Morgunblaðið - 02.11.2001, Page 54

MINNINGAR
54 FÖSTUDAGUR 2. NÓVEMBER 2001 MORGUNBLAÐIÐ
✝ Hans Jörgenssonfæddist í Merki-
gerði á Akranesi 5.
júní 1912. Hann lést
á Heilsustofnuninni í
Hveragerði 24. októ-
ber síðastliðinn. For-
eldrar hans voru
Jörgen Hansson, vél-
stjóri og smiður, frá
Elínarhöfða við
Akranes, f. 20. nóv.
1881, d. 8. febrúar
1953, og Sigurbjörg
Halldórsdóttir, f. 13.
júní 1891 á Austur-
völlum á Akranesi,
d. 2. sept. 1977. Hans var næst-
elstur sex systkina. Þau eru Hall-
dór, smiður og útfararstjóri á
Akranesi, Sigrún, Björgvin kenn-
ari, Ingibjörg og Guðrún, húsmóð-
ir og skrifstofumaður. Öll eru þau
látin nema Guðrún.
Árið 1943 kvæntist Hans Sig-
rúnu Ingimarsdóttur, handa-
vinnukennara frá Litla-Hóli í
Eyjafirði. Foreldrar hennar voru
Ingimar Hallgrímsson bóndi þar
og kona hans Sigurbjörg Jóns-
dóttir. Synir þeirra eru: 1) Jörgen
Ingimar Hansson, verkfræðingur,
kvæntur Guðrúnu Eyjólfsdóttur.
Börn þeirra eru: Sigrún kennari,
kennari við Barnaskólann á Ak-
ureyri 1938–40, við Bændaskól-
ann á Hvanneyri 1940–43 og
Barnaskólann á Akranesi 1943–
58. Hann var skólastjóri Vestur-
bæjarskóla í Reykjavík 1958–80.
Hans var byggingarfulltrúi á
Akranesi 1944–47 og bæjar-
fulltrúi þar 1950–58, í rafveitu-
stjórn og formaður 1946–58. Hann
sat í fræðsluráði 1950–58, stofnaði
Námsflokka Akraness 1957 og var
formaður tónlistarfélags Akra-
ness 1957. Hann stjórnaði karla-
kór á Akranesi í tvö ár og starfaði
í leikfélagi þar. Hann var formað-
ur Átthagafélags Akraness 1962–
66, formaður Skátafélags Akra-
ness 1952–56, einn af stofnendum
St. Georgsgildis Reykjavíkur 1959
og gildismeistari 1961–66. Hann
vann að stofnun St. Georgsgildis-
ins á Íslandi 1963, var landsgild-
ismeistari 1969–1971 og stofnaði
Akranesgildið í Reykjavík 1971.
Hans var formaður Skólastjóra-
félags Íslands frá stofnun þess
1960–76. Hann var fulltrúi þess fé-
lags við sameiningu félaga skóla-
stjóra og yfirkennara árið 1977.
Hann var framkvæmdastjóri og
formaður Samtaka aldraðra árin
1977–1990 og stóð m.a. fyrir
byggingarframkvæmdum félags-
ins. Hann var sæmdur íslensku
fálkaorðunni fyrir störf að fé-
lagsmálum 1. janúar 1992.
Útför Hans fer fram frá Nes-
kirkju í dag og hefst athöfnin
klukkan 13.30.
Björgvin rafeinda-
virki, Dóra þroska-
þjálfi og María líf-
fræðingur. 2) Snorri
rafeindavirki, kvænt-
ur Sigrúnu Jósteins-
dóttur. Börn þeirra
eru: Jósteinn bifreið-
arstjóri, Hans Rúnar
leiðbeinandi, Heimir,
rafeindavirki, Erla
húsmóðir og Snorri
nemi. Stjúpbörn: 1)
Bryndís Steinþórs-
dóttir hússtjórnar-
kennari. 2) Örn Stein-
þórsson prentari, d.
1980, kvæntur Helgu Kristínu
Magnúsdóttur. Börn þeirra eru:
Guðfinna Ásdís fóstra, Sigrún
Ingibjörg, fata- og textílkennari,
Erna Sigurbjörg hárgreiðslu-
meistari og Magnús Þór vélfræð-
ingur. Langafabörnin eru 22 og
langalangafabörnin tvö.
Hans ólst upp á Akranesi. Hann
tók sveinspróf í húsasmíði 1932,
stundaði nám við Alþýðuskólann á
Laugarvatni 1932–34, tók íþrótta-
kennarapróf 1936 og tók kennara-
próf 1938. Hann lauk meistara-
prófi í húsasmíði 1937 og öðlaðist
réttindi til að teikna hús til bygg-
ingar á Akranesi 1948. Hans var
Mér er einkar ljúft að minnast
stjúpa míns og góðs vinar Hans
Jörgenssonar. Andlát hans kom okk-
ur mjög á óvart þó hann nálgaðist 90
ára aldurinn.
Hann var nýkominn á Heilsu-
stofnunina í Hveragerði, ók þangað á
bílnum sínum og ætlaði að vera þar
sér til hressingar í nokkurn tíma.
Hann vonaðist til að þeir gætu lagað
eitthvað á sér bakið, eins og hann tók
til orða og brosti góðlátlega.
Að baki var annríkistími, m.a. við
að skrifa blaðagrein um verndun
rjúpnastofnsins. Einnig var hann að
venju að taka saman söngbækur og
skrifa nótur, sem ætlaðar voru söng-
hópum aldraðra o.fl. Lífsviljinn var
einstakur og áhuginn á mönnum og
málefnum óbilandi. Honum líkaði
dvölin vel og hefur ábyggilega aðeins
ætlað að leggja sig en svefninn leiddi
hann inn í æðri heima. Betri endalok
er vart hægt að hugsa sér. Söknuð-
urinn er mikill en jafnframt þakklæti
fyrir að fá að hafa hann svona lengi
hjá okkur.
Þegar ég var á fermingaraldri
flutti ég til stjúpa míns og móður á
Hvanneyri. Þar nutum við Örn bróð-
ir minn strax góðrar leiðsagnar hans
og reyndist hann okkur ætíð sem
góður og traustur vinur.
Á Hvanneyri kenndi hann aðal-
lega smíðar, söng og íþróttir og vann
á sumrin þá og síðar við húsbygg-
ingar víða um sveitir Borgarfjarðar.
Síðan fluttum við til Akraness þar
sem hann og móðir mín gerðust bæði
kennarar. Þá átti ég því láni að fagna
að kynnast fjölskyldunni í Merki-
gerði. Í fyrstu bjuggum við í sama
húsi og þau, húsinu sem faðir hans
hafði byggt og flutt var í þegar for-
eldrar hans giftu sig. Á búskaparár-
um þeirra var unnið hörðum höndum
og markinu stillt í hóf, það var að
annast velferð barna sinna og koma
þeim til mennta. Minnisstæðast frá
þeim árum er einstök samheldni fjöl-
skyldunnar, sönggleði og félagsandi
sem þar ríkti og á hátíðum gamal-
grónir þjóðlegir siðir sem einkennd-
ust af traustri og einlægri trú. Í þeim
anda höfðu Sigurbjörg og Jörgen
stjórnað heimili sínu frá upphafi. Það
veganesti hlutu börn þeirra. En fjöl-
skyldan hafði ekki farið varhluta af
sorg og mótlæti. Tvær dætur létust
úr berklum með árs millibili, Ingi-
björg nær 14 ára og Sigrún 23 ára.
Árið 1956 tóku þau sig upp stjúpi
minn og móðir og fóru bæði til fram-
haldsnáms í Kaupmannahöfn og
bræður mínir Ingimar og Snorri fóru
þar í heimavistarskóla. Oft var
minnst þeirra daga sem voru í senn
lærdóms- og viðburðaríkir. Lengst
af bjó fjölskyldan í Reykjavík. Hann
var skólastjóri Vesturbæjarskólans
en hún handavinnukennari í Voga-
skóla. Á fyrstu árunum voru yngri
bræður mínir báðir við nám en Örn
hafði lokið námi í prentiðn á Akur-
eyri og eignast fjölskyldu þar og fal-
legt heimili.
Þrátt fyrir erilsaman dag við
vinnu og félagsstörf stjúpa míns og
móður var alltaf tími til að sinna fjöl-
skyldu og vinum. Ógleymanlegar eru
stundirnar í Bakkaseli, bústað skóla-
stjóra við Þingvallavatn. Þar safnað-
ist fjölskyldan saman, stórir og smá-
ir. Veitt var í vatninu, leikið sér og
safnast saman við arineld á síðkvöld-
um.
Síðustu búskaparárin bjuggu þau
á Aflagranda 40. Þar gafst þeim tími
fremur en áður til að njóta líðandi
stundar án þess að hafa áhyggjur af
verkefnum morgundagsins. Fé-
lagsstörfin áttu eftir sem áður hug
þeirra. Þau héldu tryggð við gamla
skátahópinn, Félag kennara á eftir-
launum og ekki síst vini sína úr
skólastjóra- og kennarahópnum að
ógleymdri fjölskyldunni. Eftir að
móðir mín lést árið 1992 og fé-
lagsstörfum fækkaði fékk Hans sér
tölvu og ljósritunarvél til að vera
fljótari að koma hugðarefnum sínum
í framkvæmd. Hann stjórnaði söng á
Aflagranda, söng í kórum og naut
þess að ferðast á bílnum sínum um
landið, lesa góðar bækur og fylgjast
með þjóðmálum.
Hann hafði hugann hjá fjölskyld-
unni allri, innan lands og utan. Var
ætíð boðinn og búinn að hjálpa okkur
og gleðja.
Að leiðarlokum er okkur efst í
huga þakklæti, virðing og væntum-
þykja. Þakklæti til Margrétar góðr-
ar vinkonu hans og ferðafélaga.
Þakklæti til allra vinanna og söng-
félaga.
Hópurinn hans, stórir og smáir,
kveðja hann og biðja honum guðs
blessunar á ókunnum stigum.
Far þú í friði,
friður guðs þig blessi,
hafðu þökk fyrir allt og allt.
(V. Briem.)
Bryndís Steinþórsdóttir.
Hann Hans bróðir þinn er dáinn.
Þessi orð komu mér mjög á óvart,
þrátt fyrir að Hans væri á nítugasta
aldursári. Hann var svo hress og
fullur af lífskrafti. Síðustu helgina
sem hann lifði bauð hann mér og
Margréti í Íslensku óperuna á Töfra-
flautuna eftir Mozart. Hann sótti
mig hingað í Kópavoginn og ók mér
svo heim um kvöldið. Þetta var ynd-
isleg kvöldstund. Ég kvaddi hann að
skilnaði og óskaði honum góðrar
hressingar í Hveragerði, en þangað
fór hann á mánudag. Á miðvikudag
hafði hann fengið sér eftirmiðdags-
blund, en hann vaknaði ekki af þeim
blundi.
Við vorum sex systkinin, þrír
bræður og þrjár systur. Báðar syst-
ur okkar dóu ungar. Ég var lang-
yngst og allir bræður mínir farnir að
heiman, þegar ég man eftir mér. En
þeir komu oft í heimsókn. Það var
alltaf svo gaman, þegar Hans kom.
Hann var svo einstaklega skemmti-
legur og góður bróðir.
Mér er minnisstætt að á kreppu-
árunum 1938 eða 9 eignaðist vinkona
mín gítar. Ég var alveg veik, mig
langaði svo í gítar, en ég vissi að það
var útilokað. Dag einn kom Hans í
heimsókn með þennan fína gítar og
gaf mér. Ég held að ég hafi aldrei
fengið kærkomnari gjöf. Hann hefur
örugglega þurft að neita sér um eitt-
hvað til að geta keypt þennan góða
grip. En svona var Hans.
Elsku bróðir, ég þakka þér fyrir
allt.
Blessuð sé minning þín.
Guðrún Jörgensdóttir.
Við fráfall ættingja og góðs vinar
setjast eftirsjá og söknuður að í hug-
anum. En góðar og fagrar minningar
rifjast upp þegar litið er yfir farinn
veg. Þannig er því farið hjá okkur
systkinunum frá Sólbakka er við
minnumst föðurbróður okkar, Hans
Jörgenssonar. Það má segja að hann
hafi verið okkur samferða frá því við
munum fyrst eftir okkur. Minning-
arnar um elskulegan og góðan
frænda sem ævinlega bar hag okkar
fyrir brjósti eru sveipaðar heiðríkju
og birtu.
Halldór faðir okkar og Hans voru
elstir systkinanna í Merkigerði og
voru alla tíð mjög samrýndir og góð-
ir vinir. Mikill samgangur var á milli
fjölskyldnanna og áttu þær margar
ánægjulegar samverustundir.
Ofarlega í huga okkar eru
bernskuminningar tengdar jólunum
á Akranesi þegar við vorum að alast
upp. Það var fastur liður í jólahaldi
fjölskyldunnar á Sólbakka að heim-
sækja Hans og Sigrúnu á aðfanga-
dagskvöld og þar hittum við einnig
afa og ömmu í Merkigerði meðan
þeirra naut við. Tilhlökkunin var
ætíð jafnmikil þegar við komum til
Hans og fjölskyldu. Móttökurnar
voru alltaf jafngóðar og mikil var eft-
irvæntingin að taka upp jólagjafirn-
ar sem við vissum að biðu okkar þar.
Það var ávallt eitthvað sem kom
skemmtilega á óvart, oft eitthvað
sem Hans hafði sjálfur búið til. Sér-
staklega er okkur minnisstætt stórt
dúkkuhús sem hann smíðaði og við
systurnar lékum okkur lengi með.
Og ekki má gleyma veitingunum sem
bornar voru á borð af alkunnum
myndarskap þeirra mæðgna, Sig-
rúnar og Bryndísar. Þetta var mikil
hátíð, ekki síst þegar Hans settist við
orgelið, við sungum öll saman jóla-
sálmana og gengum í kringum jóla-
tréð. Það voru sannarlega góð og
gleðileg jól sem við áttum þar með
Hans frænda okkar og fjölskyldu
hans og þær samverustundir munu
okkur seint úr minni líða.
Bernskuminningar okkar um
Hans tengjast ekki aðeins hátíðis-
stundum í fjölskyldunni heldur einn-
ig fleiri þáttum í lífi okkar. Hans var
lengi kennari við Barnaskólann á
Akranesi og var vinsæll og virtur
meðal nemenda og samstarfsmanna
sinna. Þar stundaði hann alla al-
menna kennslu auk þess að kenna
íþróttir, smíði og söng. Hans var
röggsamur, skemmtilegur og lifandi
kennari og fór oft ótroðnar slóðir í
kennslunni. Hann hefur eflaust verið
langt á undan sinni samtíð í kennslu-
háttum en frá því hann hóf kennslu
fyrir rúmum sex áratugum fór hann
oft með nemendur sína í vettvangs-
ferðir, kenndi þeim að þekkja blóm
og jurtir og sjóða úr þeim te. Einnig
stoppaði hann upp fugla og kom sér
upp fjölbreyttu fuglasafni sem hann
notaði við kennsluna. Þá lagði hann
mikla áherslu á félagsþroska nem-
enda sinna, kenndi þeim að koma
fram, leika í leikritum, lesa upp,
dansa og syngja enda hafði hann
þessa færni ágætlega á valdi sínu en
hann var sjálfur ágætur leikari og
góður söngmaður. Hans var einstak-
lega barngóður og börn virtust lað-
ast að honum hvar sem hann fór.
Einkum var þó einkennandi fyrir
samskipti hans við börn hvað hann
hafði sjálfur gaman af þeim og hafði
næmt auga fyrir því broslega og
skemmtilega í fari þeirra og fram-
komu. Þetta kom vel fram í þeim
sögum sem hann sagði af samskipt-
um sínum við nemendur sína. Þess-
ari hlið á frænda okkar kynntumst
við systkinin sjálf í Barnaskólanum á
Akranesi því við vorum öll svo lán-
söm að njóta leiðsagnar hans og
kennslu.
Nýr kafli í lífi Hans hófst þegar
hann flutti ásamt fjölskyldu sinni til
Reykjavíkur og gerðist skólastjóri
Vesturbæjarskólans sem þá var til
húsa í gamla Stýrimannaskólanum
við Öldugötu. Sú yngsta af þeim sem
þetta rita varð síðan þeirrar gæfu
aðnjótandi að stíga þar sín fyrstu
spor sem kennari. Leiðsögn hans á
þeim árum var sannarlega góð og
fyrir hana ber að þakka.
Hans var einstaklega duglegur og
fylginn sér við allt sem hann tók sér
fyrir hendur og hann hafði lifandi
áhuga á mönnum og málefnum.
Hann var afar kátur og félagslyndur
og hrókur alls fagnaðar hvar sem
hann kom. Hann var hæfileikaríkur
og tók þátt í ýmsum félagsstörfum á
langri ævi, hann var m.a. skátafor-
ingi, lék með Leikfélagi Akraness,
tók þátt í kórastarfi, bæði sem söng-
maður og stjórnandi og stóð að
stofnun Námsflokka Akraness. Þá
voru honum falin ýmis trúnaðar-
störf, m.a. í bæjarmálum á Akranesi,
og einnig var hann fyrsti formaður
Skólastjórafélags Íslands. Við
starfslok settist hann ekki í helgan
stein heldur gerðist framkvæmda-
stjóri Samtaka aldraðra en þau sam-
tök stóðu fyrir byggingu íbúða fyrir
eldri borgara. Hann stundaði dans
fram á efri ár og var virkur í fé-
lagsstarfi aldraðra.
Í einkalífi sínu var Hans gæfu-
maður. Hann og Sigrún kona hans
voru einkar samhent, hún studdi
hann í öllum þeim fjölmörgu störfum
sem hann tók sér fyrir hendur og átti
stóran þátt í að viðhalda góðu sam-
bandi milli fjölskyldnanna.
Lífsgleðin og krafturinn sem voru
svo einkennandi fyrir Hans áttu án
efa mikinn þátt í því hve farsæll hann
var bæði í störfum sínum sem smið-
ur, kennari og síðar skólastjóri og
einnig í einkalífi sínu. Þessir eigin-
leikar fylgdu honum í tæpa níu ára-
tugi, hann hafði þá list á valdi sínu að
vera ævinlega ungur í anda og hann
hélt reisn sinni til síðasta dags.
Að leiðarlokum viljum við systk-
inin þakka af hjarta þá alúð og um-
hyggju sem Hans frændi veitti okk-
ur alla tíð og þann áhuga sem hann
sýndi okkur bæði í námi og starfi.
Okkur verða ávallt ofarlega í huga
þær fjölmörgu góðu stundir sem við
áttum saman.
Við sendum ástvinum hans öllum
okkar innilegustu samúðarkveðjur
og biðjum Guð að styðja þau og
styrkja nú og ævinlega. Guð blessi
minningu Hans frænda okkar.
Sigrún Ingibjörg,
Sigurbjörg, Ingimar og
Guðbjörg.
Kveðja
frá Bakkaselsfélögum
Hans Jörgensen, félagi og vinur
okkar, er horfinn á vit feðra sinna
rétt í þann mund sem hann hefði fyllt
níutíu árin. Hann ásamt Vilbergi Júl-
íussyni var helsti hvatamaður að
stofnun Skólastjórafélags Íslands.
Saman börðust þeir fyrir fjölda
hagsmunamála skólastjóra. Eitt af
þeim málum var að skapa aðstöðu
fyrir skólastjóra til að dvelja um
stund að sumrinu í fögru umhverfi í
faðmi íslenskrar náttúru og njóta
kyrrðar og næðis. Fjármunir voru
ekki á lausu til slíkra verka þá. En
eftir að þeir höfðu fundið stað við
suðurenda Þingvallavatns með all-
góðum húsakosti og aðgangi að vatn-
inu lagði vel á annan tug skólastjóra í
púkk og tryggðu þeir sér nokkra
dvalardaga á sumri á þessum fagra
stað. Í yfir þrjátíu ár héldum við
skólastjórar hópinn um þennan
fagra stað sem við nefndum Bakka-
sel. Allan þann tíma var Hans drif-
fjöðrin í þeim framkvæmdum sem
nauðsynlegar voru til viðhalds staðn-
um og endurbóta. Verkkunnátta
hans og lagni nýttist með afbrigðum
vel í þessum félagsskap því lagni
þurfti ekki aðeins til verka heldur
líka til að sameina krafta og stilla
saman strengi hóps manna sem hver
og einn var vanur að ráða í sínum
garði. Einn félaga okkar, Hallgrímur
Th. Björnsson, ritaði eftirfarandi
texta og vísubrot í Bakkaselsdag-
bókina 26. júní 1965. Orð hans lýsa
vel hug okkar og þakklæti til þeirra
félaga:
„Nú er liðið að kvöldi síðasta dags
okkar hér. Þrátt fyrir aflaleysi í
venjulegri merkingu þess orðs höf-
um við lifað hér ánægjulegu lífi og
aflað andlegra verðmæta, sem mölur
og ryð fá ekki grandað. Hugir okkar,
fullir þakklæti, hafa tíðum reikað til
þeirra ágætu manna, sem lögðu
hendur að verki að bæta og fegra
Bakkasel.
Enginn meira yndi veit,
eða má sér kjósa,
en orlofsdvöl í sælli sveit
sumar daga ljósa.
Þetta fundu framámenn
félags skólastjóra.
Brutu leið til lausnar senn
leist ei ráð að slóra.
Hófu leit og loksins þeim
lánaðist að finna
þráða höll í Grafningsgeim
grundvöll óska sinna.
Bakkasel nú heitir hún
höllin stórra drauma.
Undir Hengils breiðri brún
á bökkum vatns og strauma.
Bakkasel er bygging glæst
á bökkum vatnsins góða.
Hans og Vilbergs hefur ræst
hugsjón meðal þjóða.
(H. Th. B.)
Hjartans þakkir, Hans, fyrir það
sem þú gerðir fyrir okkur Bakka-
selsfélaga þína. Innilegar samúðar-
kveðjur til ættingja þinna og sam-
ferðafólks.
Haukur Helgason.
Fyrirvaralaust kvaddi Hans, sá
röski heiðurs- og sómamaður. Það
eru margir áratugir frá fyrstu kynn-
um. Á kennaraþingi á Blönduósi
1949 mætti röskleg framvarðasveit
kennara frá Akranesi. Í þeim hópi
var Hans Jörgensson. Á Akranesi
ríkti sannur skólaandi undir stjórn
Friðriks Hjartar. Þessi hópur bar
HANS
JÖRGENSSON