Ársritið Gestur Vestfirðingur - 01.01.1848, Blaðsíða 72

72
minna en í kálgörðum. Komi mikil rigning yfir
garöinn, má ei gleyma að vitja um liann, og hreifa
við moldinni og hreykja um leið, verður þá jörðin
léttari og kynkvíslingar geta þá miklu betur æxlazt
og þróazt. Eins þarf að vitja um eplagarðinn ept-
ir livert eitt stórviðri, og laga aptur, þar sem veður
liefii' skafið ofan af eða utan úr hreykíngu. Jað er
mesti skaði fyrir vöxtinn, míkil óprýði og vanfirif á
eplagarði, f)egar menn sjá bera kynkvíslinga upp
úr moldinni, verða þeir þá skjótt litverpir, og hætfa
að vaxa. Góðir garðyrkjumenn eru vanir, eptir
hverja stórrigningu, að hreifa við moldinni, og um
leið hefja upp eplahraukinn (kerfið), kallast jþað
„að lypta“, en þetta er vandaverk fyrir óvana, að
eplin slitni ekki frá enurn úngu og stökku frjóf-
rætlíngum, þegar kerfið lyptist upp, en losni kyn-
kvíslíngar frá, visna þeir upp. Ei verður kynmóð-
urstilkurinn ætið jafnhár, og fer vöxtur kynkvíslínga
ekki eptir þvi, en bezt mun fara, að hreykingin nái
upp í miðjan stilk, og því hærri sem hreykingin er,
þess betur þolir blómstaungin og eplagrasið hvass-
viðri, rigníngar og næturfrost; annars er hætt við,
að stilkurinn brotni í veðrum, og kippir það vexti
úr kynkvíslíngum, nema þvi hlýrra sé. Ekki ætla
eg gjörlegt í þessu kalda landi, að hrjóta eplastikl-
ana, þá þeir eru hálfrar álnar og þar yfir á hæð,
eins og mér er sagt að sumir gjöri í útlöndum, er ætla
að vöxturinn leggist þá fremur til kynkvislínganna.
Kynmóðurgrasið er fyrst Ijósgræn blómliýði, sem
verða himinblá, þegar þau sprínga út, síöan fagur
fjólublá og loksins hvít blómsturblöð, en blóm-
knappurinn er fagurgulur. jþannig er grasið upp af
öllum hnöttóttum gulleitum kynmæðrum; hinar rauð-
leitu og eins þær aflaungu bera nokkuð hvítari blóm.
Eingan veginn er það ætíðj að eplagrasið nái að