Morgunblaðið - 01.03.1988, Blaðsíða 56

Morgunblaðið - 01.03.1988, Blaðsíða 56
56 MORGUNBLAÐIÐ, ÞRIÐJUDAGUR 1. MARZ 1988 Fiskmarkaðariíir í Þýzkalandi: Mikil samkeppni og framboðið misjafnt FISKMARKAÐARNIR í Þýzka- landi, Bremerhaven og Cux- haven, eru oft mikið í fréttum. Það er fyrst og fremst vegna meíri sveiflna í verði, en þekkj- ast á fiskmörkuðunum í Bret- landi, Hull og Grimsby. Einnig eru sveíflur í framboði á þýzku markaðina meirí en á þá brezku. Skýringar á þessu eru vafalaust margar, en blaðamaður Morgun- blaðsins brá sér fyrir skömmu til Bremerhaven til að kynna sér gang mála. Einkennandi fyrír þýzku markaðina virðist mikil samkeppni milli Bremerhaven og Cuxhaven og umboðsmanna á þessum stöðum. Telja margir þessa samkeppni of mikla og þess valdandi að framboð á markaðina verði of oft of mikið og verð þar af leiðandi of lágt. Aðrír benda á að mikil sam- keppni tveggja eða fleirí staða leiði tíl þess að fastur kostnaður og þjónusta verði ódýrarí. Meira verði gert til að fá fiskinn tíl sölu, en ef markaðurínn vœrí aðeins einn. Áður en fiskflutningar í gámum komu til, var útflutningur á fersk- um fiski til Þýzkalands í nokkuð föstum skorðum. Samvinna var á milli Bremerhaven og Cuxhaven og siglingar skipanna miðuðust við upplýsingar þaðan. Jafnframt var samvinna rnilli umboðsmanna á þessum stöðum, sem reyndar voru aðeins einn á hvorum. Þá var van- inn að tvö skip kæmu vikulega til Bremerhaven og eitt til Cuxhaven í samræmi við getu fyrirtækjanna á hvorum stað fyrir sig til að vinna fiskirm ý. neytendamarkaðina inni í landi. Á síðustu árum hefur sam- keppni milli staðanna farið vaxandi og umboðsmönnum fjölgað. Bre- merhaven hefur náð til sín vaxandi hlutdeild í fisksölunni og samvinnan milli staðanna og umboðsmannanna riðlazt. Þá hefur umboðsmönnum fjölgað og keppnin um fiskinn þeirra á milli vaxið. Siglingum ski- panna hefur ekki fjölgað, en með gámunum hefur möguleikinn á tekj- um fyrir fleiri umboðsmenn vaxið. Þar af leiðandi, segja sumir, er vaxandi hætta á því að of mikið af fiski fari utan í gámum og verð- ið falli, öllum til skaða. Fleiri fiskvinnslufyrirtæki eru í Bremerhaven en Cuxhaven, en svo virðist sem munurinn á fiskmagni milli markaðanna sé ekki fyllilega í samræmi við þessa skiptingu. Þess vegna er alltaf talsvert af fiski flutt milli staða eftir uppboðin. Þessi flutningur er kostnaðarsamur og lendir meira á fyrirtækjum í Cuxhaven. Kostnaðurinn rýrir um Ieið getu kaupenda þar til að greiða hátt verð fyrir fiskinn á markaðn- um, hvort sem það er í Bremer- haven eða Cuxhaven. Því er útkom- an sú að verð í Cuxhaven er ívið lægra. Stjórnendur fiskmarkaðsins í Bremerhaven telja að lægra verð í Cuxhaven hafi áhrif til lækkunar á verð í Bremerhaven. Við uppboð á fiski í Bremerhaven þriðjudaginn 23. febrúar var verð á karfa fyrst í stað um 1,20 mörk á pundið. Er leið á uppboðið, féll verðið skyndi- lega niður undir eitt mark. Skýring virtist vera frétt um að í Cuxhaven væri verðið fyrir karfann tæpir 90 pfenningar á pundið. Blað með þessum upplýsingum var límt á vagn uppboðahaldarans og verðið féll um leið. Hins vegar gæti það hafa skipt máli, að uppboði á fiski úr Ögra var þá að ljúka og við tók fiskur, eitthvað lakari að gæðum. Það er margt, sem hefur áhrif á gang mála. ðstaðfestar sögusagnir um fjölda gáma á leiðinni eða tonnafjölda um borð í skipi, geta haft þau áhrif að verðmyndun verði ekki í samræmi við raunverulegt framboð eða eftirspurn. Augljóst virðist, að koma verði á fót áreiðanlegri upplýsingamiðlun á báðum endum, hér heima og úti. Upplýsingum, sem allir geta treyst og menn fari almennt eftir. Skipin verða að ákveða löndunardag ytra með allt að fimm vikna fyrirvara. Við gámasendingar er fyrirvarinn aðeins sá, að g£marnir komist á markaðinn í tíma. Því berast upp- lýsingar um gámana oft full seint. Hugsanlega mætti setja upp ein- hver tfmamörk fyrir tilkynningar á gámasendingum. Þeir aðilar sem Morgunblaðið ræddi við um þessi Morgunblaðið/HG Uppboðshaldarínn mundar lúðurinn og býður upp eina kassastæðu í einu. Verðið 1,20 mörk á pundið mál, voru ekki fyllilega sammála. Sumir vildu beina stjórnun á út- flutning á gámafiski, aðrir vildu halda sig við trausta upplýsinga- miðlum. Á vegum stjórnvalda er nú verið að kanna með hvaða hætti þessum málum verði bezt komið. Verðsveiflur á fiskmörkuðunum hafa verið talsverðar, en nær und- antekningarlaust var verð fyrstu 6 vikur þessa árs mjög hátt. Verð á kíló af karfa fór yfir 100 krónur, en algengt verð á fiskmörkuðunum hér heima er í kringum 20 krónur. Um 20 krónur kostar að flytja hvert kíló utan í gámum. Þegar karfinn hefur verið flakaður og er kominn í verzlanir inni í landi, er algengt verð um 20 mörk á pundið, um 880 krónur á kíló, sem er miklu dýrara en svínakjöt og kjúklingar. Verðið inni í landi fer þó talsvert eftir því á hvaða verði karfínn er keyptuí á markaðnum. Hátt verð á markaðn- um þýðir hátt smásöluverð, sem aftur dregfur úr neyzlu. Stjórnendur fiskmarkaðanna leggja því áherzlu á, að heppilegast fyrir alla aðila sé, að framboð verði jafnt og stöðugt, gæði í toppi og verð nálægt 60 krónum á kíló. Með því móti komist allir af með góðu móti og mögulegt sé að auka fiskát, verði fiskurinn ekki of dýr kominn í fiskbúðirnar. Það heyrir til undantekninga að umtalsvert fiskmagn sé keypt á mörkuðunum til annarrar vinnslu en flökunar eða frágangs fyrir sölu fisksins fersks. Hér fer á eftir spjall við nokkra þeirra, sem standa í eldlínunni við fisksölu í Bremerhaven og Cux- haven. HG Þurfum stjórn á gámaf iskinn - segir Ludwig Janssen, ræðismað- ur og umboðsmaður Morgunblaðið/HG Strax og uppboði er lokið, taka kaupendur fisk sinn saman, keyra honum út og kyrrð kemst á að nýju „ÞAÐ er oft erfitt að skilja hvernig hlutirnir gerast, of oft er oft mikið af fiski frá íslandi sent á markaðinn hér. Við viljum fá sömu stjórn á gámaútflutning- inn og LÍU hefur á skipunum. Þetta virðist hins vegar ómögu- legt á frjálsum markaði eins og við búum við, þar sem engin stofnun á Islandi virðist vera fær um að leysa þennan vanda," sagði Ludwig Janssen, íslenzkur ræðismaður í Bremerhaven og umboðsmaður við fisksölu. „Of mikið framboð þýðir of lágt verð. Of litið framboð þýðir of hátt verð. Mjög hátt verð eru skammtímahagfsmunir einstakra seljenda, ekki hagsmunir þeirra, sem reglulega senda fiskinn hingað, því háa verðið hefur alltaf í för með sér samdrátt í neyzla og lækkun á verði niður fyir það, sem eðlilegt getur talizt. Okkur skiptir mestu, og íslendinga líka, að framboð verði jafnt og stöðugt. Með því fæst verð, sem allir geta sætt sig við. Við gefum útflytjendum alltaf, eins ná- kvæmlega og unnt er, upplýsingar um framboð og mögulegt verð, en Morgunblaðið/HG Ludwig Janssen það er í raun ómögulegt að spá fyrir um þessa hluti með nokkurri vissi, meðal annars vegna þess, að upplýsingar berast oft of seint. Upplýsingar eru samt sem áður grunnurinn að því að framboð verði í samræmi við eftirspurn," sagði Ludwig Janssen. Reinhard Meiners og Jochen Jantzen, Bremerhaven: Hvorki boð né bönn á frjálsum markaði „TIL þess að ná sem beztum ár- angrí þarf f ramboð að vera stöð- ugt, í samræmi við eftirspurn og gæði í lagi. Við öflun eins ná- kvæmra upplýsinga og unnt er um markaðinn, hugsanlegt verð og framboð fram í tímann og niðurstöðu fisksolunnar eftir á. Þessum upplýsingum miðlum við síðan til bæði kaupenda og selj- enda og þeir taka síðan ákvörðun um kaup eða sðlu í samræmi við það. Annað getum við ekki gert. Boð og bönn eiga ekki heima á frjálsum markaði," sögðu stjórn- endur fiskmarkaðsins í Bremer- haven, Reinhard Meiners og Jochen Jantzen. „ Við höfum mikið rætt við íslend- 'mga. um framboð á fiskinum. Stað- an er einfaldlega sú, að þeir verða að leysa vandamál því tengdu sjálf- ir. Við getum ekki hafnað fiskinum, vilji einhver senda hann. Við reyn- um því að gera allt, sem í okkar valdi stendur til að seljandi fái sem hæst verð fyrir hann miðað við aðstæður hverju sinni. Með því móti verða menn ánægðir og halda áfram að selja okkur fisk. Við viljum opna íslendingum dyrnar að þýzka fiskmarkaðnum og þær dyr eru hér í Bremerhaven. Þetta eru því sam- eiginlegir hagsmunir. Við ráðum orðið betur við mikið af fiski í einu á skikkanleg^u verði. Um dag^inn náði Ogri rúmlega 50 krónum að meðaltali á kíló, þrátt fyrir mikið magn og framboð frá öðrum. Verðið má ekki heldur fara miklu hærra. Það ræður markaður- inn ekki við til lengdar. Neytandinn inni í landi er tilbúinn til að borga ákveðið verð fyrir fiskinn. Ef kaup- andinn hér á markaðnum þarf að borga of hátt verð fyrir fiskinn, genjjur hann of nærri sér eða fisk- urinn verður of dýr fyrir fólkið. Verð á kjöti er í flestum tilfellum svo miklu Iægra en á fiski, að Ieið- in til aukningar er í gegn um áróð- ur fyrir því hve heilsusamlegt físká- tið er. Við getum ekki aukið umsvif markaðsins, möguleika hans til að taka við auknu magni, ef við tölum stöðugt um að takmarka framboð og komum í veg fyrir að einhvern tíma komi of mikið inn á markað- inn. Með því móti verður verðið of hátt og getan fyrirtækjanna til að kaupa fiskinn minnkar. Hins vegar eru það gæðin, sem ráða verði og möguleikunum til að dreifa físksöl- unni á vikuna. Um 90% af fískinum, sem við fáum frá íslandi er í góðu lagi, en það er ekki nóg. Það er ekki hægt að bíða með gám af slök- um fiski fram eftir viku til að létta Reinhard Meiners, forstjóri f iskmaraðsins í Bremerhaven. á sölunni fyrri hluta vikunnar. Fisk- kaupandinn getur heldur ekki keypt slakan fisk í vikulokin til að geta látið byrja vinnslu strax á mánu- dagsmorgunn í stað þess að láta fólkið bíða eftir fískinum af mark- aðnum. Miðstökin við tollskrárgerðina í Brussel hafa valdið okkur miklum áhyggjum og geta haft mjög nei- kvæð áhrif á gang mála hér. Við reynum því að gera allt, sem í okk- ar valdi stendur, til að leysa málið. Forystumenn bæjarfélaganna, at- vinnurekenda og fleiri vinna stöð- ugt að leiðréttingu. á tollinum og við vonumst til að árangur náist fljótlega. Við ábyrgjumst enn mis- muninn á 2% og 15% tolli á djúp- sjávarkarfanum, en það getum við ekki gert til lengdar Piskverðið er lægra í Cuxhaven en í Bremerhaven. Þar er minni samkeppni um fískinn og lágt verð þar hefur áhrif til lækkunar hér. Við viljum því heldur beina viðskipt- unum hingað í meiri mæli, þannig að eðlilegt hiutfall verði á milli markaðanna. Mikill tími fer í að flytja fískinn á milli markaðanna, þó leiðin sé kannski ekki löng og því fylgir talsverður kostnaður. Meiri fískvinnsla er hér og það væri bezt fyrir báða staðina, að físk- magnið á markaðnum samsvaraði að miklu leyti afkastagetu vinnsl- unnar á sama stað. Það er líka tilfinning okkar að fyrirtækin hér vilji heldur kaupa fiskinn á markaðnum en kaupa hann á föstu verði. Þau eru þá í nánari snertingu við það, sem er að gerast. Kaupendurnir sjá fískinn, en kaupa hann ekki óséðan og geta þá betur greitt fyrir hann í sam- ræmi við gæði," sögðu þeir Jochen Jantzen og Reinhard Meiners.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.