Peningamál - 04.11.2015, Page 58

P
E
N
I
N
G
A
M
Á
L

2
0
1
5
•
4
58
RAMMAGREINAR
Fram til ársins 2014 hefur verið nánast regla að launahækk-
anir tóku gildi í þeim mánuði sem samningurinn var undirritaður. Í
samningum sem gerðir hafa verið síðan þá hefur reglan hins vegar
verið að hækkanirnar taki gildi mun fyrr. Þær koma hins vegar ekki
fram í launavísitölu Hagstofunnar fyrr en búið er að samþykkja kjara-
samninginn og farið er að greiða eftir honum. Þegar launahækkanir
á árinu eru metnar er hins vegar réttara að miða við þann tíma sem
hækkanir taka gildi en ekki þann tíma sem þær koma fram í launa-
vísitölunni og er það gert í mati bankans. Væri hins vegar miðað við
hvenær hækkunin kemur fram í launavísitölunni yrði hækkunin milli
ársmeðaltala 9% í stað 10,4%, en hækkunin milli ársmeðaltala á
næsta ári yrði hins vegar meiri í staðinn eða 11,1% en ekki 9,1%
eins og gert er ráð fyrir í spánni nú.
Að lokum er rétt að hafa í huga að við mat á launahækkunum
á árinu er ekki nóg að horfa á umsamdar prósentuhækkanir í nýj-
um samningum heldur verður að horfa til þess að laun hafa þegar
hækkað nokkuð á árinu, hvort sem það er vegna framkvæmdar
eldri kjarasamninga eða launaskriðs. Þannig hafði launavísitalan t.d.
þegar hækkað um 2,2% á árinu (frá desember 2014 til maí 2015)
þegar fyrstu áhrif nýrra kjarasamninga komu fram í launavísitölunni í
júní og um 4,6% ef miðað er við meðaltal ársins 2014.