Morgunblaðið - 23.12.2014, Blaðsíða 29

29
MORGUNBLAÐIÐ ÞRIÐJUDAGUR 23. DESEMBER 2014
Barist um boltann Krakkarnir í leikskólanum Nóaborg létu snjóinn ekki hindra sig í að iðka fótbolta, barist var um knöttinn í fönninni sem hefur eflaust verið mun skemmtilegra.
Golli
Það er eftirtektarvert hversu
hugmyndum um staðsetningu
höfuðstöðva ríkisstofnana á
landsbyggðinni er tekið með
miklum svigurmælum og stór-
yrðum. Samt sjá það allir að
það er ekkert náttúrulögmál að
slík starfsemi þurfi öll að vera
innan lögsögu höfuðborgar-
innar. Fjarri því. Fjölmargar
ríkisstofnanir geta þjónað hlut-
verki sínu jafn vel fyrir landið í
heild, þó að þær séu staðsettar
á landsbyggðinni. Því miður eru hins vegar
sorglega fá dæmi um að heilar stofnanir eða
höfuðstöðvar þeirra séu utan Reykjavíkur og
nágrennis. Þó þekkist slíkt og reynslan er al-
mennt góð.
Ótal dæmi eru um að verkefni ríkisins sem
sinnt er utan höfuðborgarvæðisins hafi verið
flutt þaðan. En það þekkjast líka dæmi þess
að stofnanir hafi verið fluttar í heilu lagi af
landsbyggðinni og suður. Fróð-
legt er að athuga hvernig því
var tekið. Hér skal eitt dæmi
nefnt, sem athyglisvert að skoða
í ljósi þeirrar umræðu sem hefur
átt sér stað upp á síðkastið varð-
andi hugmyndir um flutning á
heimilisfangi ríkisstofnana út
fyrir lögsögumörk höfuðborg-
arinnar.
Dæmið af Rann-
sóknarnefnd sjóslysa
Um árabil var Rannsókn-
arnefnd sjóslysa staðsett í
Stykkishólmi. Reynslan var afar
góð. Þeir sem stofnunin þjónaði luku á hana
lofsorði. Þar ríkti reglufesta, ráðdeild og af-
köst þeirra fáu starfsmanna sem þar unnu
voru góð.
Þá gerist það að upp kemur hugmynd um
að sameina þessa litlu og farsælu stofnun
tveimur öðrum, sem áttu það sammerkt að
hafa heimilsfesti í Reykjavík. Aldrei var léð
máls á öðru en því að hin nýja stofnun yrði í
Reykjavík og starfsemin í Stykkishólmi lögð
niður. Þetta var svo innsiglað með því að
frumvarp í þá veru var flutt á 138. löggjaf-
arþinginu 2009-2010 sem varð svo að lögum
21. febrúar 2013, á 141. löggjafarþinginu.
Meðal annars með atkvæðum þeirra sem nú
hrópa hátt og í hneykslan yfir þeim mikla
óskunda að staðsetja ríkisstofnanir, sem nú
eru á höfuðborgarsvæðinu, á landsbyggðinni.
Athyglisverð viðbrögð
En hver voru viðbrögðin að öðru leyti?
Voru þetta kallaðir hreppaflutningar? Töldu
menn þörf á áfallahjálp fyrir starfsfólkið?
Varð eitthvert herútboð í bloggherjunum
vegna þessa? Nei, ekkert slíkt. Það gilti sýni-
lega allt annað, þegar ríkisstofnun var flutt í
heilu lagi, með manni og mús, af landsbyggð-
inni og suður. Orðinu tvískinnungur hefur
örugglega oft verið brugðið á loft af minna
tilefni.
Engin fjárhagsleg eða fagleg rök mæltu
með því að flytja Rannsóknarnefnd sjóslysa
frá Stykkishólmi og suður. Kostnaður var tal-
inn aukast, samkvæmt mati fjármálaráðu-
neytisins. Þeir sem við þjónustuna áttu að
búa andmæltu hinu nýja fyrirkomulagi. En
ekkert hruggaði við áformunum. Við Ásbjörn
Óttarsson, þáverandi alþingismaður, and-
mæltum þessum fyrirætlunum harðlega á Al-
þingi en orð okkar féllu í grýtta jörð.
En nú er allt með öðrum róm. Ætli ástæð-
an geti verið sú að nú er verið að tala um
flutning ríkisstofnana frá höfuðborgarsvæð-
inu og út á land, en þá var um að ræða flutn-
ing ríkisstofnunar af landsbyggðinni og suð-
ur? Ætli hundurinn liggi einmitt grafinn þar?
Eftir Einar K.
Guðfinnsson »En nú er allt með öðrum
róm. Ætli ástæðan geti
verið sú að nú er verið að tala
um flutning ríkisstofnana frá
höfuðborgarsvæðinu og út á
land?
Einar K.
Guðfinnsson
Höfundur er þingmaður NV-kjördæmis
og forseti Alþingis.
Þá var flutningur ríkisstofnunar
talinn góður og gildur