Náttúrufræðingurinn

Årgang

Náttúrufræðingurinn - 1987, Side 50

Náttúrufræðingurinn - 1987, Side 50
6. mynd. Granófyrinnskotið í Slaufrudal í Lóni, horft í norðvestur frá þjóðveginum við Papafjörð. Ljósi tindurinn á myndinni heitir Bleikitindur, vinstra megin við hann er Endalausidalur og hægra megin Slaufrudalur. Aðeins hluti innskotsins sést, en í heild þekur það 15 km2 og er næststærsta innskot hér á landi. Basaltþakið sést vel hægra megin á myndinni og er sums staðar skorið af granófýrgöngum. Innskotið er talið vera toppurinn á mun stærri, sívalningslaga berghleifi (Cargill o. fl. 1928), og er vafalítið fornt kvikuhólf. — A part of the granophyre stock in the valley Slaufrudalur in southeast Iceland, looking northwest. It covers some 15 km2 and the volume of the exposed part is about 10 km3 (Cargill et al. 1928). It is probably an extinct shallow magma chamber. (MyndIphoto Ágúst Guðmundsson). til staðar í rekbeltum íslands gætu kvikuhólf í raun ekki myndast í jarð- skorpunni, einungis misþéttar ganga- þyrpingar. Nú eru slík hólf til staðar innan rekbeltisins, og hinn mikli fjöldi stórra innskota á eldri svæðum (6. mynd), svo sem á suðausturlandi (Helgi Torfason 1979), sýnir að grunnstæð kvikuhólf hafa alltaf verið til staðar í gosbeltum íslands. Sú tilgáta hefur nýlega verið sett fram (Ágúst Guðmundsson 1986a) að gangainnskot geti tímabundið breytt spennusviði rekbeltanna á þann veg að leiði til myndunar lagganga. Svo lengi sem laggangar haldast fljótandi gleypa þeir kviku þeirra ganga sem mæta þeim, þenjast út og geta þróast í kvikuhólf (7. mynd). Þessi tilgáta á við myndun grunnstæðra kvikuhólfa á plötuskilum almennt, svo sem á út- hafshryggjum þar sem slík hólf virðast algeng, en verður hér einungis rædd með tilliti til rekbelta íslands. 44
Side 1
Side 2
Side 3
Side 4
Side 5
Side 6
Side 7
Side 8
Side 9
Side 10
Side 11
Side 12
Side 13
Side 14
Side 15
Side 16
Side 17
Side 18
Side 19
Side 20
Side 21
Side 22
Side 23
Side 24
Side 25
Side 26
Side 27
Side 28
Side 29
Side 30
Side 31
Side 32
Side 33
Side 34
Side 35
Side 36
Side 37
Side 38
Side 39
Side 40
Side 41
Side 42
Side 43
Side 44
Side 45
Side 46
Side 47
Side 48
Side 49
Side 50
Side 51
Side 52
Side 53
Side 54
Side 55
Side 56
Side 57
Side 58
Side 59
Side 60
Side 61
Side 62
Side 63
Side 64
Side 65
Side 66
Side 67
Side 68
Side 69
Side 70
Side 71
Side 72
Side 73
Side 74
Side 75
Side 76
Side 77
Side 78
Side 79
Side 80
Side 81
Side 82
Side 83
Side 84
Side 85
Side 86
Side 87
Side 88
Side 89
Side 90
Side 91
Side 92
Side 93
Side 94
Side 95
Side 96
Side 97
Side 98
Side 99
Side 100
Side 101
Side 102
Side 103
Side 104

x

Náttúrufræðingurinn

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Náttúrufræðingurinn
https://timarit.is/publication/337

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.