Glóðafeykir - 01.12.1987, Blaðsíða 23
GLÓÐAFEYKIR
23
um skólavist, en vinur minn, Ingimar Jónsson, taldi í mig kjark og
ráðlagði mér að reyna að fá lán fyrir svo sem hálfum skólakostnaði, en
taldi sig geta útvegað það sem á vantaði að láni síðar. Bað ég frænda
minn, Vilhjálm kaupfélagsstjóra Hjartarson, um aðstoð. Sendi hann
mér peninga, sem mundi nema helmingi skólakostnaðar að við
töldum.
Og suður fór ég og þreytti prófið, fékk inngöngu og hóf námið. Var
þá sparlega lifað, vægast sagt. Og upp úr miðjum vetri var skotsilfur á
þrotum. Hafði ég þá samband við Ingimar, sem um var talað, og fékk
þær fregnir, að vonir þær, sem hann hafði gert sér um lán mér til
handa, hefðu brugðist, og gæti hann í engu hjálpað.
Nú voru góð ráð dýr. Mér hugkvæmdist að leita á náðir Guðlaugs
Rósinkrans, sem var yfírkennari skólans, og einstakt góðmenni. Hann
ráðlagði mér að útbúa víxil fyrir því, sem mig vantaði, og kvaðst skyldi
skrifa á hann, en betra væri, að annar skrifað upp á líka, því ekki væri
víst, að hann yrði í bænum, þegar víxillinn félli, og benti mér á Gísla
Guðmundsson, þá ritstjóra Tímans og íslenskukennara við skólann.
Síðan skyldi ég freista þess að selja víxilinn í Búnaðarbankanum. Ég
þekkti Gísla og að öllu góðu. Gísli tók mér vel og skrifaði á víxilinn, en
sagði mér að setja ekki fyrir mig, þó Hilmar neitaði að kaupa blaðið,
heldur fara þá beint niður í afgreiðslu og leggja það þar inn. Fór ég svo
í bankann og bað um viðtal við bankastjóra. Eftir nokkra bið var mér
vísað inn. Þar sat virðulegur maður við borð, en þreytulegur og með
sorgarsvip, að mér fannst. Flaug mér þá í hug, að mikil hlyti sú ábyrgð
að vera, er hvíldi á þessum bankastjórum. Og þarna sagði ég sögu
mína og erindi og rétti honum víxilinn. Hann aðeins leit á hann, renndi
honum svo yflr borðið til mín og sagði:,, Við kaupum ekki svona
pappíra.” Við þessu gat ég auðvitað ekkert sagt, tók víxilinn og rölti út
úr þessari virðulegu skrifstofu. Og nú hafði ég ráð Gísla, afhenti
víxilinn í afgreiðslunni og beið. Eftir nokkra stund var nafn mitt kallað
upp og gjaldkeri taldi mér út peninga. Komu mér nú vel ráð hins
reynda manns, Gísla, því án þeirra hefði ég farið út slyppur og ekki
þorað að koma þarna aftur.
Og svo var lesið til vors, tekið próf úr skólanum, sem gekk vel og
framar björtustu vonum.
Leitaði ég þá nokkuð fyrir mér um vinnu í Reykjavík, en þetta var
vorið 1932 og heimskreppan í algleymingi. Allstaðar voru langirlistar
með beiðni um vinnu. Lengstur var listinn hjá skattstjóra, en ég þekkti
hann lítillega; sagði hann þar vera um fimmtíu nöfn á biðlista.
Ég var á kafi í skuldum eftir veturinn og gat ekki sóað tíma, fór því
til Siglufjarðar í atvinnuleit.