Morgunblaðið - 01.03.1988, Blaðsíða 28

Morgunblaðið - 01.03.1988, Blaðsíða 28
28 MORGUNBLAÐIÐ, ÞRIÐJUDAGUR 1. MARZ 1988 Fjölmenni á 125 ára afmælishátíð Þj óðminjasafnsins í HÁSKÓLBÍÓI sl. sunmidag var hátíðardagskrá í tílefni af 125 ára afmæli Þjóðminjasafnsins 24. febrúar sl. Musica Antiqua lék f upphafi dagskrárinnar og Þ6r Magnússon, þjóðminjavörður, bauð gesti velkomna. Árni Bjðrnsson, þjóðháttafræðingur, var kynnir á samkomunni og flutt var m.a. ágrip hans af sögu safnsins í máli og myndum. Frú Vigdís Finnbogadóttir, forseti íslands, og Birgir fsleifur Gunn- arsson, menntamálaráðherra, fluttu ávðrp. Sjónvarpað var beint f rá samkomunni, sem var fjölmenn. Kristinn Sigmundsson söng m.a. við undirleik Jónasar Ingimundar- sonar, píanóleikara, kvæði Steingríms Thorsteinssonar, sem samið var í tilefni af 25 ára af- mæli Þjóðminjasafnsins. Sigurður Rúnar Jónsson (Diddi fiðla) lék á fiðlu sem smiðuð var af ólærðum fslenskum manni og er að öllum lfkindum a.m.k. 200 ára gömul. Sýnd var stutt kvikmynd sem Ós- valdur Knudsen gerði um fornleifa- uppgröft í Skálholti sumarið 1954 en höfundur textans og þulur var dr. Kristján Eldjárn fyrrverandi þjóðminjavörður. Elsa E. Guðjónsson, deildarstjóri textíl- og búningadeildar Þjóð- minjasafnsins, sýndi myndir af klæðnaði íslendinga frá miðri 16. öld til loka 18. aldar og lýsti hon- um. Félagar úr Þjóðdansafélagi Reykjavíkur sýndu úrval af íslensk- um þjóðbúningum undir stjórn Elsu og lýsti hún þeim búningum einnig. Búningamir spönnuðu tímabilið frá lokum 18. aldar fram til okkar daga og voru unnir af félagsmönnum eftir fyrirmyndum og upplýsingum sem þeir hafa aðallega fengið á Þjóðminjasafninu undanfarinn ald- arfjórðung. Þá spilaði Gunnar Eg- ilsson m.a. á flautu langafa sfns, Sveinbjarnar Egilssonar rektors, lagið Heims um ból. . _ Morgunblaðið/ Birgir Isleifur Gunnarsson, menntamálaráðherra, frú Vigdis Finnbogadóttir, forseti íslands, og Þór Magnússon, þjóðminjavorður, f Háskólabfói sl. sunnudag. Hlutverk og skylda Þjóðminjasafnsins að velja og varðveita þjóðargersemar Ræða f orseta íslands, Vigdísar Finnbogadóttur, á 125 ára afmælishátíð Þjóðminjasafnsins í Háskólabíói sl. sunnudag Kirkjuklukkan frá TröUatungu f Háskólabfói sl. sunnudag. Klukk- an er nú til sýnis f anddyri Þjóð- núnjasafnsins. Góðir hátíðargestir. Hvert sem litið er til þjóða heims og spurt: Hvað skrifa menn nú um stundir? verður fyrir bók sem heitir Upphafið, Ræturnar eða eitthvað í þá áttina og reynist fjalla um sögu þjóðarinnar eða bókmenntaarf og vitna um leit hennar að uppruna sínum og rótum. Einkar brýn virð- ist þessi leit hafa orðið nú á tfmum einnotanna þegar hlutum er hent að lokinni einni notkun. Við íslendingar höfum lengi stært okkur af að eiga betri heimild- ir en aðrar þjóðir um „rætur" menn- ingar okkar, sjálfan þann jarðveg sem við, nútímafólkið, erum úr sprottin. Þessar rætur megum við aldrei vanmeta en okkur er samt hollt að minnast þess að þær eru flestar varðveittar í orðum; þær eru sögur og sagnir, kvæði og kviðling- ar. Þetta kemur okkur stundum í hug á erlendum fornminjasöfnum þegar við lftum þann menningararf sem þar er saman kominn — elleg- ar þegar við ökum um grónar byggðir meginlands Evrópu og lítum kastala og stórbrotnar kirkjur sem reistar voru meðan Snorri Sturluson lék sér að stráum. Þá sýnist fátækleg fornminjasaga þeirrar þjóðar sem á sér Viðeyjar- stofu að einna elstu húsi. Hvar sem ég hef komið á undan- förnum misserum, og verið sýnt það besta í eigu þjóða, hefur á ein- hverri stundu verið kveðið svo að orði að þessi eða hinn hluturinn eða byggingin sé „þjóðargersemi" — og þess vegna sé mönnum kappsmál að varðveita hana. Hváð er það þá f eigu þjóðar sem verður að þjóðargersemi? Þeirri spurningu er fljótsvarað: Hvaðeina það sem tengist sögu eða minnis- ...og málið er leyst! '^rnlnW^SikfS2*^ !" ' mis. mttáifeBi "^SKA JuggL íf^SIÍA I *"-»..**., f^»«"»««ng«' I sima 10004/21655 önir r NANAUSTUM15 «»T*«AÍKÓtl unS.auiái ii stæðum atburðum iiðinnar tíðar. Hvaðeina það sem getur orðið fólki á tímum einnotanna til upprifjunar á sögunni og leiðarvísir til rótanna f fortfð. Allt slíkt getur orðið að þjóðargersemum og kallað nútíma- manninn til þeirrar skyldu að leggja rækt við minningar og söguna. Þar er einmitt hlutverk og skylda Þjóðminjasafnsins: að velja og varð- veita þjóðargersemar okkar. Um aldir bjuggu íslendingar við fátækt sem naumast verður með orðum lýst. Um aldir urðu þeir að láta sér nægja húsakynni sem illa voru til þess fallin að varðveita nokkurn hlut. Því er ekki að undra að við eigum ekki á íslandi viðlfka fornminjasafn og aðrar þjóðir. En við megum vera og erum hreykin af því sem við eigum og mikla þökk ber að gjalda þeim mönnum sem fyrir 125 árum lögðu grundvöllinn að þjóðminjasafni okkar íslendinga, — sem og þeim sem æ sfðan hafa léð þvf metnað sinn og liðsinni. Fyrir þeirra tilstyrk getum við f dag gláðst við að eiga ekki aðeins orðs- ins minjar heldur einnig glæsilegt safn hluta sem um ókomna tfð geta orðið okkur að leiðarhnoða við leit okkar að rótunum. I þjóðfélagi hinna öru breytinga, þegar merkingarmið orðanna hverfa hratt úr notkun, er Þjóð- minjasafhið einnig mikilvægur styrkur fyrir tunguna, staðurinn þar sem börn okkar og barnabörn, þau sem taka við arfinum af okk- ur, geta fundið hlutina sem hin fjöl- mörgu orð hafa átt við um aldir. Þannig er og verður safnið á ótal mörgum sviðum gleðileg upp- sprettulind þekkingar. Traustar rætur tryggja grósku laufkrónunnar. Því er það skylda okkar sem nú lifum að leggja rækt við og varðveita allt sem hönd verð- ur á fest og kemur að gagni til varðveislu sögunnar og rótanna, þvf einungis með þeim hætti mun okk- ur takast að sætta fortfð, nútfð og framtfð. Þá munu komandi kynslóð- ir geta kveðið með skáldinu Einari Benediktssyni og sagt: Það fagra, sem var, skal ei lastað og lýtt, en lyft upp i franuör, hafið og prytt. Að fortfð skal hyggja, ef fromlegt skal byggja, án fræðslu þess liðna sést ei, hvað er nýtt. Ég óska okkur íslendingum 811- um til hamingju með merkilegt af- mælisbarn og bið Þjóðminjasafni íslands gæfu og blessunar framfara um ókomna tfð.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.