Nordens Kalender - 01.06.1930, Blaðsíða 78

Nordens Kalender - 01.06.1930, Blaðsíða 78
FRA VÁRE HVALFANGERES ARBEIDSFELTER I SYDISHAVET Fra váre hvalfangeres arbeidsfelter i Sydishavet Av Olaf Holtedahl I»Nordens» árbok for 1927 har Hvalfanger- foreningens sekretær, skolebestyrer Sigurd Ris- ting, skrevet en artikkel om »Hvalfangsten», en artikkel som efter en kort oversikt over hvalfangst- bedriftens eldre historie og nordmenns andel i den gir oplysninger om den moderne hvalfangst i Sydishavet og dens ökonomiske betydning for vort land. Vi skal i det fölgende se pá denne virksomhet sydpá — en virksomhet som nu minst 5000 nordmenn aktivt deltar i — fra en annen side: jeg skal i nogen korte skildringer pröve á gi et inntrykk av det miljö disse mange nordboer ferdes i ár efter ár gjennem et tidsrum av 6—8 máneder, av den natur de lever i, av de forhold de arbeider under. Jeg skal fortelle litt fra de vest-antarktiske fangst-omráder (strökene syd for Atlanterhavet) som jeg personlig hadde an- ledning til á opholde mig i sydsommeren 1927—28. Syd Shetland Mellemr62° og 63 0 sydlig bredde, i en avstand fra ekvator som i nord ikke förer os lenger enn til Ale- sund og Molde, ligger sydsydöst for Syd-Amerika en rad med iskledte öer, med vilde tinder stikkende frem av en mektig jökelkápe. I den antarktiske sommer slár havet, stormfuldt og urolig, mot de höie, skin- nende isfronter og mot de takkede klipper der staar som ö-rekkens utposter mot nord; tunge grá skyer jager henover de skavlede bölgekammer, av og til kommer en sne-iling som gjemmer landet helt bort for oss — se det er det typiske Syd Shetland. Det er kyster som en sjömann helst vil holde sig godt klar av, selv i siktbart vær. Og heller ikke hvalfangerne synes her er særlig fint, men dog har man hver sommer i over 20 ár kunnet se den typiske kontur av hvalbáter tegne sig mot dette is-land; ja, man har kunnet se svære, svarte dampskib forsvinde inn i sund og bukter hvor snart efter den skjærende larm av en ankerkjetting som rauser ut, fortalte at nu lá báten i havn. Trygt i havn skal vi ikke si. For nogen sikker plass á ligge pá finner de »flytende kokerier» ikke imellem all denne is hvor rett som det er et svært hvitt drivende fjell kan sette kurs pá fartöiet. Og under de höie fjell er der voldsomme vindkast — her i vindenes paradis. I South Bay, langt vest pá Syd Shetland, bláste for nogen ár tilbake en hvalbát rundt og flere mann kom bort. Der er dog én trygg havn i Syd Shetland-ströket. Innenfor den ytre ö-rekke, i sundet mellem denne og Graham-landets nordöstligste spiss, i Bransfield- stredet, ligger en merkelig, rund ö for sig selv: Deception-öen, for hvalfangere et av de mest kjendte navn i hele Sydishavsomrádet. Yed et av naturens luner er her en vulkanmasse stikkende op av havet blitt til en ypperlig havn idet hele vulkanens midtparti er sunket i dypet sá der nu staar igjen en höi fjellmur omkring et indre basseng. Pá ett sted er fjellmuren brutt igjennem til en inngangsport som er passabel for de störste skiber. Bedre havn kan i det hele vanskelig finnes. En reservasjon má dog tas: der er ennu ikke blitt helt stabile forhold omkring det gamle vulkan-krater; det hender at jordskjelv ryster Deception-öen og en gang for 6—7 ár siden stod vannet i havnen ikok, figurlig talt, fordi et parti av bunnen hadde funnet pá á synke nogen favner nærmere jordens centrum. I denne havn har der været et yrende hvalfangerliv sá mangen gang: inne pá stranden en stor landstasjon med alt dens tilbehör, med folk i travelt arbeide rundt omkring, og pá havnen i rad og rekke de flytende kokerier, pá hver sin bestemte plass som de er kommet tilbake til ár efter ár. Dampen fra oljekokingen stár 76
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112

x

Nordens Kalender

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Nordens Kalender
https://timarit.is/publication/1685

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.