Morgunblaðið - 26.07.1991, Blaðsíða 20

Morgunblaðið - 26.07.1991, Blaðsíða 20
IS 20 ieei LrX .as huöí ¦.. . . EvrjQgoM MORGUNBLAÐIÐ FÓSTUDAGUR 26. JULI 1991 EB-FRÉTT-I-R Evrópudómstóllinn: Oheimilt að skilyrða útgerð fiskiskipa búsetu eða ríkisfangi Brussel. Frá Krístófer M. Kristinssyni, fréttarítara Morgunblaðsins. EVRÓPUDÓMSTÓLLINN í Lúxemborg úrskurðaði í gær að breskum stjóriiviiklurn væri óheimilt að skilyrða útgerð fiskiskipa frá Bret- landi, að hluta til eða á annan hátt, með búsetu eða rikisfangi í Bret- landi. í niðurstöðum úrskurðarins segir að stjórnvöldum í aðildarríkj- um Evrópubandaiagsins sé heimilt að setja reglur um fiskiskip, sem gerð séu út frá sérhverju aðildarríki en óheimilt sé að tengja þær á einhvern hátt við lögheimili eða þjóðerni eigenda útgerðar. Breskur dómstóll vísaði máli Spánverja gegn Bretum, vegna breytinga sem gerðar voru á bresku skipaskráningarlögunum og tóku gildi 1. desember 1988, til Evrópu- dómstólsins til að fá skorið úr um hvort breytingarnar brytu í bága við Rómarsáttmálann. Niðurstaða dóm- stóls Evrópubandalagsins var, að ákvæði í lögunum um að 75% eig- enda útgerða frá Bretlandi yrðu að vera breskir þegnar, bryti í bága við 52. grein Rómarsáttmálans. Bresku lögin gerðu jafnframt ráð fyrir að sama hlutfall ætti að gilda um þjóðerni starfsmanna fyrirtæk- isins. Nú kemur aftur til kasta breskra dómstóla að útkljá málið. Ágreiningur var jafnframt um þá ákvörðun breska dómarans að fresta gildistöku breytinganna á siglinga- lögunum, vegna þess að þau brytu að öllum líkindum í bága við stofn- sáttmála EB. Lávarðadeild breska þingsins vís- aði því máli til úrskurðar í Lúxem- borg en kveðinn var upp úrskurður um það efni 19. júní á síðasta ári. Samkvæmt honum var dómarinn í fullum rétti samkvæmt sáttmálum EB í að fresta gildistöku laganna á þeim forsendum sem hann gaf, en í þeim vísaði hann m.a. til þess að lögin hefðu mikinn kostnað í för með sér fyrir viðkomandi fyrirtæki. Gert er ráð fyrir því að spönsku útgerðirnar sem um ræðir, geti kraf- ist skaðabóta af breska ríkinu vegna taps sem þau hafa orðið fyrir af völdum lagasetningarinnar. Úr- skurður dómstólsins í Lúxemborg staðfestir rétt aðildarríkjanna til að setja reglur um útgerð fískistópa annarra aðildarríkja, sem af ein- hverjum ástæðum kjósa að sigla undir fána annars ríkis. Hins vegar er ítrekað af hálfu dómstólsins að óheimilt sé að setja reglur sem brjóti í bága við grunnréttindi þegna EB til að stofna og reka fyrirtæki hvar sem er innan bandalagsins. Bent er á að samkvæmt úrskurðinum megi setja reglur um löndunarskyldu og sömuleiðis að raunverulega sé gert út frá viðkomandi ríki, þ.e. að skrif- stofur og önnur starfsemi fyrirtæk- isins sé þar, engar hömlur megi hins vegar setja vegna þjóðernis eða bú- setu starfsmanna eða eigenda. Bljúgir bankamenn Forstjóri Fuji-bankans í Japan, Yoshiro Yamamoto (t.v.), framkvæmdastjórinn Yoshihisa Tomoda (í miðið) og fjölmiðlafulltrúi bankans, Takaia Ukita, hneigja sig í afsökunarskyni á blaðamannafundi í höfuðstöðvum bankans í Tókýó vegna þess að þrír starfsmanna bankans höfðu orðið uppvísir að stór- kostlegum fjársvikum sem kosta munu bankann um 20 milljarða jena (um 9 milljarða ISK). Stjórn Suður-Afríku sætir gagnrýni: Fjármagnaði kosningabaráttu andstæðinga SWAPO í Namibíu Jóhannesarborg, Kingston. Reuter. SUÐUR-Afríkus^óm viðurkenndi í gær að hafa veitt sjö flokkum í Namibíu leynilega fjárhagsaðstoð i þingkosningunum i landinu 1989. Það var liður í misheppnaðri tilraun til að koma í veg fyrir að SWAPO-hreyfingin, sem barðist fyrir sjálfstæði landsins frá Suður- Afríku í 23 ár, kæmist til valda. Nelson Mandela, forseti Afríska þjóðarráðsins (ANC) í Suður-Afríku, krafðist þess í gær að mynduð yrði þjóðstjórn til bráðabirgða vegna uppljóstraiia um að stjórniii hefði stutt fjárhagslega við bakið á Inkatha-frelsisflokki Zulu-manna. Pik Botha, utanríkisráðherra Suður-Afríku, sagði á blaðamanna- fundi í gær að stjórnin hefði varið 100 milljónum randa (2,2 milljörð- um ÍSK) til sjö flokka í Namibíu Júgóslavía: Níu Króatar falla í árás sambandshersins Zagreb. Reuter. NÍU króatískir þjóðvarðliðar að minnsta kosti féllu og 15 særðust þegar sambandshermenn skutu á þá frá þorpum á landamærum Króatíu og Serbíu. í yfirlýsingu hersins sagði, að ráðist hefði verið á hermenn, sem gætt hefðu þriggja brúa yfir Dóná, og hefðu þeir svarað kröftuglega fyrir sig í tæpa klukkustúnd. I fyrri- nótt kom einnig til átaka og féllu þá tveir króatískir þjóðvarðliðar og einn sambandshermaður. Talið er, að þessi átök muni kynda enn frek- ar undir óvildinni milli Króata og Serba en á einni viku hafa um 40 manns fallið af hvorumtveggja. Mánuður er síðan Króatar og Sló- venar sögðu skilið við Júgóslavíu og lýstu yfír sjálfstæði. í fyrradag féllust yfirmenn hers- ins á að leysa alla Slóvena undan herskyldu frá og með 15. ágúst og samist hefur um, að sambandsher- inn fari frá Slóveníu gegn því, að slóvenska þjóðvarðliðið leggi niður vopn. til að koma í veg fyrir að SWAPO, Þjóðarsamtök Suð-vestur Afríku, kæmist til valda í þingkosningun- um 1989. Nambibía hlaut sjálfstæði árið eftir og kosningarnar fóru fram samkvæmt áætlun sem Sameinuðu þjóðirnar beittu sér fyrir. Suður- afrískir stjórnarandstæðingar segja að fjárhagsaðstoðin hafi brotið í bága við áætlunina. Mandela er nú á ferð um Róm- önsku Ameríku og sagði að stjórn Suður-Afríku hefði brugðist trausti almennihgs og því bæri að mynda bráðabirgðastjórn með þátttöku sem flestra stjórnmálaafla. Hann minntist ekki á hvort F.W. de Klerk, forseti landsins, ætti að vera í stjórninni. Pik Botha sagði einnig að stjórn- in iðraðist ekki að hafa veitt Inkatha fjárhaggaðstoð og furðaði sig á að hún skyldi hafa sætt gagn- rýni. Það væri óskiljanlegt hvers vegna ANC hefði hætt samninga- viðræðum við stjórnina um breyt- ingar á stjórnarskránni vegna þessa máls. Gill Marcu, talsmaður ANC, sagði að aðeins væri hægt að hlæja að viðbrögðum Botha. „Ef stjórnin heldur að þetta sé ys og þys út af engu skýrir það aðeins hvers vegna vandamál okkar eru svo mörg. Þetta sýnir fyrirlitningu stjórnar- innar í garð almennings," sagði hann. „Þeir leggja það á vana sinn að ljúga og það er hluti vandans. Þeir hafa logið svo lengi að þeir eru farnir að trúa eigin lygum." Leiðtogar ANC saka stjórn de Klerks forseta um að hafa tekið afstöðu.með Inkatha í stríði hreyf- ingarinnar við liðsmenn ANC í byggðum blökkumanna sem hefur kostað 2.000 manns lífið á einu ári. Þeir sem gagnrýna fjárhagsað- stoðina við Inkatha segja hana sönnun þess að þessar ásakanir séu réttar. Suður-afríska dagblaðið Cit- izen hafði eftir háttsettum embætt- ismönnum í gær að stjórnin hefði ákveðið að engum ráðherra yrði vikið úr henni vegna þessa máls. Þá kvaðst breska dagblaðið The Guardian hafa undir höndum leyni- skjöl sem sýndu að suður-afríska leyniþjónustan og Inkatha hefðu varið fé til Sameinuðu verkalýðs- samtakanna í Suður-Afríku (UW- USA) til að geta stjórnað starfsemi þeirra. Isaac Bashevis Singer látinn Nóbelsverðlaunaskáldið Isaac Bashevis Singer lést á hjúkrunar- heimili á Miaini í Flórida i Banda- ríkjunum á miðvikudag, 87 ára að aldri. Singer fæddist í Rad- zymin, litlum bæ í grennd við Varsjá í Póllandi, árið 1904 en 1935 fluttist hann til Bandaríkj- anna og gerðist bandarískur rík- isborgari. Þegar hann kom þang- að starfaði hann sem blaðamaður við gyðingadagblaðið Jewish Isaac Singer HAPPAÞRENNA HÁSKÓLANS vinningirm Daily Forward og voru verk hans fyrst birt í því. Singer varð þekktur á al- þjóðavettvangi eftir að farið var að þýða verk hans og voru leikrit og kvik- myndir gerð eftir nokkrum bóka hans sem urðu yfir 30 talsins. Singer skrifaði alltaf á jiddísku. Hann sagðist verða að gera það því enskuna skorti þau „vítamín" sem jiddískan hefði. Þá sagðist hann hafa gaman af því að skrifa drauga- sögur og honum fyndist ekkert tungumál hæfa þeim betur en ein- mitt jiddískan, sem er deyjandi tungumál. Singer bjó lengst af á Manhattan í New York. Hann kvæntist árið 1940 og átti einn son, Israel Zam- ir, sem býr í ísrael og er þekktur þýðandi þar. Árið 1978 fékk Singer bók- menntaverðlaun Nóbels. Meðal verka hans sem þýdd hafa verið á íslensku má nefna Þrælinn, Töfra- manninn frá Lúblín og Óvini — ástarsögu.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.