Tímarit lögfræðinga - 01.12.2006, Side 72

415
rétt og getu hans til að hafa eftirlit með þeim sem fremja frumbrotið. Talið
var sannað að um slíkan ávinning væri að ræða hjá stefndu því að þrátt fyrir
að forritunum væri dreift án endurgjalds nutu stefndu ágóða af auglýsinga-
tekjum sem jukust með auknum vinsældum forritsins, þ.e. því fleiri sem fóru
á heimasíðu stefndu til að hlaða niður skráardeiliforritinu þeim mun meiri
auglýsingatekjur höfðu þeir.74 Hins vegar féllst héraðsdómurinn ekki á að
stefndu hefðu rétt og getu til að hafa eftirlit með þeim sem fremdu brotin.
Af þeirri ástæðu tók dómurinn ekki afstöðu til þess hvort hægt væri að end-
urhanna forritin þannig að koma mætti í veg fyrir umferð verka í jafningja-
netunum sem brytu á höfundarétti stefnenda.75 Stefndu voru því sýknaðir
fyrir héraðsdómi Kaliforníu, þann 25. apríl 2003, þrátt fyrir að dómurinn
gerði sér grein fyrir að stefndu hefðu hugsanlega skipulagt starfsemi sína
gagngert til að komast hjá ábyrgð og þeirri staðreynd að þeir högnuðust á
brotum annarra.
Niðurstaða héraðsdómsins var staðfest af áfrýjunardómstól76 þann 19.
ágúst 2004, þannig að forráðamenn skráardeiliforrita byggðum á ofurhnúta-
tækni virtust standa með pálmann í höndunum. En málinu var ekki lokið
þar sem fallist var á áfrýjun til Hæstaréttar Bandaríkjanna. Þar féll málið
á annan veg þann 27. júní 2005.77 Í niðurstöðu Hæstaréttar var áréttað að
sá sem dreifir búnaði í þeim tilgangi að stuðla að brotum á höfundarétti
með yfirlýsingum eða með öðrum beinum athöfnum þar að lútandi sé ábyrg-
ur fyrir höfundaréttarbrotum sem hljótist af notkun þess búnaðar.78 Tek-
ið var fram að viðfangsefni dómsins væri togstreitan á milli þess að styðja
við sköpun með höfundavernd og þess að efla tækniframfarir með því að
takmarka ábyrgð vegna höfundaréttarbrota.79 Með hliðsjón af hversu mikið
magn skráa með ólöglegu efni væri í umferð á jafningjanetunum sem notuðu
skráardeiliforrit stefndu þá þóttu sterk rök fyrir því að dæma stefndu með-
ábyrga. Litið var til þess að erfitt væri að ná til alls þess fjölda sem fremdu
frumbrotin með aðstoð umdeildra skráardeiliforrita þannig að eina prakt-
íska leiðin væri að lögsækja forráðamenn búnaðarins sem notaður væri fyr-
ir hina umfangsmiklu ólögmætu dreifingu höfundaréttarverndaðs efnis á
grundvelli meðábyrgðar. Meðábyrgð kæmi til á grundvelli hlutdeildar væri
74 Ibid., bls. 28-29.
75 Ibid., bls. 29-33.
76 Metro-Goldwyn-Mayer v. Grokster, 19. ágúst 2004, (US Court of Appeals for the Ninth
Circuit), dómur aðgengilegur á vefslóðinni: http://www.ca9.uscourts.gov/ca9/newopinions.
nsf/E9CE41F2E90CC8D788256EF400822372/$file/0355894.pdf?openelement, síðast sótt 24.
október 2006. Kazaa BV seldi starfsemi sína til Sharman Networks og hætti vörnum í málinu
og hlaut útivistardóm, sbr. nmgr. 4, bls. 11733 í dómi áfrýjunardómstólsins.
77 Metro-Goldwyn-Mayer Studios Inc. et al v. Grokster, Ltd., et al, Supreme Court of the
US, 27. júní 2005, dómurinn aðgengilegur á vefslóðinni http://www.supremecourtus.gov/op-
inions/04pdf/04-480.pdf, síðast sótt 24. október 2006.
78 Ibid., bls. 1.
79 Ibid., bls. 11.