Tímarit lögfræðinga - 01.12.2006, Side 79

422
undarétti. Talið var að tilgangur með jafningjanetinu hefði verið að hvetja til
dreifingar höfundaréttarverndaðs efnis án heimildar.116
Ákært var fyrir óheimila eintakagerð af hundruðum þúsunda verka, aðallega
tónlistarskrám, kvikmyndaskrám og tölvuleikjum, sem njóta höfundaverndar
og dreifingu þeirra eintaka til um 10.000 skráðra notenda í jafningjanetinu Fin-
reactor. Bæði var kært fyrir ásetningsbrot í ágóðaskyni, sem varðar við finnsk
hegningarlög,117 og einnig fyrir almennt brot á höfundalögunum. Ekki var tal-
ið sannað að brot ákærðu hefðu verið í ágóðaskyni miðað við túlkun hegning-
arlagaákvæðisins á þeim tíma sem brotin voru framin.118 Dómurinn komst að
þeirri niðurstöðu að ákærðu hefðu átt þátt í brotum notenda jafningjanetsins
með því að hafa umsjón með jafningjanetinu, ýmist með eftirliti og umsýslu með
tæknihlið jafningjanetsins eða með notendum. Eftirlit með notendum fólst m.a.
í að fylgjast með virknihlutfalli þátttakenda, með efni skráa sem í boði voru til
að geta flokkað þær eftir áhugasviðum notenda og nákvæmni lýsigagnaskjal-
anna sem vistaðar voru á leiðarþjónum jafningjanetsins. Tilgangur eftirlitsins
var að tryggja skilvirkni jafningjanetsins og sjá til þess að á boðstólum væri
nýtt og áhugavert efni fyrir notendur þess. Talið var að ákærðu vissu að meg-
inhluti efnis sem dreift var í gegnum jafningjanetið væri háð höfundarétti og
væri þar án heimildar rétthafa. Jafnframt var talið að ákærðu gerðu sér grein
fyrir hvernig jafningjanetið virkaði, þ.e. að allir þátttakendur sem hlæðu niður
skrám deildu þeim líka með sér. Dómurinn greindi þátt allra ákærðu, sumir voru
yfirstjórnendur og áttu þess kost að loka leiðarþjóninum, aðrir voru umsýsluað-
ilar með notendum og gátu útilokað þá frá jafningjanetinu, enn annar hópur
hafði umsjón með skrám og gat fjarlægt þær og skráð virknihlutfall notenda. Á
grundvelli greiningar á hlutverkum ákærðu var fallist á hlutdeildarbrot sumra
en ekki annarra119 þar sem talið var að hlutverk þeirra hefðu ekki haft afgerandi
áhrif á virkni jafningjanetsins. Hins vegar þótti ekki sannað í málinu að ákærðu
hefðu sjálfir hlaðið niður og gert efni varið höfundarétti aðgengilegt almenningi.
Þær tölur sem lágu fyrir um umfang dreifingar ólögmæts efnis í jafningjanetinu
voru ekki nægilegur grunnur til að dæma einstaka ákærðu fyrir brot á dreifingu
ákveðins efnis. Sú vörn ákærðu að óvissa ríkti um túlkun laga varðandi brot á
höfundarétti vegna dreifingar efnis í jafningjanetum var ekki samþykkt né held-
ur að það væri brot á jafnræðisreglu að ekki voru allir notendur jafningjanetsins
ákærðir. Niðurstaða málsins var að hluti ákærðu var dæmdur fyrir brot á höf-
116 Sjá frétt í vefritinu The Register, dags. 30. október 2006, „Finland convicts 22 in file shar-
ing case“, sjá slóðina http://www.theregister.co.uk/2006/10/30/finns_convicted/ og á heimasíðu
IFPI, http://www.ifpi.org/content/section_news/20061027a.html.
117 Refsiákvæði í finnskum rétti fyrir höfundaréttarbrot eru tvenns konar. Annars vegar er
lögð refsing, sektir eða fangelsi allt að tveimur árum, í 1. gr. 49. kafla finnsku hegningarlaganna,
við höfundaréttarbrotum sem framin eru í ágóðaskyni, hins vegar er sektarákvæði í 56. gr. a
finnsku höfundalaganna ef brotið varðar ekki við nefnt hegningarlagaákvæði.
118 Finnsku höfundalögunum nr. 404/1961 og ákvæði finnsku hegningarlaganna nr. 39/1889
um brot á höfundarétti var síðast breytt árið 2005 vegna innleiðingar tilskipunar nr. 2001/29/
EB, sjá http://www.minedu.fi/OPM/Tekijaenoikeus/kansainvaelinen_tekijaenoikeus_ja_sopi-
mukset/?lang=en, síðast sótt 7. nóvember 2006.
119 Alls var 31 aðili ákærður í þessu tiltekna máli en niðurstaðan var að 21 var sakfelldur.