Morgunblaðið - 17.11.1992, Blaðsíða 1

Morgunblaðið - 17.11.1992, Blaðsíða 1
64 SIÐUR B mgUnflIflMfr STOFNAÐ 1913 263tbl.80.árg. ÞRIÐJUDAGUR 17. NOVEMBER 1992 Prentsmiðja Morgunblaðsins Þingkosningarnar í Litháen Landsbergis ját- ar sig sigraðan Vilnius. Reuter. VYTAUTAS Landsbergis, sem stjórnaði sjálfstæðisbaráttu Litháa, viðurkenndi í gær að flokkur sinn, Sajudis, hefði beðið mikinn ósig- ur fyrir Lýðræðislega Verkamannaflokknum í fyrstu þingkosningun- um eftir að landið hlaut sjálfstæði frá Sovétríkjunum. Seinni umferð kosninganna fór fram á sunnudag. Landsbergis sagði að „steinrunn- ar hugmyndir" frá fortíðinni skýrðu að hluta ósigur Sajudis. „Fólkið hefur enn einu sinni orðið ginn- keypt fyrir loforðum um að öllum erfiðleikum í landinu verði útrýmt. Við erum að hverfa aftur til eins- flokkskerfísins sem við þekkjum frá því fyrir 1988," sagði Landsbergis. „En Litháen hefur nú komið á lýð- ræðislegum stofnunum og reist brú til Vesturlanda - og þann ávinning verðum við að treysta. Með þetta i huga óska ég sigurvegaranum til hamingju." Lýðræðislegi demókrataflokkur- inn, sem er aðallega skipaður fyrr- verandi félögum í kommúnista- flokki Litháens, fékk 80 þingsæti af 141, samkvæmt bráðabirgða- tölum í gær. Sajudis-flokkurinn og bandamenn hans fengu hins vegar EB-aðild Noregs Vill leggjá ríka áherslu á hefðarrétt til fiskimiða Ósló. Reuter. GRO Harlem Brundtland, forsætisráðherra Noregs, lagði í gær fyrir Stórþingið tillögu til þingsályktunar þess efnis, að ríkisstjórnin sækti um aðild að Evrópu- bandalaginu (EB). Búist er við að þingsályktunartillag- an verði samþykkt á fimmtu- dag og að Brundtland haldi síðan til Lundúna í næstu viku tíl að afhenda umsókn- ina. Norski forsætisráðherrann sagði í ræðu, þegar hún fylgdi þingsályktunartillögunni úr hlaði, að nauðsynlegt væri fyrir Norðmenn að halda yfirráðum yfir náttúruauðlindum sínum, Norðursjávarolíu, gasi og físki. „Fyrir Norðmenn hefur það úrslitaþýðingu að þeir haldi hefðarrétti sínum til að veiða í eigin lögsögu," sagði Brundt- land. Hún kvað það von norskra stjórnvalda að EB myndi ekki, líkt og 1972, gera of lítið úr sjávarútvegshagsmunum Norð- manna. Ef su yrði raunin yrði mjög erfitt að afia stuðnings fyrir EB-aðild. Þá yrðu núverandi aðildarríki EB að sýna byggðastefnu Norðmanna skilning en þeir hefðu orðið að grípa til rót- tækra aðgerða til að tryggja byggð og landbúnaðarfram- leiðslu við mjög erfiðar veður- fars- og landfræðilegar aðstæð- ur. um 40 þingsæti. Talsmaður Algirdas Brazauskas, leiðtoga Lýðræðislega verka- mannaflokksins, vísaði því á bug að Litháen væri að hverfa aftur til kommúnisma. „Það verður engin bylting," sagði hann og bætti við að nokkrir af ráðherrum stjórnar Sajudis myndu halda embættum sínum. Allt bendir til að kjörinn verði nýr þingforseti í stað Landsbergis en ólíklegt er talið að Brazauskas sækist eftir embættinu. Búist er við að þeir verði báðir í framboði í forsetakosningum, sem haldnar verða á næstu vikum. Brazauskas er fyrrverandi kommúnisti en rauf tengslin við Moskvu þegar sjálf- stæðisbarátta Litháa hófst og er nú fylgjandi hægfara umbótum í átt til markaðsbúskapar. Reuter Kaldsamur þvottur í Rússlandi Öldruð kona skolar þvottinn sinn í vök á ísilögðu fljóti við borgina Súzdal í Rússlandi og kirkjuturn- ar borgarinnar sjást í baksýn. Súzdal er hluti af Gullna hringnum svonefnda, en borgir hans eru viðfrægar fyrir gamlar og fagrar byggingar. Frakkar standa enn í vegi fyrir samkomulagi um nýjan GATT-samning Reyna að koma í veg fyr- ír tílslakanir af hálfu EB Brussel, Washington. Reuter. FRAKKAR gerðu í gær lokatUraun til að hindra að Evrópubandalag- ið féllist á tilslakanir í deilunni við Bandaríkjamenn um nýjan GATT- samning, aðeins tveimur dögum áður en samningaviðræður um samn- inginn verða hafnar að nýju til að afstýra viðskiptastríði. Málaleitan Frakka fékk lítinn stuðning annarra aðildarríkja EB. Frakkar. lögðu fram skýrslu á fundi landbúnaðarráðherra EB-ríkj- anna í gær þar sem sagt var að framkvæmdastjórn Evrópubanda- lagsins hefði í viðræðunum við Bandaríkjastjórn léð máls á því að niðurgreiðslur til landbúnaðarins yrðu minnkaðar meira en gert væri ráð fyrir í landbúnaðarumbótum EB, sem samþykktar voru fyrr á árinu. Bent var á að framkvæmda- stjórnin hefði ítrekað fullvissað stjórnvöld í EB-ríkjunum um að skilmálarnir sem samið yrði um í GATT-viðræðunum myndu sam- ræmast landbúnaðarstefnu Evrópu- bandalagsins. John Gummer, landbúnaðarráð- herra Bretlands, vildi ekki tjá sig um skýrsluna en sagði það „hugar- burð" að EB þyrfti að ganga lengra Hafna Svisslendingar EES? AUKNAR líkur eru á að samningnum um Evrópska efnahagssvæðið (EES) verði hafnað í þjóðaratkvæðagreiðslu i Sviss 6. desember næst- komandi. Könnun, sem gerð var fyrir dagblöðin Soantags Blick og Le Nouveau Quotidien bendir til vaxandi andstöðu við samninginn. í sjii kantónum, flestum þýskumælandi, voru andstæðingar EES í mikl- um meirihluta en ibúar frðnskumælandi kantónanna sex eru einarðir í stuðningi sínum við EES. Fram til þessa hefur staðan verið tvísýn í þeim tíu kantónum sem eftir eru en könnunin, sem framkvæmd var í siðustu viku, bendir tíl að andstæðingar samningsins séu að ná þar yfirhöndinni. Samkvæmt stjórnarskrá Sviss nægir ekki að meirihluti íbúa lands- ins samþykki samninginn í þjóðarat- kvæðagreiðslu heldur verður hann einnig að fá hreinan meirihluta í helmingi kantónanna. Meirihluti Svisslendinga segist styðja samninginn í skoðanakönnun- um en stuðningurinn er að mjög miklu leyti bundinn við hinar frönskumælandi kantónur. Hann er því í mikilli hættu. Stjórnmálaskýr- endur segja hinn mikla stuðning frönskumælandi íbúa landsins mega rekja til sterkra tengsla þeirra, land- fræðilegra jafnt sem menningar- legra, við Frakkland. Þýsku- og ítöl- skumælandi Svisslendingar hafi ekki nærri jafn sterka samkennd með Þjóðverjum og ítölum. Ríkisstjórn Sviss mælir eindregið með samþykkt samningsins og hafa ráðherrar miklar áhyggjur af því að stuðningurinn við hann virðist fara minnkandi. Boðuðu þrír ráðherrar til blaðamannafundar í síðustu viku þar sem þeir ítrekuðu stuðning sinn við EES og hvöttu menn til að halda ró sinni, en andstæðingar samnings- ins heyja nú mjög óvægna baráttu gegn honum. Svissneska stjórnin hefur sótt um aðild að Evrópubanda- laginu og leggur mikla áherslu á að menn megi ekki láta það hafa áhrif á atkvæðagreiðsluna um EES. Þjóð- in muni fá tækifæri til að sýna hug sinn gagnvart EB-aðild í þjóðarat- kvæðagreiðslu þegar að því kemur. Gunnar Snorri Gunnarsson sendi- herra sagði að EES-samningurinn myndi ekki ganga í gildi 1. janúar á næsta-ári ef Svisslendingar hafna honum. Hins vegar væri ákvæði í samningnum um að ráðherrar EFTA gætu komið saman fyrir 30. júní til að ræða hvernig bregðast skyldi við ef eitthvert ríkjanna hafnar samn- ingnum. Sjá „Geta hringt í hjálpar- línu ..." á bls. 27. í niðurskurðinum en landbúnaðar- stefnan kvæði á um til að geta náð samkomulagi við Bandaríkjamenn. Landbúnaðarráðherrar EB stað- festu á fundinum að þeir styddu samningaumleitanir Rays Mac- Sharrys, sem fer með landbúnaðar- mál innan framkvæmdastjórnarinn- ar og hefur stjórnað viðræðunum við Bandaríkjamenn ásamt Frans Andriessen, sem fer með viðskipta- samninga við önnur ríki. Arthur Dunkel, framkvæmda- stjóri GATT, hóf í gær viðræður við bandaríska embættismenn í Washington og kvaðst vongóður um að málamiðlunarlausn fyndist. „Ég tel að nú sé fyrir hendi pólitískur vih'i til að semja og ég vona að það takist í þetta skipti," sagði Dunkel, sem hafði rætt við samningamenn Evrópubandalagsins í Brussel á föstudag. James Dobbins, sendiherra Bandaríkjanna hjá Evrópubanda- laginu, varaði hins vegar við því að spennan væri að magnast. „Við erum mjög nálægt samkomulagi en það hefur gerst áður og allt hefur runnið út í sandinn. Ég tel að stað- an sé að verða mjög hættuleg." Þá sagði Edward Madigan, land- búnaðarráðherra Bandaríkjanna, að Bandaríkjastjórn léði ekki máls á frekari tilslökunum varðandi deil- una við EB um niðurgreiðslur bandalagsins á fræolíu, sem gæti leitt til viðskiptastríðs milli Banda- ríkjanna og EB.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.