Morgunblaðið - 26.07.1991, Blaðsíða 11

Morgunblaðið - 26.07.1991, Blaðsíða 11
''.1&ÓRGUNBLAÐIÐ FÖSTUDAGUR 26. JÚLÍ 1991 or 11 aðeins hinir innvígðu skilji launhelg- ar marxismans. Arni segir og beinir orðum sínum til mín: „Hann hefur aldrei skilið að marxismi er ekki þjóð- skipulag ... heldur söguskýring." (!) Var það „söguskýring" sem var árið 1961 „fyrir löngu stokkin af spjöld- um sögunnar inn í líf þjóðanna"? Hvað um þessa setningu í stefnuskrá Alþýðubandalagsins: „Flokkurinn reisir stefnu sína og starf á þjóðfé- lagsgreiningu marxismans ..."? Er Gorbatsjov að leggja niður söguskýr- ingu í Moskvu um þessar mundir? Átti að skapa hinn nýja mann vegna söguskýringar? Marxisminn hefur verið boðaður eins og pólitísk trúarbrögð. Hann hefur verið rökstuddur með vísan til vísindalegra sannana og einnig með trúarlegri fullvissu. Gerðar hafa ver- ið tilraunir til að lofa öllum öllu, til að spanna öll svið mannlegrar vit- undar og vilja, um leið og ráðist hefur verið af miklum hugsjónahita og grimmd gegn hugmyndafræðileg- um andstæðingum. En til þess að gefa öllum allt, þarf fyrst að taka allt frá öllum. Hlutverk Sovétríkjanna Árni Bergmann og Arnór Hanni- balsson prófessor fóru til náms í Moskvu 1954 og voru meðal fyrstu Vesturlandabúa sem fóru til lang- tímanáms í Sovétríkjunum eftir stríð. Árni hreifst af sósíalismanum og Sovétríkjunum eins og greinin í Rétti sýnir en Arnór áttaði sig á hinu sanna eðli kommúnismans og sovéska stjórnkerfisins. Á fyrri hluta sjöunda áratugarins ritaði Arnór tvær bæk- ur, þar sem hann gerði upp við kommúnismann og alræðisstjórnina í Sovétríkjunum. í Þjóðviljagreininni 20. júlí beinir Árni orðum sínum til mín með þess- um hætti og vísar enn til hinna marxísku launhelga: „Ástæðan er sú, að hann hefur aldrei losnað undan þeirri barnatrú, að marxismi og sós- íalismi væru eitthvað sem ættu heima í Sovétríkjunum og fylgiríkj- um þeirra og hvergi annarsstaðar." í bókinni Kommúnismi og vinstri hreyfmg á íslandi segir Arnór Hannibalsson, að það sé enginn veg- ur að skýra frá hugmyndum komm- únista um framtíðina án tilvísana til Sovétríkjanna. Við inngöngu íslands í Sovétbandalagið yrði verk þeirra fullkomnað. Lýsing á ástandinu í Sovét hafí því verið hin raunverulega stefnuskrá Kommúnistaflokks Is- lands. Ef baráttan fyrir málstað Sov- étríkjanna og trúin á þau félli burt, þá hryndi allt annað í rústir. Arnór segir einnig, að sjálf tilvera Sovét- ríkjanna skipti í raun og veru ekki höfuðmáli, heldur tilvera þeirra til þess að hægt værí að trúa á þau. Hann vitnar síðan í Kristin E. Andr- ésson, sem var forystumaður komm- únista á íslandi og menningarlegur leiðtogi, er komst þannig að orði í Þjóðviljanum 1956, að í sjálfu sér kæmi kommúnistum Rússland ekk- ert fremur við en önnur lönd. „En það er annað sem okkur varðar, og varðar umfram allt annað: hugsjón sósíalismans ..." Engu er líkara en Árni Bergmann hafí haft þessi orð Kristins E. Andr- éssonar að leiðarljósi. þegar hann skrifaði Þjóðviljagreinina 20. júlí 1991. Árni vill þó helst geta lagt á flótta bæði frá Sovétríkjunum og kjarna marxismans. Forseti MÍR Menningartengsl íslands og Ráð- stjórnarríkjanna, MÍR, er félags- skapur sem var stofnaður árið 1950 og tók upp þráðinn frá starfsemi Sovétvinafélagsins sem starfaði í tíð Kommúnistaflokks íslands. Var Kristinn E. Andrésson forystumaður í MÍR. Sovétstjórnin leit á félög af þessu tagi sem nauðsynlegan lið í barátt- unni til að halda merki Sovétríkjanna sem hæst á loft og koma sovéskum sjónarmiðum á framfæri. Vináttufé- lögin störfuðu í tengslum við bræðra- félög í Sovétríkjunum, sem aftur tengdust flokknum og alþjóðadeild hans en Míkhaíl Suslov hafði forystu fyrir henni þegar MÍR var stofnað. Stalínistinn Suslov var hugmynda- fræðingur flokksins og í kringum 1950 beitti hann sér af miklu afli fyrir stofnun alls kyns félaga, sem þjónuðu sovéskum hagsmunum leynt og ljóst. Til þess átaks má rekja upphaf friðarhreyfinganna svo- nefndu, sem hafa starfað í þágu Sovétríkjanna hér á landi og annars staðar. í bókinni Miðvikudagar í Moskvu segir Árni Bergmann frá því, þegar hann hitti Kristin E. Andrésson í Moskvu eftir innrás Sovétmanna í Tékkóslóvakíu 1968. í bókinni stend- ur þetta á blaðsíðu 200: „Það eina sem hann sagði um innrásina var: „Þetta verður lengi notað." Ég leit á hann undrandi, en sagði ekki neitt. Sovétríkin höfðu áratugum saman verið svo mikill þáttur í lífi Kristins að þeim varð ekki til hliðar þokað, hvað sem í skærist." Fjórum árum eftir innrásina í Tékkóslóvakíu, sem Þjóðviljinn og alþýðubandalagsmenn segja, að hafi valdið þáttaskilum í samskiptum sós- íalista á íslandi við Sovétríkin, eða árið 1972 tók Árni Bergmann við af Kristni E. Andréssyni sem forseti MÍR, en Árni varð varaforseti félags- ins 1970. Hætti MÍR að vera Sovét- vinafélag þegar Árni komst í forystu- sveit þess? Var sá maður valinn í forsæti í MÍR sem talinn var óvin- veittur Sovétríkjunum? Er goðgá að halda því fram, að forseti og forystu- maður MÍR hafí „verið ötull talsmað- ur sovéskra sjónarmiða um árabil"? (Því miður skortir mig vitneskju um það, hve lengi Árni var í forystu fyrir félaginu, enda lætur hann ekki getið um þátttöku sína í stjórn þess í bókum sem veita almennar upplýs- ingar um samtímamenn.) Málsvarinn Þótt þeir Árni Bergmann og Ög- mundur Jónasson hafí tekið kipp vegna ummæla minna um hlut Árna í fjölmiðlaumræðum á undanförnum árum, var ég ekki að segja annað en það, sem hefur komið fram áður. í Reykjavíkurbréfi Morgunblaðsins, sem birtist 20. desember 1981, stóð meðal annars: „Þegar fulltrúar ríkisfjölmiðlanna efna til umræðna, þar sem ætlunin er, að „öll" sjónarmið komi fram, kalla þeir yfirleitt á Árna Bergmann, ritstjóra Þjóðviljans. Hann bregst þeim ekki, heldur kemur á vettvang og ber í bætifláka fyrir sósíalismann og kenningar Marx eftir bestu getu og í takt við „sósíalíska umræðu samtímans". Hæpið er þó að slá því föstu að Árni sé Suslov Alþýðuband- alagsins, því að enn veita þeir Einar Olgeirsson og Brynjólfur Bjarnason Alþýðubandalaginu fræðilega leið- sögn í ræðu og riti. Sovétríkin eru misjafnlega hátt skrifuð hjá Árna..." í þessu Reykjavíkurbréfi er einnig rætt um bók Árna Miðvikudaga í Moskvu. Minnt er á, að ritdómur marxistans Hjalta Kristgeirssonar um bókina í Þjóðviljanum hafi verið undir fyrirsögninni: Hvað er langt til sunnudagsins? Spurningin snýst um hve lengi þurfi að bíða eftir því, að hin sósíalíska þjóðfélagsgerð í Sovétríkjunum þróist úr miðvikudegi í eilífan sunnudag, þúsund ára ríki kommúnismans. Þá er í Reykjavíkur- bréfinu minnt á, að Þráinn Bertels- son, sem um skeið var ritstjóri Þjóð- viljans, hafi skrifað um bók Árna í Helgarpóstinn undir fyrirsögninni: „Ekki uppgjör — ástarjátning." Vísar Þráinn þar til umsagnar útgef andans Máls og menningar á bókarkápu, en þar segir um bókina: „Hún er upp- gjör manns við staðnað þjóðskipulag — en um leið ástarjátning til þeirrar þjóðar sem við það býr." Af þessu tilefni segir Þráinn Bertelsson: „Ást- arjátningin sem Mál og menning auglýsir kemst til skila, en ósköp átti ég erfitt með að átta mig á upp- gjörinu „við staðnað þjóðskipulag"." Við þessi 10 ára gömlu ummæli þarf í raun engu að bæta. Þau hafa hins vegar allt önnur áhrif nú en þá, vegna þess að nú efast enginn skyn- samur maður um, að ástarjátningar í garð marxisma, sósíalisma og Sov- étríkjanna séu til marks um bren- glaða pólitíska dómgreind. Einmitt þess vegna óttast Arni Bergmann, Þjóðviljinn og Alþýðubandalagið uppgjör við fortíðina og vilja með öllum ráðum reyna að kæfa umræð- ur um hana. Höfundur erþingmaður Sjálfstæðisflokksins í Reykjavík. Bragi Benediktsson, sóknarprestur á Reykhólum, ásamt Jóni Kr. Ólafssyni og vinnufélögum, þeim Gísla R. Bjarnasyni, Viðari Ástvalds- syni og Finni Hilmarssyni, öiium frá Bildudal. Reykhólasveit: Kirkjugarður fegraður Miðhúsum. JÓN Kr. Ólafsson söngvari frá Bíldudal er hér á Reykhólum með mönnum sínum að fegra og snyrta kirkjugarðinn á Reykhól- um. Jón byrjaði á því að Iaga til kirkj- ugarðinn á Bíldudal 1966. Síðan lagaði hann kirkjugarðinn í Flatey á Breiðafirði og Hjarðarholtskirkju- garð í Dalasýslu. Jón leiðbeinir fólki um val á leg- steinum og hann hvetur fólk til þess að sýna forfeðrum þá virðingu sem þeim ber. Jón hefur lært að fegra og snyrta kirkjugarða og síðastliðið vor var hann á námskeiði sem var undir stjórn Aðalsteins Steindórssonar, yfirmanns kirkjugarða. Þar voru flutt mörg erindi og sem dæmi nefn- ir hann Björn Th. Björnsson list- fræðing. Jón er líka kirkjuvörður á Bíldu- dal, meðhjálpari og syngur í kirkju- kórnum og syngur oft einsöng í kirkjukórnum. Jón byrjaði að syngja hjá séra Jóni Kr. ísfeld, en hann var prestur á Bíldudal frá 1944 til 1960. - Sveinn ¦ I SUMAR rekur Iþrótta- og tómstundaráð þrjá tennisvelli á svæði Skautasvellsins í Laugar- dal. Vellirnir eru opnir alla daga frá klukkan 9-21 og eru leigðir á 500 krónur á klukkustund. Spaðar og boltar eru leigðir á 100 krónur. Mjög góð búningsaðstaða er við vellina. Veitt er aðstoð við útvegun mótspilara og möguleikar eru á að fá tilsögn í tennis. Tennisvellirnir eru einnig við gervigrasvöllinn í Laugardal og eru þeir leigðir á 300 krónur á tímann. Athygli er vakin á því að bað- og búningsaðstaða er opin öllum þeim sem trimma í Laugardalnum gegn 100 krónu gjaldi. Frá íþrótta- og tómstundaráði. VIKING GÚMIVIÍSTÍGVÉL ?® /^TZk SKEMMTILEGA LITRÍK 0G ENDINGARGÓÐ STÍGYÉL MEÐ ENDURSKINSRÖND STÆRÐIR: 21-30 VERÐ:U90kr. 4 -mm LITiR: BLEIKT, BUTT 0G MARGLIT S&E LAUGAVEGI95 SK0R A ALLA FJ0LSKYLDUNA... ÆW 4w Mb ifBl ÆB^^^^F ^^W ^W ^^^ Tískuverslunin^-*^ Sími 28980

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.