Tímarit lögfræðinga


Tímarit lögfræðinga - 01.04.2000, Qupperneq 22

Tímarit lögfræðinga - 01.04.2000, Qupperneq 22
ábyrgð.20 Hér á landi hefur umrædd meginregla um einfalda ábyrgð gilt um langa hríð og verður hennar vart þegar um miðja 18. öld.21 I meginreglunni um að skuldbinding ábyrgðarmanns teljist einföld ábyrgð felst að ábyrgðarmaður verður ekki talinn hafa gengist undir aðra tegund ábyrgðar nema það leiði beinlínis af viðkomandi ábyrgðaryfirlýsingu eða í undantekningartilvikum af lögskiptum að baki ábyrgð eða aðstæðum við samn- ingsgerð, svo sem nánar var rætt í kafla 3.2.2. Almenna reglan er því sú að kröfuábyrgð er einföld.22 I reynd er það aftur á móti oftast svo að lánardrottnar gera áskilnað um sjálfskuldarábyrgð. Það á að minnsta kosti við þegar gengist er í ábyrgð gagnvart lánastofnunum. Auk þess sem einföld ábyrgð getur verið aðalefni samnings kann hún að stofnast sem þáttur í öðrum gerningi kröfuhafa og ábyrgðarmanns. Ef krafa er framseld svonefndu skaðlausu framsali er talið að það hafi í för með sér að framseljandi beri einfalda ábyrgð á greiðslu kröfunnar gagnvart framsalshafa.23 Það getur skipt kröfuhafa máli fjárhagslega hvort ábyrgðarmaður hefur gengist undir einfalda ábyrgð eða sjálfskuldarábyrgð. Kröfuhafa væri unnt að leita fullnustu hjá sjálfskuldarábyrgðarmanni þegar í kjölfar vanefnda aðal- skuldara en hann gæti hins vegar þurft að ganga að fjárhagslega illa stöddum aðalskuldara til að greiðsluskylda ábyrgðarmanns samkvæmt einfaldri ábyrgð verði virk. Fullnustugerðir á hendur aðalskuldara geta verið tímafrekar og haft í för með sér kostnað og óhagræði fyrir kröfuhafa. Einnig gæti fjárhag ábyrgð- armanns hrakað meðan kröfuhafi þarf að leita efnda hjá aðalskuldara og því getur aukin fjárhagsleg áhætta verið samfara einfaldri ábyrgð. Þá getur það veikt lausafjárstöðu kröfuhafa ef dráttur verður á að hann geti gengið að vel stæðum ábyrgðarmanni en það hefur að sama skapi í för með sér tilsvarandi hagræði fyrir ábyrgðarmann.24 3.3.2 Nánar um greiðsluskyldu ábyrgðarmanns Greiðsluskylda ábyrgðarmanns samkvæmt einfaldri ábyrgð verður virk þegar aðalkrafa hefur verið vanefnd og kröfuhafi sannar að engar efndir verði 20 Um sögulega þróun einfaldrar ábyrgðar vísast til ítarlegrar umfjöllunar Carsten Smith í Garantirett I, bls. 41-48. Sjá einnig Henry Ussing: Kaution, bls. 70-72 og 78-79, auk þeirra heimiida sem hann vísar til. 21 I ritinu Tyro Juris frá árinu 1754 eftir Svein Sölvason lögmann er fjallað um borgun og fyrir- lofan sem eru eldri heiti ábyrgðar í sömu merkingu og hugtakið kaution í erlendu lagamáli. Þar segir svo um greiðsluskyldu ábyrgðarmanns á bls. 143-144: „Sá sem í borgun gengur fyrir peningaskuld, hann verður skyldugur að betala þá sömu í ákveðinn gjalddaga, og fyrr má hann sig ekki úr borgun segja við Creditorem. Nl. 1 B 21 Cap. 15 Art. Þó er sannsýnilegt, að borgunarmaðurinn hafi beneficium ordinis; sem bestendur þar í að Creditor sæki hann ei fyrr um skuldarinnar betaling, en hann hefur krafið sjálfann skuldunautinn; og hann hefur ei til að betala með“. 22 Hér má nefna Lyrd 1902 441 sem áður er getið. 23 Þorgeir Örlygsson: „Kröfuhafaskipti", bls. 84. 24 Um frekari samanburð á einfaldri ábyrgð og sjálfskuldarábyrgð að þessu leyti vísast til Carsten Smith: Garantirett I, bls. 29-40, Garantirett III, bls. 232-235 og Kausjonsrett, bls. 94-96. 16
Qupperneq 1
Qupperneq 2
Qupperneq 3
Qupperneq 4
Qupperneq 5
Qupperneq 6
Qupperneq 7
Qupperneq 8
Qupperneq 9
Qupperneq 10
Qupperneq 11
Qupperneq 12
Qupperneq 13
Qupperneq 14
Qupperneq 15
Qupperneq 16
Qupperneq 17
Qupperneq 18
Qupperneq 19
Qupperneq 20
Qupperneq 21
Qupperneq 22
Qupperneq 23
Qupperneq 24
Qupperneq 25
Qupperneq 26
Qupperneq 27
Qupperneq 28
Qupperneq 29
Qupperneq 30
Qupperneq 31
Qupperneq 32
Qupperneq 33
Qupperneq 34
Qupperneq 35
Qupperneq 36
Qupperneq 37
Qupperneq 38
Qupperneq 39
Qupperneq 40
Qupperneq 41
Qupperneq 42
Qupperneq 43
Qupperneq 44
Qupperneq 45
Qupperneq 46
Qupperneq 47
Qupperneq 48
Qupperneq 49
Qupperneq 50
Qupperneq 51
Qupperneq 52
Qupperneq 53
Qupperneq 54
Qupperneq 55
Qupperneq 56
Qupperneq 57
Qupperneq 58
Qupperneq 59
Qupperneq 60
Qupperneq 61
Qupperneq 62
Qupperneq 63
Qupperneq 64
Qupperneq 65
Qupperneq 66
Qupperneq 67
Qupperneq 68
Qupperneq 69
Qupperneq 70
Qupperneq 71
Qupperneq 72
Qupperneq 73
Qupperneq 74
Qupperneq 75
Qupperneq 76
Qupperneq 77
Qupperneq 78
Qupperneq 79
Qupperneq 80

x

Tímarit lögfræðinga

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Tímarit lögfræðinga
https://timarit.is/publication/586

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.