Gátt - 2013, Blaðsíða 14

14
F R Æ Ð S L U M I Ð S T Ö Ð A T V I N N U L Í F S I N S
G Á T T – Á R S R I T – 2 0 1 3
sess í lögum um framhaldsskóla og framhaldsfræðslu og
samastað, form og fé með þeim síðarnefndu. Hið opinbera
hefur viðurkennt ábyrgð sína og um hana er mikilvæg póli-
tísk sátt. Hin hlið málsins er meiri framtíðarmúsík, en hún
er um mikilvægi þess að fullorðinsfræðsla sem símenntun
og starfsþróun verði viðurkennd sem verkefni samfélagsins,
hvernig sem á því verður haldið. Að mínu mati er hún ekki
síður mikilvæg en grunnmenntunin þótt í engu megi slaka á
í því máli. Þetta er að mínu mati næsta veigamikla umræðu-
efnið um þróun menntamála; umræða sem hefur fengið
alltof litla athygli á undanförnum árum. Ég hef líka bent á að
í þróun raunfærnimats og ráðgjafar í atvinnulífinu sé að finna
vaxtarbrodda sem gætu vel nýst til þróunar í símenntun og
starfsþróun til framtíðar.
Þróun menntakerfis er hæg, eins og hér hefur verið bent
á, en það tekur samt skref fram á við. Ég tel að þróunin eigi
að verða hraðari. Staða þess hóps batnar sem mestri athygli
hefur hér verið beint að, það mætti líka gerast hraðar. En
hér hafa mikilvægar breytingar verið gerðar að umræðuefni.
Innan framhaldsskólanna er líka að finna afar athyglisverða
vaxtarbrodda sem hafa alls ekki verið nægilega sýnilegir í
umræðu um skólastarf. Ég tel að í samræmi við umræðu
um sjálfstæði framhaldsskólanna ættu þeir að hafa talsvert
meira svigrúm en þeir hafa nú, meðal annars til þess að þróa
ólíkar hugmyndir, sem nú þegar eru komnir vísar að. Ekki
síst sem varða fullorðinsfræðslu af ýmsu tagi, svo sem um
sjálfstæðar öldungadeildir sem starfa á öðrum forsendum en
fyrr. Þar til nýlega hef ég haft efasemdir um að stofna eigi
sérstaka skóla fyrir fullorðið fólk en þær hef ég ekki lengur.
Það er skynsamlegt að starfrækja fleiri en eitt kerfi í full-
orðinsfræðslu. Öll kerfi hafa sína kosti og galla og geta bætt
hvert annað upp. En best er ef þau geta samt sem áður unnið
saman. Það gildir raunar um alla opinbera eða almenna
starfsemi sem beinist að sama marki. Hér hefur stuðningur
úr sjóðum stéttarfélaga við fræðslustarf ekki verið gerður
að umræðuefni. Heldur ekki mikilvægt starf Vinnumála-
stofnunar eða brúarsmíði sú sem unnið er að hjá Keili, Bifröst
og víðar.
Akrarnir eru fleiri og stærri en marga grunar og mikil-
vægt að rækta þá alla til þess að styrkja stöðu sem flestra
þjóðfélagsþegna og samfélagsins alls. Við erum á réttri leið.
U M H Ö F U N D I N N
Jón Torfi Jónasson er prófessor við Kennaradeild Mennta-
vísindasviðs HÍ og situr í stjórn Fræðslusjóðs. Hann hefur
tekið þátt í umræðu um þróun skóla- og menntamála undan-
farin ár, m.a. um fullorðinsfræðslu. Í ritverkum sínum og fyrir-
lestrum hefur hann upp á síðkastið einkum fjallað um starfs-
menntun, brottfall úr námi, kennaramenntun, starfsþróun,
vöxt menntunar – sér í lagi á háskólastigi. Á síðustu árum
hefur hann helst beint athygli að framtíð menntunar, meðal
annars þeim áskorunum sem skólakerfi og menntun ættu að
takast á við á næstu áratugina.
A B S T R A C T
There has been a long standing problem of relatively high
dropout rate from upper secondary schools in Iceland.
Recently a law was passed where the government set a legal
framework around a fairly extensive system of adult educa-
tion financed by money that originated in a tripartite nego-
tiations between labour unions, Confederation of Icelandic
Employers and the government related to a series of labour
agreements during the first decade of the 21st century. Thus
a system of education that had been developing for over 20
years had got a legal and financial basis to address the edu-
cational situation of those who had dropped out of school.
There are several important aspects to this development.
The notion of education is substantially broadened by includ-
ing both formal evaluation of competence acquired on the
job and also substantial counselling. This in turn opens up
the avenue for formalising professional development in the
labour market which is argued to be the next task in the
development of an educational system.