Náttúrufræðingurinn

Årgang

Náttúrufræðingurinn - 2016, Side 30

Náttúrufræðingurinn - 2016, Side 30
Náttúrufræðingurinn 102 voru notaðir, <2 m (2. mynd), 2–5 m (3. mynd) og > 5 m (4. mynd). Við mat á hæð fullvaxta trés var litið til eldri trjáa á hverju svæði (5. mynd). Breytum sem safnað var fyrir hvern fláka og gildum þeirra er lýst nánar í 1. viðauka. Í kjölfarið var byggður upp landfræðilegur gagnagrunnur sem sýnir útbreiðslu birkis á Íslandi og helstu eiginleika þess. Aldursgreining Í hverjum fláka var aldur ríkjandi trjálags metinn sjónrænt með því m.a. að rekja niður trjástofninn ársvöxt síðustu ára. Til þess að ákvarða nákvæmni matsins var á stöku stað safnað sýnum úr trjám til aldursgreiningar. Þessi sýni voru borsýni þegar um stærri tré var að ræða en sneiðsýni úr minni trjástofnum. Sýnin voru tekin úr stofnunum rétt ofan við rótarháls. Hvert sýni var merkt með dagsetningu og hnattstöðu. Alls var safnað 55 sýnum nokkuð jafndreift yfir landið. Aldur sýna var greindur í árhringjamælitæki á Mógilsá og greindur aldur borinn saman við skráðan aldur fyrir sömu hnattstöðu. Breyting á útbreiðslu birkis Breyting á flatarmáli birkis á 23 ára tímabili, 1989–2012, var metin með samanburði á úttektunum 1987–91 og 2010–14. Þau svæði sem sköruðust á milli kortlagninga voru metin sem eldra birki, þ.e. birkið sem var til staðar árið 1989, en þau svæði sem ekki sköruðust voru ýmist metin sem landnám birkis frá árinu 1989 eða sem eldra birki sem ekki hafði verið kortlagt áður. Til að skera úr um þetta var notuð aldursflokkagreining þar sem birkilendi var skipt í tvo flokka, undir 15 ára og 15–30 ára. Öll svæði í fyrrnefnda flokknum voru metin sem landnámssvæði birkis eftir 1989, en helmingur svæða í síðarnefnda flokknum. Ástæða þess að helmingur svæðanna í seinni aldursflokknum var einungis metið sem landnámssvæði birkis frá 1989 var sú aldursflokkurinn nær aftur til 1980–84, og má því gera ráð fyrir að um helmingur landnámsins í honum hafi verið fyrir árið 1989. Breytingar á hitafari og fjölda sauðfjár á rannsóknartímanum Til þess að reyna varpa ljósi á sam- band landnáms birkis við loft hita annars vegar og sauðfjárbeit hins vegar var þetta athugað sérstaklega 2. mynd. Lágvaxtarform birkis á Íslandi. Birkikjarr eða kjarrskógur (< 2 m fullvaxta) í Straumshrauni á Reykjanesskaga. – Low stature of birch woodland in Iceland. Shrubland (< 2 m height at maturity) in Reykjanes peninsula in Southwest Iceland. Ljósm./Photo: Arnór Snorrason 2016. 3. mynd. Miðlungs-vaxtarform birkis á Íslandi. Lágskógur (2–5 m fullvaxta) sunnan Hafnarfjarðar. – Middle stature of birch woodland. Pure woodland (2–5 m height at maturity) south of the town of Hafnarfjörður in Southwest Iceland. Ljósm./Photo: Arnór Snorrason 2016.

x

Náttúrufræðingurinn

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Náttúrufræðingurinn
https://timarit.is/publication/337

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.