Tímarit lögfræðinga - 01.12.2006, Síða 101

444
notuð orðin túlkun og fylling (fortolkning og udfyldning) um þau tvö stig
túlkunar, sem hér eru nefnd skýring og fylling.13
5. DÓMUR HÆSTARÉTTAR 2. NÓVEMBER 2006, MÁL NR. 205/2006
Ofangreindan dag gekk dómur í Hæstarétti um fasteignakaup, þar sem
deilt var um atriði, sem hér hafa verið til umfjöllunar.
Atvik málsins voru í stuttu máli, sem hér segir:
J og S áttu jörðina Hamraenda í sérstakri sameign með Steini nokkrum Jónssyni.
Átti J helming jarðarinnar, en S og Steinn fjórðung hvor. Greiðsluerfiðleikar og
önnur atriði leiddu til þess, að þeir ákváðu að slíta sameigninni. Gerðu þeir með
sér skriflegan samning, dagsettan 13. júní 2005, um slitin. Efni samningsins var
á þann veg, að hver þeirra þriggja átti að gera tilboð í eignina. Skyldu tilboðin
sett í lokuð umslög með nafni hvers þeirra utan á. Skyldi, að því búnu, opna
umslögin og skera úr um hver þeirra ætti hæsta boð í eignina. Hæstbjóðandi
skuldbatt sig til þess að greiða hinum sameigendunum það hlutfall tilboðsverðs,
sem svaraði til eignarhluta þeirra. Greiða skyldi kaupverðið eigi síðar en tveim-
ur mánuðum frá samningsgerðinni, þ.e. 13. ágúst 2005. Samið var um, að ef
hæstbjóðandi vanefndi tilboð sitt, skyldi sá, sem átti næst hæsta tilboðið, eiga
rétt á því að leysa til sín jörðina fyrir það verð, sem hann bauð. Áður en samn-
ingurinn var gerður, hafði verið aflað verðmats löggilts fasteignasala, sem taldi
verð jarðarinnar hæfilega metið kr. 38.000.000. Þegar umslögin með tilboðunum
voru opnuð, kom í ljós, að S hafði boðið kr. 65.050.000, Steinn Jónsson bauð
kr. 52.544.444 og J bauð kr. 45.500.002. Eftir að tilboðin lágu fyrir, bættu aðilj-
arnir við samkomulagið skriflegum texta, þar sem fram kom, að samkvæmt sam-
komulaginu skyldi S greiða kr. 32.525.000 fyrir eignarhluta J og kr. 16.262.500
fyrir eignarhluta Steins Jónssonar. Rituðu allir sameigendurnir nöfn sín undir
þetta viðbótarsamkomulag.
Eftir nokkurn tíma féll S frá tilboði sínu. J andmælti því og áskildi sér allan
rétt í því sambandi. Steinn Jónsson, sem átti næst hæsta boð, nýtti þá rétt sinn og
greiddi J kr. 26.272.222 fyrir eignarhluta hans. J taldi sig eiga rétt á skaðabótum
úr hendi S, sem svaraði til mismunar á því, sem hann hefði fengið, ef S hefði
staðið við tilboð sitt, og þeirrar fjárhæðar, sem hann fékk á grundvelli tilboðs
Steins Jónssonar. Höfðaði hann mál á hendur S til greiðslu þeirrar fjárhæðar,
kr. 6.252.778, í skaðabætur. Reisti J málatilbúnað sinn á því, að tilboð S hefði
verið skuldbindandi og hefði ákvörðun hans, um að falla frá tilboðinu, falið í
sér vanefnd, sem veitti honum rétt til skaðabóta. Í dómi Hæstaréttar var kröfu
J um skaðabætur hafnað. Var það rökstutt svo, að þar sem þrjú tilboð hefðu
verið gerð í jörðina, hefði þurft að tilgreina með skýrari hætti, til hvaða van-
efndaúrræða yrði heimilt að grípa, ef til vanefnda kæmi. Var talið, að þrátt fyrir
13 Sjá t.d. Mads Bryde Andersen: Grundlæggende aftaleret, bls. 320 og áfram, Johan Giertsen:
Avtaler, bls. 96-97, Geir Woxholth: Avtalerett, bls. 431 og áfram og Kristian Huser: Avtaletolkn-
ing, bls. 127 og áfram, en þar kemur reyndar fram, svo sem víðar, að mörk skýringar og fyll-
ingar séu ekki ljós. Um sænskan rétt má vísa til Jan Ramberg og Christina Ramberg: Allmän
avtalsrätt, bls. 183, en þar eru notuð orðin ,,egentlig tolkning (tydning) och utfyllning“ sem
gætu samrýmzt íslenzkri hugtakanotkun.