri búnaðar þeirra og til að bæta laun kennara þannig að þeir fáist þar til starfa. Með því einu móti getum við stuðlað að úrbótum til handa æsku þessa lands og skilað menningararf- inum áfram til komandi kynslóðar. Aðeins 6,1 kg á svifléttum hjólabúnaði. Stillanlegt sogafl og afbragðs sogstykki. Reynslan sannar rekstraröryggi og einstaka endingu.- HAGKVÆM OG HEILNÆM 10 lítra poki og svo frábær ryksíun að hún hreinsar einnig andrúmsloftið. Nýlegar hollusturannsóknir leiddu í Ijós að flestar ryksugur 'rykmenga lottið, sumar hrikalega. Já, svona er NILFISK: Vönduð og tæknilega ósvikin, gerð til að vinna sitt verk, fljóttog vel, áreftirár, með lágmarks truflunum og tilkostnaði. fei j EIOIT HEIMSINS BESTA RYKSUGA Stór orð, sem reynslan réttlætir A=Dnix HÁTÚNI6A SlMI (91)24420 OISSANDIUPPSLATTARRIT Kennitölur, nafnnúmer og aðrar helstu upplýsingar um 10.000 starfandi fyrirtæki alls staðar á landinu er að finna í JSLENSKFYRIRTÆKI1988" Vantar þig gólfteppi, bátakrana eða einhvern til að sjá um tískusýningu eða ráðstefnu? Upplýsingar um útflytjendur, erlend umboð eða farsímanúmer einhvers íslensks skips? Svarið finnur þú í „ÍSLENSK FYRIRTÆKI1988". ÍSLENSK FYRIRTÆKI - ómissandi uppsláttarrit í 18 ár. t ?"<*> «8 J*. , : íramf Höfundur er formaður Kennara- sambands íahwds. ÍSLENSK FYRIRTÆKf, ÁRMÚLA18,108 REYKJAVÍK,
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.