Són - 01.01.2009, Page 84

BRAGI HALLDÓRSSON84
síðustu árum skáldsins sem hann ritaði undir: „Þetta kvæði er ort
fyrir 40 árum síðan.“ Fyrirsögnin í handritinu er: „Kvæði um bardaga
þeirra Örvar-Odds og Hjálmars ins hugumstóra í Sámsey, einnig
banasöngur og útför Hjálmars og sigurvinning. Frumhending á auð-
veldasta máli.“22
Fyrirsögn eldri gerðar, einnig í eiginhandriti, hljóðar hins vegar
svo: „Fornkviða Hjálmars ins hugumstóra, kveðin upp að nýju úr
fornu hendingamáli í rímuform seinni tíða.“23
Ríman var fyrst prentuð í Tvennum rímum í Reykjavík árið 1905.
Finnur Sigmundsson bjó hana síðan til prentunar í IV. bindi Ritsafns
Bólu-Hjálms árið 1949 og aftur í nýrri útgáfu í II. bindi Ritsafnsins
1965 og skrifaði þá vandaðar skýringar.
Bólu-Hjálmar var óháður fyrirrennurum sínum um meðferð efnis
og síðar fetuðu mörg skáld í fótspor hans. Mansöngurinn er aðeins
hálf fyrsta vísa og í lokin eru þrjár vísur sem eftirmáli. Örvar-Odds saga
er fyrirmynd hans en henni fylgir hann afar frjálslega og dregur
eingöngu út þátt Hjálmars og Ingibjargar. Forsögu bardagans í Sáms-
ey sleppir hann alveg og virðist hafa gert ráð fyrir að lesendur eða
áheyrendur þekktu hana því að hann vindur sér vafningalaust í
viðureign Hjálmars og Angantýs og dregur ekkert úr í lýsingunni.
Hlutur Örvar-Odds er látinn liggja milli hluta í sjálfum bardaganum
en hann fær að njóta sín eftir fall Hjálmars þegar hann færir lík hans
til Svíþjóðar. Ingibjörg er enn sem fyrr í bakgrunni þótt hennar þátt-
ur sé að vísu aðeins meiri en hjá Ásmundi og Gísla. Dánaróður
Hjálmars er þungamiðja rímunnar (18–47) og frá eigin brjósti leggur
Hjálmar nafna sínum þessi orð í munn:
34
Mér að bana verður víf,
vann það ástin hreina,
fyrir hana að láta líf
loks er gleðin eina.
Við Dánaróð Hjálmars í Örvar-Odds sögu bætir hann langri nafnaþulu
um bekkjarnauta Hjálmars og nefnir sextíu þeirra með nafni. Að
lokum ber hann saman gæfu og gjörvuleik sinn og nafna síns:
22 Lbs. 467, 4to, II.
23 Lbs. 467, 4to, I.