Morgunblaðið - Sunnudagur - 06.03.2016, Blaðsíða 43

myndi vita hvað þýddi í raun fyrr en Hæstiréttur
hefði kveðið upp tugi dóma til að koma ruglanda í
skiljanlegan búning. Það gæti tekið áratugi með til-
heyrandi réttaróvissu. Hvernig stóð á því að sam-
setningur af þessu tagi næði samþykkt sem uppkast
að stjórnarskrá og það samhljóða af hópi fólks? Jú,
galdur svarsins felst einmitt í orðinu „samhljóða“.
Því hefur verið lýst af þeim sem fylgdust með þess-
um furðulegu fæðingarhríðum að nánast hver og
einn nefndarmaður hafi fengið sem svaraði einni
grein eða setningu, hversu vitlaus sem hún væri, í
friðkaupum svo að hinir gætu fengið sína dillu sam-
þykkta. Þótt þessi frásögn kunni að vera í ýktum
búningi er margt sem ýtir undir sannleiksgildi henn-
ar. Ekki síst það að allir sæmilegir lögfræðilegir ráð-
gjafar hópsins voru á endasprettinum á harða hlaup-
um frá málinu og vildu skiljanlega ekki láta bendla
sig við það.
Úr öllum tengslum
Sama fólkið og neitaði að taka mark á úrskurði 6
hæstaréttardómara um stórgallað kjör á svokölluðu
stjórnlagaráði, hamaðist gegn því þegar lagt var til í
þinginu að þjóðin fengi að kjósa um tilraun til að
hneppa hana í áratuga skuldafangelsi sem rekið væri
af erlendum spákaupmönnum. Það barðist hart gegn
forseta Íslands þegar hann tryggði í tvígang að þjóð-
in fengi, gegn synjun Alþingis, tækifæri til að varpa
þessu oki af sér. Þetta sama fólk, sem er svona illa
tengt við þjóð sína, þykist vera í færum um að
ákveða „réttarbætur“ með stjórnarskrá, sem það
lætur sem taka muni lýðveldisstjórnarskránni fram.
Stjórn Steingríms og Jóhönnu fékk réttilega stað-
festingu forsetans sem meirihlutastjórn. En fljótlega
var svo komið að nær helmingur þingflokks VG: Atli
Gíslason, Ásmundur Einar Daðason, Guðfríður Lilja
Grétarsdóttir, Jón Bjarnason, Lilja Mósesdóttir og
Ögmundur Jónasson, var orðinn þrúgaður undan of-
ríki Steingríms J., sögulegum svikum hans í ESB og
ofsafengnum viðbrögðum við hvers konar andstöðu
við óskammfeilni hans og uppgjöf gagnvart erlend-
um spákaupmönnum í Icesave- málinu. Margir telja
að það sem hafi ráðið úrslitum um að langflestir í
þessum hópi hurfu á brott úr flokknum hafi verið að
Katrín Jakobsdóttir, sem var í oddastöðu, og átti
þess kost að milda stefnu þingflokksins, límdi sig
þétt upp við Steingrím J. Hún gerði aldrei við hann
ágreining í smáu eða stóru, svo opinbert yrði. Hún
lagði lýðræðissinnum í flokknum ekki lið, en gekk
ætíð og undanbragðalaust erinda Steingríms og
Björns Vals Gíslasonar. Og gerir enn.
Og eftir að öllum mátti vera ljóst að ríkisstjórnin
var komin í minnihluta var setið sem fastast án þess
að boða til kosninga. Nú er viðurkennt að þessi
staða, sem stangast á við anda stjórnarskrárinnar,
var rædd af stjórnarliðum á leynifundum. Almenn-
ingi var ekki greint frá neinu þrátt fyrir fögur fyr-
irheit um gagnsæi.
Láta ekki sama soðið brenna sig
Nú er Steingrímur farinn að trúa á endurkomu sína í
valdastóla, í ljósi skoðanakannana sem sýna
stjórnarandstöðuflokkana með meirihluta á þingi.
Nú á ekki að brenna sig á sama soðinu og síðast.
Fyrsti leikurinn á bersýnilega að vera sá að tryggja
að hans fylgispaka Katrín verði í lykilstöðu næst
þegar Steingrímur nær að sitja í skjóli Pírata og
Samfylkingar. Þá skal þjóðin ekki fá að setja fót fyrir
hann aftur, þegar honum þykir mest liggja við.
Enn eru sömu þingmenn og forðum að tala um að
fá samþykkta breytta stjórnarskrá. Sú er líka sögð
innleiða ótal réttarbætur. Núverandi ríkisstjórnar-
flokkar munu sjálfsagt láta það eftir þeim, eins og
annað. Endemis endurupptökulögin voru samþykkt
mótatkvæðalaust.
Núverandi ríkisstjórn hefur í verki, af óskiljan-
legum ástæðum, haft það sem sitt fyrsta boðorð að
afnema aldrei neitt sem stjórnvitringarnir Jóhanna
og Steingrímur komu að.
Þess vegna voru vitlausu endurupptökulögin látin
gilda allt þar til að þau bar upp á borð Hæstaréttar
Íslands. Þaðan náðu þau ekki einu sinni að fara í
„bláu tunnuna“. Þau voru ekki einu sinni talin hæf til
endurvinnslu.
Þjóðin ætti sennilega að vera á varðbergi þegar
hún heyrir að Alþingi sé komið á fremsta hlunn með
að samþykkja eitthvað samhljóða.
Þá heyrist í aðvörunarbjöllunum.
Morgunblaðið/Golli
6.3. 2016 MORGUNBLAÐIÐ SUNNUDAGUR 43