Tímarit lögfræðinga


Tímarit lögfræðinga - 01.06.2005, Page 101

Tímarit lögfræðinga - 01.06.2005, Page 101
af því verður skoðað hvort rök standi til þess að takmarka endurskoðunarvald dómstóla á þessu sviði sérstaklega. Loks verður aðeins fjallað um ákvarðanir þar sem stjórnvöldum hefur verið falið fullnaðarúrskurðarvald. 2. HVAÐA ÞÆTTIR STJÓRNVALDSÁKVARÐANA ERU ENDUR- SKOÐAÐIR? Umfjöllunin hér á eftir er ekki byggð á skýrri tvískiptingu í lögbundnar og matskenndar ákvarðanir né skiptingu í ákvarðanir þar sem stjórnvöldum hefur verið falið fullnaðarúrskurðarvald eða ekki. Ástæðan er sú að í raun eru mis- margir þættir í ákvörðunum: Allar þurfa þær að eiga lagastoð og alltaf þarf að fylgja tilteknum reglum, t.d. málsmeðferðarreglum, en í sumum þeirra reynir líka á mat, mismikið og misbundið. Stór hluti endurskoðunarinnar er þannig hinn sami, óháð því hvort ákvarðanir eru matskenndar eða ekki, en það sem hér verður sagt um endurskoðun á mati á eðlilega ekki við um þær ákvarðanir sem eru alveg lögbundnar. Útgangspunkturinn hér er því sá að fjallað verður um endurskoðun stjórnvaldsákvarðana yfirleitt.5 2.1 Þættir ákvörðunar sem um gilda aðrar reglur en heimildarlögin Ef litið er á hvaða þættir ákvarðana eru endurskoðaðir og byrjað á þeim þáttum stjórnvaldsákvörðunar, sem um gilda aðrar reglur stjórnsýsluréttar en heimildarlögin, þá er málið einfalt: Það hefur verið viðurkennt lengi að dóm- stólar meti alltaf hvort slíkra reglna, bæði reglna í stjórnsýslulögum og óskráðra, hafi verið gætt. Þetta gildir óháð því hvort litið hefur verið á slíkar reglur sem efnis- eða formreglur. Það þarf varla að nefna dóma til að sýna að dómstólar dæma um það hvort málsmeðferðarreglna hafi verið gætt óháð því hvort þær eru í almennum reglum stjórnsýsluréttar eða heimildarlögunum sjálfum. Dómarnir eru margir en af handahófi má nefna tvo: Í H 2001 2245 var dæmt að andmælaréttur kyn- foreldra hefði verið virtur við ákvörðun um ættleiðingu en kynforeldrarnir höfðu byggt á því að svo hefði ekki verið. Í landmælingamálinu, H 1999 4247, um brottvikningu ríkisstarfsmanns, reyndi sömuleiðis á það hvort rannsóknar- regla og andmælaréttur hefði verið virt. Dómstólar dæma hins vegar líka um það hvort óskráðar reglur og reglur í öðrum lögum en heimildarlögunum, sem ekki er hægt að kalla formreglur, hafi verið virtar. Það er ljóst að dómstólar dæma um það hvort meðalhófs- 101 5 Helstu heimildir á íslensku um þetta efni eru eftirfarandi: Eiríkur Tómasson: „Takmarkanir á úrskurðarvaldi dómenda skv. 60. gr. stjórnarskrárinnar“. Úlfljótur. 4. tbl. 1984, bls. 183-217; Davíð Þór Björgvinsson: „Lagaákvæði á sviði sifjaréttar sem fela stjórnvöldum úrskurðarvald“. Afmælisrit – Gizur Bergsteinsson níræður 18. apríl 1992, bls. 179-206; Ólafur Jóhannes Einars- son: Endurskoðunarvald dómstóla á matskenndum stjórnvaldsákvörðunum. (Lokaritgerð við HÍ) 1999; Ólafur Jóhannes Einarsson: Endurskoðunarvald dómstóla á matskenndum stjórnvalds- ákvörðunum. Drög að kennsluriti. 2000.
Page 1
Page 2
Page 3
Page 4
Page 5
Page 6
Page 7
Page 8
Page 9
Page 10
Page 11
Page 12
Page 13
Page 14
Page 15
Page 16
Page 17
Page 18
Page 19
Page 20
Page 21
Page 22
Page 23
Page 24
Page 25
Page 26
Page 27
Page 28
Page 29
Page 30
Page 31
Page 32
Page 33
Page 34
Page 35
Page 36
Page 37
Page 38
Page 39
Page 40
Page 41
Page 42
Page 43
Page 44
Page 45
Page 46
Page 47
Page 48
Page 49
Page 50
Page 51
Page 52
Page 53
Page 54
Page 55
Page 56
Page 57
Page 58
Page 59
Page 60
Page 61
Page 62
Page 63
Page 64
Page 65
Page 66
Page 67
Page 68
Page 69
Page 70
Page 71
Page 72
Page 73
Page 74
Page 75
Page 76
Page 77
Page 78
Page 79
Page 80
Page 81
Page 82
Page 83
Page 84
Page 85
Page 86
Page 87
Page 88
Page 89
Page 90
Page 91
Page 92
Page 93
Page 94
Page 95
Page 96
Page 97
Page 98
Page 99
Page 100
Page 101
Page 102
Page 103
Page 104
Page 105
Page 106
Page 107
Page 108
Page 109
Page 110
Page 111
Page 112
Page 113
Page 114
Page 115
Page 116
Page 117
Page 118
Page 119
Page 120
Page 121
Page 122
Page 123
Page 124
Page 125
Page 126
Page 127
Page 128

x

Tímarit lögfræðinga

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: Tímarit lögfræðinga
https://timarit.is/publication/586

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.