Morgunblaðið - 01.03.1988, Blaðsíða 22

Morgunblaðið - 01.03.1988, Blaðsíða 22
22 MORCUNBLAÐIÐ, ÞRIÐJUDAGUR 1. MARZ 1988 Lítrar 8 Mynd 3 6 i i i i- i i i i I 1 I I I I I I I I I I I I | I I I t-i FINNLAND ^ Áf engt öl |%?j Létt vín Hl Sterkt áfengi ÍSLAND Heildarneysla i ) i 0 1930 1940 1950 1960 1970 1980 1990 Heildarneysla áfengis i Finnlandi 1935—1982 í litrum hreins vinanda á íbúa á ári skipt eftir tegundum (Koskikallio=. Greinilegt er hvern- ig áfenga ölið (bjórinn) hefur bæst við aðra áfengisneyslu og ekki dregið úr neyslu sterkra drykkja. Til samanburðar er heildarneysla áfengis á íbúa á íslandi dregin inn í myndina. Fræðileg rök gegn aukinni áf engisneyslu og bjórfrumvarpi yrði samþykkt (mynd 4). Áætlun Þjóðhagsstofnunar var eins og sést á myndinni, að búast mætti við að áfengisneysla reiknuð í hreinum vínanda ykist um þriðj- ung frá þvi sem var á árinu 1984. Ekkert hefur komið fram sem bendir til þess að þróunin verði önnur en Þjóðhagsstofnun áætl- aði. Samkvæmt reynslu annarra og tiltækum heimildum má búast við því að heildarneysla áfengis auk- ist verulega og að öll vandamál, sem tengd eru áfengisnotkun og ofnotkun, muni aukast a.m.k. í hlutfalli við neysluna, ef það frumvarp sem nú liggur fyrir um breytingar á áfengislögum verður samþykkt. Tilvitnanir. Bruun, K. og samverkamenn (1975): Alcohol Cont- rol Policies in Public Health perspective. The Finn- ish Foundation for Alcohol Studies, 25. Bruun-Guldbrandsen, S. (1972): Hjemmebrentbruk og hjemmebrcntbrukere. Norsk Tidskrift om Alkoholspörsmál, 24, no. 2,79. Cloninger, C.R. og samverkamenn (1981): Inherit- ance of alcohot abuse. Arch. Gen Psychiatry, 38; 861-868. Grétar Sigurbergsson (1988): Nokkrar ábendingar geolæknis varðandi bjórfrumvarpið. Morgunbtaðið 10. febrúar. Halldin, J. (1984): Prevalence of Mental Disorder in an Urban Population in Central Sweden with a Follow Up pf Mortality. Karolinska Institutionen, Stockholm. Hildigunnur Ólafsdóttir og Tómas Heigason (1988): Innlagnir á meðferðarstofnanir vegna mis- notkunar áfengis og annarra vímuefna 1975— 1985. Blður birtingar i Læknablaðinu. Koskikallio, I. (1987): Islands ölforbud dámpar alkoholkonsumtionen. Alkoholpolitik 4;234—236. Makela, K. og österberg, E. (1976): Alkoholkons- umtjon och alkoholpolitik i Finland och Sverige áren 1951-1973. Alkoholpolitik, 38; 62-69. Mákela, K. (1979: Unrecorded consumption of al- cohol in Finland 1960-1976. Reporta from the Social Research Institute of Al- cohol Studies. No. 126. Helsinki. Mákelá, K. og samverkamenn (1981): Alcohol, Society, and the State I. A Comparative Study of Alcohol Control. Addiction Research Foundation, Toronto. World Health Organization, 1980. Myers, J.K. og samverkamenn (1984): Six-month prevalence of psychiatric disorders in three com- munitie8. Arch. Gcn Psychiatry 41;959-967. Produktschap voor gedistilleerde dranken: Hoeveel alcoholhoadende dranken worden er in de wereld gedronken? Schiedam 1983. Rapport 87 (1987) Centralförbundet för alkohol- och narkotikaupplysning. Stockholm. Robins, L.N. og samverkamenn (1984): Lifetime prevalence of specific psychiatric disorders in three sites. Arch. Gen Psychiatry 41;949-958. Romanus, G. (1983): Rapport frán Sverige: De nordiska alkoholbolagcns konferens. Protokoll. Reykjavlk. Royal College of Psychiatrists (1986): Alcohol: Our Favorite Drug. Tavistock Publication. Skog, O.-J. (1985): The Collectivity of drinking Cultures: A theory of the distribution of alcohol consumption. British Joumal of Addiction, 80;83-99. Snjólfur Ólafsson (1988): Bjórinn og aðgerða- rannsóknir Morgunblaðið 17. febr. Stenius, K. (1987): Finsk mellanölsdebatt. Nordisk námnd för alkohol- och drogforskning, Nyhetsbrev 3. Tómas Helgason (1982): Rannsðknir á áfcngis- neyslu. Geðvernd, 17;67—62. Tómas Helgason og samverkamenn (1983): Ný- gengi drykkjusýki og áfengisnotkunar. Læknablað- ið, fylgirit 17;82-89. Tómas Helgason (1984): Alkoholmisbrugets epi- demiologi. Nord. Med. 99; 290-293. World Health Organization (1980): Problems rei- ated to alcohol consumption. WHO Technical Rep- ort Series 650. World Health Organization: Walsh, B. og Grant, M. (1986): Public Health Implications of Alcohol Production and Trade. WHO Offset Publication No. 88. World Health Organization: Moser, J. (ritstjðri) (1985): Alcohol Policies in National Health and Development Planning. WHO Offset Publication no. 89; 1985. World Health Organization: Farrell, S. (1985); Review of National Policy Measures to Prevent Alcohol-Related Problems. WHO/MNH- /PAD/86.14.. Nordic Statisk Arsbok 1986 (1987): NU: 1986:5. Höfundur er dr. med. prófessor í geðlœknisfræði viðHáskóIa ís- lands og forstððulæknirgeðdeild- ar Landspitalans. Kvenfélagið Hlif í Breiðdal: Ályktað gegn bjór Á STJÓRNARFUNDI kvenfé- Iagsins Hlífar í Breiðdal, mánu- daginn 22. febrúar 1988, var gerð svohljóðandi ályktun: . Kvenfélagið Hlíf í Breiðdal árétt- ar fyrri samþykktirfélagsins gegn sölu áfengs bjórs á Islandi og skor- ar á þingmenn að fella bjórfrum- varp það sem nú liggur fyrir Al- þingi. Ennfremur telur stjórn kven- félagsins að atvinnuástand í Aust- urlandskjördæmi sé nú með þeim hætti að þingmenn þess ættu frem- ur að beíta kröftum sínum og áhrif- um á þeim vettvangi. AF ERLENDUM VETTVANGI eftir ASGEIR SVERRISSON Leiðtogafundur Atlantshafsbandalagsins: Samstaða NATO-ríkja og af - vopnunarviðræður efst á baugi LEIÐTOGAR allra 16 aðildarríkja Atlantshafsbandalagsins koma saman til tveggja daga fundar i Briissel á morgun, miðvikudag, og er ahnennt búist við þar verði lögð megináhersla á að treysta sam- stöðu bandalagsríkjanna auk þess sem línur verða að likindum lagð- ar í frekari afvopnunarviðræðum við Sovétmenn. Þetta er í annað skiptið á undanförnum sex árum sem boðað er til leiðtogafundar NATO. Hefur á undanförnum vikum verið unnið að því að semja lokaályktun fundarins og þar með einnig að þvi að samræma við- horf ríkisstjórna landanna 16 til Sovétríkjanna. Margaret Thatcher, forsætisráðherra Bretlands, sem á sinum tima fór lofsamlegum orð- um um Míkhail S. Gorbatsjov Sovétleiðtoga og stefnu hans fer nú fyrir fylkingu þeirra sem þykir nóg komið af svo góðu og hyggst hún, eftir þvi sem heúnildir herma, hvetja til þess á fundinum að brugðist verði af aukinni hörku við áróðri Sovétmanna. Þó svo ríki Atlantshafsbanda- lagsins greini á um hvað leggja beri höfuðáherslu á í af- vopnunarviðræðum og hvernig halda megi uppi sannfærandi kjarnorkufælingu leggja embættis- menn áherslu á að hér sé ekki um nýjung að ræða. Sambærileg vandamál hafi áður komið upp $ 40 ára sögu bandalagsins. „l'að virðist svo sem glundroði sé ávallt rikjandi innan bandalagsins. En okkur gengur best að vinna saman þegar erfíðleikar koma upp," sagði ónefndur vestur-þýskur embættis- maður í viðtali við fréttamann Re- uíere-fréttastofunnar nú nýlega. Segja má að þetta lýsi í raun „eðli" Atlantshafsbandalagsins. Þegar sú staða kemur upp að taka þarf stefnumótandi ákvarðanir verða aðildarríkin 16 að freista þess að ná samstöðu og það kostar oftar en ekki ágreining vegna ólíkra hagsmuna ríkjanna. Hins vegar þarf að taka ákvarðanir vegna hinna sameiginlegu hags- muna sem eru í húfi. Þannig þarf nú að taka til umfjöllunar hvernig treysta megi kjarnorkuvarnir Vest- ur-Evrópu eftir að risaveldin hafa orðið asátt urh að útrýma meðal- og skammdrægum kjarnorkueld- flaugum í álfunni, sem er án nokk- urs vafa mikill sigur fyrir Atlants- hafsbandalagið. Á þennan hátt kallar árangur á einu sviði á ágrein- ing á því næsta. Áhyggjur V-Þjóðverja Sovétmenn hafa hleypt af stað mikilli áróðursherferð frá því að sáttmálinn um Evrópuflaugarnar var undirritaður í Washington í desember. Þeir telja að næsta skref í afvopnunarviðræðum eigi að verða útrýming þeirra kjarnorku- flugskeyta í Evrópu sem sáttmálinn nær ekki til. Á þessu sviði sem flestum öðrum njóta Sovétmenn yfirburða. Vestur-Þjóðverjar hafa áhyggjur af eldflaugum þessum, sem draga innan við 500 kíló- metra, og leggja áherslu á að hafn- ar verði viðræður um fækkun þeirra. Astæðan er einfaldlega sú að verði þessum vopnum einhvern tíma beitt munu þeir bardagar fara fram á þýsku landsvæði. Á hinn bóginn ákvað Atlantshafsbanda- lagið árið 1983 að endurnýja þessi vopn og þykir mörgum það brýnna en áður í ljósi yfirburða Varsjár- bandalagsins á sviði hins hefð- bundna vígbúnaðar. Ríkisstjórnir flestra stærri ríkja Atlantshafs- bandalagsins telja að niðurskurður hins hefðbundna herafla sé for- senda fyrir frekari samningum um fækkun kjarnorkuvopna f Evrópu. „Að mínu áliti kemur ekki til greina að semja um frekari fækkun kjarn- orkuvopna í Evrópu fyrr en náðst hefur samkomulag um verulegan niðurskurð hefðbundins herafla og efnavopna," sagði Margaret Thatc- her er hún sóttí höfuðstöðvar Atl- antshafsbandalagsins heim fyrir skömmum og fór ekki á milli mála að þessum orðum var beint til Vest- ur-Þjóðverja. Á hinn bóginn mun ríkja samstaða um það innan bandalagsins að vísa tillögum Sov- étmanna um kjarnorkuvopnalausa Evrópu á bug sem áróðri enda er hugmyndin f einfölduðu máli óraunhæf og alvitlaus. Hvatt til frekari viðræðna Ekki verður betur séð en að Vestur-Þjóðverjar hafí unnið að minnsta kosti áfangasigur í deilum um endurmíjun skammdrægustu kjarnorkuvopnanna þvf eftir því sem næst verður komist verður ekki vikið að þeim beinum orðum f lokaályktun leiðtogafundarins í Briissel. Fullvíst má telja að leið- ótti er með öllu ástæðulaus. Bandarísk kjarnorkuvopn verða áfram staðsett í Vestur-Evrópu auk þess sem um 330.000 bandarískir hermenn eru þar til reiðu. (Því má bæta við til fróðleiks að að í Aust- ur-Þýskalandi einu eru um 380.000 sovéskir hermenn). í ávarpi sem Reagan forseti flutti á dögunum og sjónvarpað var til Vestur-Evr- ópu lagði hann rfka áherslu á að takmarkið væri ekki að útrýma vígtólum í Evrópu heldur að tryggja þar áframhaldandi frið. „Hermenn okkar verða áfram í Evrópu til að tryggja að örlög Bandaríkjanna og ykkar fari sam- an," sagði Reagan og bætti við að ekki stæði til að draga úr fælingar- mætti kjarnorkuheraflans. Einangrunarstef nan á undanhaldi Þott Reagan forseti verði vafalít- ið í aðalhlutverki á fundinum f Brössel mun athyglin einnig bein- ast að öðrum manni, Francois Mit- terrand Frakklandsforseta. Frakk- ar taka ekki þátt f hinum sameigin- lega varnarviðbúnaði Atlantshafs- bandalagsins og hafa þeir ekki se- tið leiðtogafundi bandalagsins í 22 ár. Sú ákvörðun Mitterrands að sækja fundinn sýnir svo ekki verð- ur um villst að Frakkar hafa breytt um „áherslur", svo notað sé kunn- Reuter Blaðamenn munu að sjálfsögðu fylgjast grannt m'eð gangi leiðtogafundar- ins i BrQssel og sýnir myndin hvar verið er að vinna að því að reisa palla fyrir þá við hSfuðstöðvar Atlantshafsbandalagsúis f borginni. togarnir hvetji til viðræðna um nið- urskurð hins hefðbundna herafla. Washington-samningnum verður sérstaklega fagnað og lagt verður að risaveldunum að semja um bann við framleiðslu efnavopna og fækk- un langdrægra kjarnorkuvopna, sem verður að líkindum helsta umræðuefni þeirra Gorbatsjovs og Ronalds Reagans Bandaríkjafor- seta á fundi þeirra í Moskvu. Þá verða samskipti austurs og vesturs eftir Washington-samninginn tekin til umfjöllunar. Reagan forseti mun sitja fundinn í Briissel og verður þetta að líkind- um síðasta heimsókn hans til Evr- ópu áður en hann lætur af störfum. NATO-ríkin hafa tekið forsetann í 8átt.en eins og menn rekur vafalft- ið minni til vakti frammistaða Re- agans á fundinum í Reykjavík árið 1986 takmarkaða.hrifningu meðal ráðamanna í Vestur-Evrópu. Eftir þann fund tóku að nýju að heyrast þær raddir að Bandaríkjamenn hygðust gang'a á bak varnarskuld- bindingum sínum í Evrópu. Nú hafa menn gert sér Ijóst að þessi uglegt orð, í stefnu sinni gagnvart NATO. Einangrunarstefnan hefur verið látin víkja í nafni samstöðu bandalagsrikjanna en Frakkar hafa að undanförnu verið helstu tals- menn þess að Evrópurfkin treysti og samhæfi eigin varnir. Hug- myndir þessar hafa fengið byr und- ir báða vængi eftir að samið var um upprætingu meðaldrægu flaug- anna og greinilegt er að Frakkar ætla sér ákveðið hlutverk á þessum vettvangi ekki síst sökum þess að þeir og Bretar ráða einir Evró- puríkja yfír eigin kjarnorkuherafla. Þetta kallar á nánara samstarf við NATO-ríkin í Evrópu, einkum Breta og Vestur-Þjóðverja. Á þenn- an hátt hafa Frakkar „nálgast" NATO á ný en ekkert bendir til þess að þeir hyggist hverfa frá fyrri ákvörðunum og taka þátt 5 varnarsamstarfí bandalagsins. Þátttaka Mitterrands í fundarhöld- unum er því táknræn fyrir nauðsyn þess að NATO-ríkin standi saman gagnvart ógninni í austri og að ekki verði hvikað frá grundvallar- atriðum f kjarnorkuvörnum Vest- ur-EVrópu.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.