Tímarit Máls og menningar - 01.11.1945, Page 48

174
TÍMARIT MÁLS OG MENNINGAR
hafa unnið það heit einn fyrir alla og allir fyrir einn, að nazisminn
skuli upprættur að fullu og öllu í Þýzkalandi og Þjóðverjum aldrei
gefinn kostur á að hervæðast framar.
Gegn hverjum eru þá hernaðarstöðvar á Islandi hugsaðar?
Það verður ekki betur séð, eins og nú horfir við í alþjóðamálum,
en þeim sé beint gegn nágrannanum, er oss kenndi endur fyrir löngu
lestur og skrift, hefur verið aðalkaupandinn að sjávarafla vorum
og verndari Atlantshafsins á tímum styrjalda.
Það er ýmislegt fleira, sem bendir á, að þessi ætlun eigi við nokkur
frekari rök að styðjast. Það er til dæmis kunnugt öllurn heimi, að
Bandaríkin krefjast hernaðarstöðva á Azoreyjum, sem eru lítið eitt
lengra útsuður frá Land’s End á suðvestur Englandi en Reykjanesið
er norðvestur af Cap Wrath á norðvestur Skotlandi. Með vígstöðvum
á Azoreyjum og á Islandi væru Bretlandseyjar komnar í tangarkjaft
og veldi þeirri mjög fyrir borð borið á Atlantshafi. Það gerir þessa
aðstöðu Bretlands ennþá uggvænlegri, að Bandaríkin liafa látið það
í veðri vaka, að þau ætli sér að verða öflugasta flotaveldi heims,
en hingað til hefur Bretland haft þann heiður að vera hæstráðandi
á liöfum veraldarinnar. Hér við bætist það, að á stríðsárunum, en
þó einkum síðan styrjöldinni lauk, hefur annað veifið grillt í hitt og
þetta, sem virðist sýna, að auðvald Bretlands og Bandaríkjanna
þjáist ekki af ofurást hvort á öðru.
Allt virðist þetta bera að sama brunni. Hernaðarstöðvar Banda-
ríkjanna á íslandi sýnast vera öryggisráðstöfun í kapphlaupum við
brezka auðvaldið um áhrifasvæði og markaði. Og ef kapphlaupin
komast í það öngþveili, að þau verða ekki lengur þreytt „gentle-
manlike“, þá verða þessar hernaðarstöðvar notaðar til virkrar árásar
gegn óvininum. Til þess hefur herstöðvum hingað til verið beitt. Og
til þess verður þeim beitt í framtíðinni, ef hagsmunaárekstrarnir
verða ekki jafnaðir með öðru móti.
Það er á allra vitorði, að hér á landi er leiðinlegur hópur manna,
sem dregst með það larvelsi aftan úr rassskellingatímum fyrri alda, að
finna enga vansæmd í því að selja land sitt og þjóð fyrir erlendan
gjaldeyri. „Ætli það verði ekki eina trygga útflutningsvaran í fram-
tíðinni?“ sagði einn larvurinn við kunningja minn fyrir nokkrum
dögum.