Náttúrufræðingurinn

Árgangur

Náttúrufræðingurinn - 01.10.1954, Blaðsíða 20

Náttúrufræðingurinn - 01.10.1954, Blaðsíða 20
164 NÁTTURUFRÆÐINGURINN um við endurtckna neyzlu matar úr sýktu fræi (korndrjólaeitrun). Menn, sem neytt hafa allt að 3,5 grömmum af drjólakorni í brauði, hafa kennt flökurleika, lystarleysis, þorsta og höfuðverkjar. Sumir þorna í hálsi, fá uppköst og aðrar meltingartruflanir. Fylgir þessu slen, samdráttur augnopa og hækkandi blóðþrýstingur. Við endur- tekna neyzlu eitursins geta a'ðaveggir herpzt mjög og valdið þeim truflunum á blóðrás, að drep komi i líkamshluti. Skilningarvit geta sljóvgazt, vöðvar herpzt og hhm sjúki fengið krampa og flog. (Taylor 1934). Eitrun þessi er þó, sem betur fer, ekki algeng, þar sem eftirlit er haft með kornuppskeru, eins og gert er í flestum kornræktarlöndum. Er unnt að fleyta drjólana ofan af korni, sem sett hefur verið í 20% saltpækil, því að þeir eru léttari en kornið og fljóta ofan á. Reynt er að vernda kornakurinn gegn smitun, með því að gæta þess, að út- sæði sé hreint og grafa niður korndrjólana með djúpri haustplægingu. Samt kemur stöku sinnum fyrir, að sýkt korn er hirt af vangá og þekkingarleysi, eða óprúttnir sölumenn nota sýkt korn til drýginda og valda með þvi tjóni á heilsu manna.1) Korndrjólaeitrun fyrri alria. Það mun lítill vafi leika á því, að korndrjólaeitrun hafi löngum þjáð þær þjóðir, sem hafa ræktað og neytt rúgs. Telur Reichborn- Kjennerud (1940), er hann ritar um sögu korndrjólasýkinnar í bók sinni, „Vár gamle trolldomsmedisin", að Rómverjum hafi verið kunn- ugt um korndrjóla, enda þótt þeir hafi verið litlir rúgræktarmenn, og bendi þeirra morbi cerealis meðal annars til þess. Telur hann og, að Plinius eigi þar að einhverju leyti við þann sjúkdóm, er hann segir: Ignis sacri plura sunt genera, inter quae medium hominem am- biens, qui zoster appellatur, et enecat si cinxerit. Þar sem „ignis sacer" gat átt við þrenns konar sjúkdóma, ristil (zoster), heimakomu (erysi- pelas) og korndrjólasýki, en ristill og aðrir húðsjúkdómar voru ekki lífshættulegir, þótt þeir næðu að vaxa i kringum bol eða limi, sem gat hins vegar vel átt við korndrjólasýki á drepstiginu. Hinum sjúka hefur vissulega fundizt eldur brenna í líkama sínum, þegar drep hljóp í líkamshluta, svo að hold virtist brenna frá beini. 1) Korndrjólum er þó stundum safnað, þar sem eitur þeirra er notað til ákveð- inna lyfjagerða.

x

Náttúrufræðingurinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Náttúrufræðingurinn
https://timarit.is/publication/337

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.