Eimreiðin - 01.04.1945, Page 101

eimreiðin
FINNSKAR BÓKMENNTIR
197
faðir til hans í draumi og segir: Fáðu þér konu, og lúttu kærleik
þinn frjóvga jörðina, en láttu mótlætið kenna sonum þínum það,
sem mínir lærðu ekki af meðlæti.
Mótlætið — baráttan gegn áþján og undirokun — liefur tengt
finnsku þjóðina saman sterkum bræðraböndum. Það befur þjálf-
að kraft hennar og skapað athafnaríka einstaklinga og ættir,
ekki aðeins í sögum og munnmælum, beldur og í fortíð og nútíð,
þannig, að dáðríkir eðliskostir liennar eru bersýnilegir. Og J. L.
Runeberg befur í kvæðinu „Gröfin í Pilierro“ viljað sýna, að
einnig bjá þeim, sem bera grímu auðnuleysisins, búi drengskapur
°í£ kjarkur, þegar á reynir.
J- L. Runeberg gaf finnsku þjóðinni á sína vísu nýjan „Kale-
valaóð“, gullvægan skáldskap, sem var andleg mynd af svip og
sögu lands og þjóðar. Og þótt liann skrifaði á sænsku, er engum
yafa lnmdið, að það var Finnland, en ekki Svíþjóð, sem liann
taldi sig bundinn sonarböndum. Og eftir að verkum hans var
suúið á finnsku, gátu Finnar ekki lengur efazt um, að sænskir
þegnar í landi þeirra værti rótarfastir synir Finnlands. Þekktast
M öllum kvæðum Runebergs er þjóðsöngur Finnlendinga, „Vort
Land“, sem er sunginn af bverju mannsbarni í landinu, bæði á
Lnnsku og sænsku. Til gamans og samanburðar birtist bér fyrsta
erindi þjóðsöngsins á báðum málunum:
Várt land, várt land, várt fosterland,
Ijud högt, o dyra ord!
bj lyfts en höjd mot liimlens rand,
kj sanks en dal, ej sköljs en strand,
hl<*r alskad an var bygd i nord,
®u vára faders jord.
Oi maamme, Saomi, synnyinmaa!
Soi sanakultainen!
Ei laaksoa, ej kukkulaa,
ej veta, rantaa rakkaampaa,
kuin kotimaa taa pohjoinen,
maa kallisisién!
Þegar Runeberg féll frá árið 1B77, varð þjóðarsorg í Finnlandi.
Þuð var eins og bin þunga lest lífsins staðnæmdist, eftir að for-
inginn féll. En liann bafði ekki aðeins látið eftir sig gráan stein
a gröfinni, heldur ódauðlega endurminningu, sem vakti nýjan
l'fótt og nýjar vonir lijá binni vaxandi kynslóð.
Þá lifði enn meðal þjóðarinnar annað stórmenni, Zacharias
Topélius (1818—98), sem nú tók forustuna á sviði bókmenntanna.
Hann var tvímælalaus arfþegi þeirrar þjóðarbugsjónar, sem vakn-
aði, eftir að Elias Lönnrot lagði lífsskoðun Kalevalaóðsins á borð