Tímarit lögfræðinga - 01.06.1963, Side 19

iqurour
tnaai:
DÓMSMÁLASTÖRF
ÁRNA MAGNÚSSONAR
Að stofni til erindi úr flokki erinda, sem flutt voru í ríkisútvarp-
ið í október tiL desember 196S um líf og starf Árna Magnússonar,
vegna S00 ára afmælis hans. Erindið er hér prentað allverulega
aukið.
Árni Magnússon og Páll Vídalín voru skipaðir i nefnd
til að rannsaka hagi íslands og jafnframt gera tillögur um
það, sem til úrbóta mætti verða, með erindisbréfi frá 22.
maí 1702.1)
I 6. gr. erindisbréfsins er þeim nefndarmönnum falið
að taka við kvörtunum almúgans yfir embættismönnum,
rannsaka slík mál og gera konungi grein fyrir þeim. Síðar
í bréfinu (22.—23. gr.) eru sérstaklega tilgreind tvö mál.
Hið fyrra er mál Hólmfasts Guðmundssonar, en hið síð-
ara mál Tómasar Konráðssonar, en báðir höfðu menn
þessir sætt harðýðgislegum refsingum fyrir litlar yfirsjón-
ir, er fólgnar voru í broti á svæðaskiptingu verzlunarlag-
anna.
1 þessari grein er m. a. vikið að dómsmálum og réttar-
farsmálefnum, en um þann þátt starfa þeirra Árna og
Páls verður hér fjallað. Áður en nánari grein verður gerð
fyrir þessum störfum, þykir hlýða að skýra stuttlega frá,
hvernig skipan dómsmála og málarekstri var háttað á
Islandi á þessu tímabili.
1 héraði höfðu sýslumenn dómsvald með höndum og
nefndu þeir jafnan menn með sér í dóma 6 eða 12 eftir því,
hve viðamikil málin voru.
Dómum sýslumanna mátti áfrýja til lögmanna, sem
1) Lovs. f. Isl. I., bls. 584.
Tímarit lögfræðinga
65