Iðunn : nýr flokkur - 01.01.1929, Side 69

Iðunn : nýr flokkur - 01.01.1929, Side 69
iðunn Menning, sem deyr? 63 eru reist, eitt öðru meira og stórfenglegra. ]árnbrautirnar, sem liggja um löndin eins og net, er þéttist meir og meir, skipaskurðirnir miklu, jarðgöng og brýr — alt svarar þetta til hliðstæðra framkvæmda með Rómverj- um: veganna, er þeir lögðu um ríki sitt, vatnsleiðslanna stórkostlegu og flotbrúnna. — Nílar-áveitan mikla, Panama-skurðurinn, auðnám Indlands — eru ekki öll þessi stórvirki eins og sniðin eftir rómverskri fyrirmynd? Á gróskeiði menningar er orku andans beint inn á við, — á hnignunarskeiðinu út á við. Fyrir innsæi skildi Platon sál síns tíma. Aristoteles kom og batt speki Platons í kerfi, gerði hana að vísindum og þar með að yfirborðsfyrirbrigði. Sama hlutverk hafa þeir Goethe og Kant í vestrænni menningu. í »Faust« sá Goethe í skáld- legri sýn alla leið inn að lífskjarna þeirrar menningar, er ól hann. Svo kom Kant og gerði úr því heimspeki- kerfi. Með Kant stöðvast þroski hinnar vestrænu menn- ingar. Síðan hefir hallað undan fæti, hnignunarmerkin komið í ljós fleiri og fleiri og æ skýrar. Menning nú- tímans er dauðadæmd. Haustið er þegar komið og vet- urinn fer í hönd. Ekkert getur bjargað henni. Hún verð- ur að lúta hinum eilífu lögum lífs og dauða. Eftir svo sem tvær—þrjár aldir er hún úr sögunni. A sviði andans er í raun og veru ekkert meira að 9era, er sé manni samboðið — ekki annað en að safna þurrum fróðleik, raða í kerfi þýðingarlitlum staðreyndum og semja skrár yfir söfn. Það er ófrjó safnavinna fyrir prófessora og grúskara og lifibrauð fyrir prentara og bókbindara. Spengler segir: Ef unga kynslóðin fyrir á- hrif þessarar bókar kýs vélfræði í stað ljóðagerðar, stöðu í sjóhernum í stað félagsskapar í bandalagi listamanna, atvinnupólitík í stað háspeki, þá fer hún einmitt að mín- um ráðum; það er ekki hægt að óska henni neins betra.
Side 1
Side 2
Side 3
Side 4
Side 5
Side 6
Side 7
Side 8
Side 9
Side 10
Side 11
Side 12
Side 13
Side 14
Side 15
Side 16
Side 17
Side 18
Side 19
Side 20
Side 21
Side 22
Side 23
Side 24
Side 25
Side 26
Side 27
Side 28
Side 29
Side 30
Side 31
Side 32
Side 33
Side 34
Side 35
Side 36
Side 37
Side 38
Side 39
Side 40
Side 41
Side 42
Side 43
Side 44
Side 45
Side 46
Side 47
Side 48
Side 49
Side 50
Side 51
Side 52
Side 53
Side 54
Side 55
Side 56
Side 57
Side 58
Side 59
Side 60
Side 61
Side 62
Side 63
Side 64
Side 65
Side 66
Side 67
Side 68
Side 69
Side 70
Side 71
Side 72
Side 73
Side 74
Side 75
Side 76
Side 77
Side 78
Side 79
Side 80
Side 81
Side 82
Side 83
Side 84
Side 85
Side 86
Side 87
Side 88
Side 89
Side 90
Side 91
Side 92
Side 93
Side 94
Side 95
Side 96
Side 97
Side 98
Side 99
Side 100
Side 101
Side 102
Side 103
Side 104
Side 105
Side 106
Side 107
Side 108
Side 109
Side 110
Side 111
Side 112
Side 113
Side 114
Side 115
Side 116
Side 117
Side 118
Side 119
Side 120

x

Iðunn : nýr flokkur

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Iðunn : nýr flokkur
https://timarit.is/publication/442

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.