Morgunblaðið - 29.11.2000, Side 12

12 MIÐVIKUDAGUR 29. NÓVEMBER 2000
MORGUNBLAÐIÐ
-
FRÉTTIR
Deilendur hvattir
til að slíðra sverðin
STEINGRÍMUR J. Sigfósson, þing-
maður Vinstrihreyfingarinnar -
græns framboðs, var málshefjandi
utandagskrárumræðunnar á Alþingi
í gær um stöðuna í kjaradeilu fram-
haldsskólakennara. Benti hann á í
upphafi máls síns að verkfall fram-
haldsskólakennara hefði nú lamað
framhaldsskóla landsins í þrjái’ vikur
og taldi að vægast sagt horfði þung-
lega til um lausn deilunnar. „Þrettán
hundruð framhaldsskólakennarar og
hátt í tuttugu þúsund framhaldsskól-
anemai-, fjölskyldur þeirra og fjöl-
margir aðrir eru meira og minna
fómarlömb þessa ástands," sagði
hann.
Steingrímur sagði að tíminn - allt
frá því aðilar hófu að tala saman og til
dagsins í dag - hefði í raun meira og
minna farið í súginn. Ríkisstjómin
hefði engan lit eða vilja sýnt í málinu.
„Talað er við kennara eins og þeir
hafi engan sjálfstæðan samningsrétt.
Eins og að það skipti engu máli að
þeir hafi dregist aftur úr öðram. Eins
og það skipti engu máli að það er
ílótti úr stéttinni og framhaldsskólar
eru ekki samkeppnishæfir á vinnu-
markaði," sagði Steingrímur.
„Útspil af því tagi sem komið hafa
frá rfldsstjórninni í deilunni um að
kennarar skuli sækja kjarabætur í
eigin vasa, að kennsluskylda skuli
hækkuð og svo framvegis era ekki til
þess fallin að leysa þessa deilu. Og
ekki er þar hlutur hæstvirts mennta-
málaráðherra bestur. Hann hendir
sprengjum m.a. á heimasíðu sinni og
verður í þessu sambandi helst líkt við
slökkviliðsmann sem hleypur um og
reynir að slökkva logandi elda með
bensíni. Þannig sakar menntamála-
ráðherra framhaldsskólakennara
m.a. um það á heimasíðu sinni sl.
laugardag að vilja grafa undan efna-
hagslífi þjóðarinnar. Og loks segir
ráðherrann að verkfallið sjálft varpi
skugga á viðhorf almennings til
skólastarfsins vegna andúðar hans á
málstað, málflutningi og baráttuað-
ferðum forystumanna kennara."
Sagði Steingrímur að ráðherra væri
með málflutningi sínum að skella
allri skuld deilunnar á kennara en um
leið að hvítþvo sjálfan sig.
Steingrímur kvaðst krefjast þess,
sem stjómmálamaður og foreldri, að
Staðan í kjaradeilu framhaldsskólakennara
var rædd utan dagskrár á Alþingi í gær.
Þar kom m.a. fram í máli menntamála-
ráðherra að ef verkfall framhaldsskóla-
kennara leystist í þessari viku og kennsla
gæti hafíst í byrjun þeirrar næstu ætti að
vera unnt að ljúka önninni. Arna Schram
gerir hér ítarlega grein fyrir umræðunni.
ríkisstjómin axl-
aði ábyrgð og
reyndi „í alvöra
að leysa deil-
una“. Bar hann
því næst upp
nokkrar spurn-
ingar við ráð-
herra. í fyrsta
lagi hvort enn
væri hægt að
bjarga haustönn
skólanna leystist
deilan á allra næstu dögum? í öðra
lagi hver viðbrögð ráðherra væra við
upplýsingum um að framhaldsskóla-
kennarar væru „unnvörpum að
hverfa til annarra starfa eða að
minnsta kosti að leita sér að öðram
störfum“. í þriðja lagi hvort unnið
væri að áætlun um það í menntamál-
aráðuneytinu hvemig bregðast
skyldi við dragist deflan enn á lang-
inn. Og í fjórða lagi hvort ráðherra
sæi einhveijar leiðir til að liðka íyrir
lausn deilunnar af sinni hálfu.
Úrræðin ráðast af
lengd verkfallsins
Bjöm Bjarnason menntamálaráð-
herra svaraði fyrstu spurningu
Steingríms á þá leið að ef verkfall
framhaldsskólakennara leystist í
þessari viku og kennsla gæti hafist í
byrjun næstu viku ætti að vera unnt
að ljúka önninni og undirbúa braut-
skráningu nemenda enda væra þá
þrjár vikur til loka annar. „Gera
þyrfti sérstakar ráðstafanir í skólum
til að þetta gæti gengið eftir og yrði á
valdi hvers skóla-
meistara að
ákveða það í ein-
stökum skólum,“
ítrekaði ráðherra.
í svari sínu við
annarri spurning-
unni kvaðst
menntamálaráð-
herra ekki sam-
mála þeirri full-
yrðingu að
kennarar væru
unnvörpum að hverfa til annarra
starfa. Ætti það sér hins vegar stað
mætti ekki síður túlka það sem van-
traust kennara í garð þeirra sem
færa með umboð þeirra í kjaradeil-
unni en sem vantraust á viðsemja-
ndann. Við þriðju spumingunni benti
ráðherra á að ráðuneytið hefði lagt á
ráðin um það með ýmsum hætti
hvaða úrræðum mætti beita til að
námsframvinda nemenda raskaðist
sem minnst leystist deilan ekki í
bráð. „Úrræðin ráðast að sjálfsögðu
af lengd verkfallsins,“ sagði hann
m.a. og benti sömuleiðis að úrræðin í
einstökum skólum réðust af ákvörð-
unum á þeim bæjum.
Benti hann m.a. á úrræði skóla-
meistara Menntaskólans á Akureyri
til að draga úr áhrifum verkfallsins á
námsframvindu dragist deilan á
langinn en ekki verður farið nánar í
þau úrræði hér. Benti ráðherra einn-
ig á að það væri skoðun ráðuneytisins
að starfsþjálfun nema í starfsnámi í
fyrirtækjum í verkfalli ætti að vera
hluti af námi þeirra og vera að fullu
ALÞINGI
Morgunblaðið/Árni Sæberg
Geir H. Haarde fjármálaráðherra og Björn Bjarnason menntamála-
ráðherra svöruðu gagnrýni stjórnarandstæðinga.
metin þannig að heildarlengd náms-
ins breyttist ekki vegna verkfallsins.
Um það hvort menntamálaráð-
herra sæi einhverjar leiðir til að liðka
fyrir lausn á deilunni af sinni hálfu
sagði ráðherra að það væri borin von
meðan kröfur kennara tækju ekki
mið af efnahagslegum staðreyndum
og hinni almennu stefnu sem öll rík-
isstjórnin og stuðningsmenn hennar
á Alþingi hefðu mótað. „Enginn
menntamálaráðherra getur setið í
ríkisstjórn og snúist gegn grundvall-
arstefnu hennar í efnahagsmálum,"
sagði hann.
Aldrei samið um 70% hækkun
Össur Skarphéðinsson, þingmaður
Samíylkingarinnar, kom næst í
ræðustól og kvaðst skilja orð
menntamálaráðherra á þann veg að
hann ætlaði ekkert að gera til að
liðka fyrir í deilunni. Sagði Össur
ennfremm- að allt benti til þess að
önnin væri ónýt. „Nú er það þannig
að í samningum þarf að skapa traust
til að ná lendingu. Og hvað hefur
menntamálaráðherra gert til að
skapa þetta traust? Hann hefur ráð-
ist aftur og aftur að kennurum með
gífuryrðum. Hann hefur einfaldlega
verið að storka kennurum. Hæst-
virtur menntamálaráðherra hefur í
raun hagað sér eins og hvumpinn fíll í
gleivörabúð og komið eins og
sprengja inn í þessa samninga,"
sagði Ossur.
„Rflíisstjórnin segir að það sé ekki
hægt að semja því kennarar heimti
70%. Auðvitað verður aldrei samið
um nein 70%. En hvar í veröldinni
hafa menn gert samninga þar sem
gengið er að öllum kröfum annars að-
ilans. Að sjálfsögðu hvergi. í samn-
ingum finna menn málamiðlun og
millilendingu. Og þess vegna er þessi
málflutningur ríkisstjórnarinnar í
garð kennara óheiðarlegur. Stað-
reyndin er sú að framhaldsskólinn er
ekki samkeppnishæfur um fólk og
þess vegna þarf að hækka laun kenn-
ara.“
Isólfur Gylfi Pálmason, þingmaður
Framsóknarflokksins, sagði að verk-
fall framhaldsskólakennara væri í
raun óþolandi ástand. Það bitnaði á
alröngum aðilum. Margar vinnufusar
hendur væra aðgerðarlausar í
augnablikinu. Ekki aðeins hendur
kennara heldur líka hendur tuttugu
þúsund ungmenna. „Störf kennara
era mjög mikilvæg störf. Og ég tel að
í framtíðinni - það er ekki hægt að
koma því á nú en í framtíðinni - eigi
hreinlega kjaramál stétta eins og
kennara og lögreglumanna að fara
fyrir Kjaradóm." Hvatti hann því
næst kennara og samninganefnd rík-
isins til að slíðra sverðin og reyna að
kappkosta að semja í þessari slæmu
deilu sem allra fyrst.
Ábyrgð deilenda þung
Guðjón A. Kristjánsson, þingmað-
ur Frjálslynda flokksins, sagði eins
og margir aðrir að þegar væri ljóst að
þessi önn yrði varla unnin upp en
bætti því við að alvarlegra væri að
fjöldi nemenda hefði þegar horfið frá
námi og óvíst væri hvernig þeim
Minnihluti efnahags- og viðskiptanefndar L
Skatthlutfall tekjuskatts lækki
til jafns við hækkun útsvars
Fjölgnn
þjófnaða
NOKKRU fleiri þjófnaðir voru til-
kynntir eða kærðir til lögreglu á
fyrra helmingi þessa árs en á fyrra
helmingi síðasta árs Alls 3.606
þjófnaðir voru tilkynntir til lög-
reglunnar á fyrstu sex mánuðum ár-
sins í ár en alls var 2.951 þjófnaður
tilkynntur til lögreglu á fyrra helm-
ingi sfðasta árs. Þá var 2.701 þjófn-
aður tilkynntur til lögreglu fyrstu
sex mánuðina árið þar á undan.
Þetta kemur m.a. fram í svari
dómsmálaráðherra, Sólveigar Pét-
ursdóttur, við fyrirspum Björgvins
G. Sigurðssonar varaþingmanns
Samfylkingarinnar.
I svarinu kemur einnig fram að
tilkynningar eða kæmr um líkams-
meiðingar vom 693 á fyrsta helm-
ingi þessa árs, 654 á fyrra helmingi
síðasta árs og 685 á fyrra helmingi
ársins þar á undan. Þá kemur fram
að innbrot voru 1183 samkvæmt
málaskrá lögreglu fyrstu sex mán-
uði þessa árs, 1201 fyrstu sex mán-
uðina í fyrra og 1136 fyrstu sex
mánuðina árið þar á undan. Eigna-
spjöll vora 2011 fyrstu sex mánuði
ársins í ár og 2171 fyrstu sex mán-
uðina í fyrra.
Einnig kemur fram í svarinu að á
árinu 1998 hafi stöður lögreglu-
manna á landinu öllu verið 622 en
að nú séu 666 heimilaðar stöður.
Heildarljölgun sé því 44.
ÞINGMENN í minnihluta efna-
hags- og viðskiptanefndar Alþingis
kvöddu sér hljóðs á þingfundi á Al-
þingi í gær til að benda m.a. á þá
skoðun Alþýðusambands Islands
(ASÍ) að fyrirætlanir stjórnvalda í
útsvars- og skattamálum grafi und-
an forsendum nýgerðra kjarasamn-
inga. Sögðust þingmennirnir í ljósi
þessara upplýsinga frá ASI vilja fá
meiri tíma innan efnahags- og við-
skiptanefndar til að fjalla um fyrir-
hugaðar breytingar stjórnvalda á
lögum sem veita eiga sveitarfélög-
um heimild til að hækka útsvar um
0,99% í tveimur áföngum til ársins
2002.
Bentu þingmennirnir á að þeir
hefðu borið upp ósk þessa efnis á
fundi nefndarinnar á mánudags-
kvöld en að meirihluti nefndarinnar
hefði hafnað henni og tekið málið úr
nefnd til annarrar umræðu. „Ríkis-
stjórnin hæstvirt og stjórnarliðar
verða að skilja að kjarasamningar
eru í hættu,“ sagði Jóhanna Sigurð-
ardóttir, þingmaður Samfylkingar-
innar, m.a. og vísaði til umsagna
ASÍ þar sem m.a. kemur fram að
verði ekki gripið til annarra að-
gerða en skattahækkana sé ljóst að
ríkisstjórnin muni ganga á bak orða
sinna um þróun skattleysismarka í
yfirlýsingu hennar hinn 10. mars sl;
í tengslum við kjarasamninga. í
umræddri yfirlýsingu ríkisstjórn-
arinnar segist hún m.a. munu beita
sér fyrir þvi að persónuafsláttur og
skattleysismörk breytist í takt við
umsamdar almennar launahækkan-
ir á samningstímabilinu.
Tók Ögmundur Jónasson, þing-
maður Vinstrihreyfingarinnar -
græns framboðs, það fram að það
sem vekti fyrir minnihluta nefndar-
innar með óskum um ítarlegri um-
fjöllun í nefnd væri að „tryggja
heildstæða lausn í málinu sem sátt
geti orðið um í samfélaginu“, eins
og hann orðaði það. „Við viljum
taka tillit til nýrra upplýsinga sem
fram hafa komið frá heildarsamtök-
uin launafólks. Óskað var eftir
framhaldsfundum nefndarinnar til
að freista þess að finna heildar-
lausn á málinu. En því var hafnað."
Rannveig Guðmundsdóttir, þing-
flokksformaður Samfylkingarinn-
ar, tók undir þessar kröfur og sagði
brýnt að vita hvaða áhrif umrædd-
ar skattbreytingar hefðu á ákveðna
hópa í þjóðfélaginu.
Stjórnarliðar undruðust hins
vegar „þennan málflutning stjórn-
arandstöðunnar“, og sagði Sigi-íður
Anna Þórðardóttir, formaður þing-
flokks sjálfstæðismanna, m.a. að
svigrúm væri til að ræða þetta mál
frekar við aðra umræðu.
Einar K. Guðfinnsson, þingmað-
ur Sjálfstæðisflokksins, benti jafn-
framt á að efnahags- og viðskipta-
nefnd Alþingis hefði lokið formlegri
yfirferð yfir málið í nefndinni.
Sagði hann sömuleiðis að tækifæri
gæfust til þess að ræða málið frek-
ar milli annarrar og þriðju umræðu
á Alþingi. Ennfremur sagði hann að
sjálfsagt mætti kalla endalaust eft-
ir umsögnum um breytingarnar en
benti jafnframt á að einhvern tíma
yrði málinu að ljúka.
Persónuafsláttur hækki
Minnihluti efnahags- og við-
skiptanefndar, sem þau Jóhanna,
Ögmundur og Rannveig skipa, hef-
ur í nefndaráliti sínu um umrætt
framvarp um útsvarshækkanir lagt
áherslu á að lækkað verði skatt-
hlutfall tekjuskatts jafnmikið og
heimildir til hækkunar útsvars
gera ráð fyrir eða um samtals 0,99
prósentustig, þ.e. 0,66 prósentustig
árið 2001 og 0,33 prósentustig árið
2002.
Benda þau á að í langflestum um-
sögnum sem nefndin hafi fengið frá
sveitarfélögunum hafi verið tekið
undir þetta sjónarmið, þ.e. að ríkið
lækki hlut sinn í staðgreiðslunni í
samræmi við hækkun á útsvari,
þannig að skattbyrði landsmanna
aukist ekki.
Verði ofangreind tillaga hins
vegar felld við aðra umræðu máls-
ins hefur minnihlutinn boðað breyt-
ingartillögu við þriðju umræðu sem
felur í sér að persónuafsláttur
hækki til samræmis við áætlaðar
launabreytingar, þannig að „fyrir-
huguð skattahækkun, sem ríkis-
stjórnin knýi’ nú fram, raski ekki
forsendum kjarasamninga og hag-
ur launafólks verði tryggður", segir
í nefndaráliti minnihlutans.