Gátt - 2013, Side 46

46
F R Æ Ð S L U M I Ð S T Ö Ð A T V I N N U L Í F S I N S
G Á T T – Á R S R I T – 2 0 1 3
Guðfinna Harðardóttir
GUÐFINNA HARÐARDÓTTIR
P I A A C – N I Ð U R S T Ö Ð U R N Ý R R A R O E C D
K Ö N N U N A R Á G R U N N L E I K N I F U L L O R Ð I N N A
U M P I A A C
Programme for International Assess-
ment of Adult Competencies, eða
PIAAC, er könnun sem Efnahags- og
framfarastofnunin, OECD, stendur fyrir og voru fyrstu niður-
stöður hennar gefnar út í október síðastliðnum. Gagnasöfnun
hófst í ágúst árið 2011 og lauk í mars 2012. Niðurstöður úr
þessari fyrstu umferð eru byggðar á gögnum frá um 166 þús-
und einstaklingum í 24 löndum1. Í annarri umferð bættust
níu lönd við og munu því niðurstöðurnar, sem gefnar verða
út árið 2016, byggja á gögnum frá 33 löndum. Því miður er
Ísland ekki á meðal þátttökulanda í PIAAC og því eru ekki
til staðar sambærilegar niðurstöður um grunnleikni fullorð-
inna Íslendinga. Niðurstöður úr könnun sem þessari hefðu
verið gagnlegar, sér í lagi í ljósi þess hversu stór hluti fólks á
íslenskum vinnumarkaði hefur ekki lokið framhaldsskólaprófi
samanborið við önnur Evrópulönd.
Í hverju þátttökulandi fyrir sig var tekið að lágmarki
4.500 manna úrtak einstaklinga á aldrinum 16 til 65 ára og
spurningar og verkefni lögð fyrir þá til að mæla getu þeirra í
hverjum af þeim þremur þáttum sem kannaðir voru. Stjórn-
völd í hverju landi fyrir sig bera ábyrgð á þýðingu spurninga,
staðfæringu verkfæra og framkvæmd könnunarinnar í heild
sinni.
PIAAC er stundum kölluð PISA fyrir fullorðna, því könn-
1 Löndin eru: Ástralía, Austurríki, Bandaríkin, Belgía, Bretland (England
og Norður-Írland), Danmörk, Eistland, Finnland, Frakkland, Holland,
Írland, Ítalía, Japan, Kanada, Kórea, Kýpur, Noregur, Pólland, Rússland,
Slóvakía, Spánn, Svíþjóð, Tékkland og Þýskaland .
uninni er ætlað að veita innsýn inn í stöðu fullorðinna út frá
þáttum sem varða grunnleikni og lykilhæfni líkt og PISA veitir
innsýn inn í stöðu barna og ungmenna. PIAAC er ætlað að
svara til um tengsl grunnleikni og afkomu fólks og því hversu
vel fólk á vinnumarkaði er í stakk búið til að takast á við
ný verkefni og áskoranir nútímasamfélags. Niðurstöðurnar
má því nota þegar mörkuð er stefna og ákvarðanir teknar
um hvaða áherslur er nauðsynlegt að setja í menntamálum
þjóða svo vinna megi markvisst að því að stuðla að aukinni
hæfni einstaklinga til að takast á við ný og breytt verkefni.
H V A Ð A Þ Æ T T I R V O R U S K O Ð A Ð I R ?
Grunnleikni er sú leikni sem einstaklingur þarf að tileinka sér
svo hann geti tekið virkan þátt í nútímasamfélagi, bæði hvað
varðar fjölskyldu- og einkalíf en einnig hvað varðar þátttöku
í menntun og á vinnumarkaði. Þeir þættir sem voru skoðaðir
í PIAAC eru:
• Læsi (e. literacy): Getan til að skilja, meta, túlka og nýta
upplýsingar sem settar eru fram í rituðum texta.
• Tölulæsi (e. numeracy): Getan til að nálgast, nota, túlka
og tjá sig með tölulegum upplýsingum.
• Notkun upplýsingatækni við úrlausn daglegra verkefna
(e. problem solving in technology-rich environments):
Getan til að nota upplýsingatækni, samskiptatæki og
samskiptanet til að nálgast og meta upplýsingar, eiga
samskipti við aðra og leysa verkefni hvort sem tengjast
persónulegum högum eða starfi viðkomandi.
Það sem einkennir þessa þætti er að þeir koma við sögu
Niðurstöður fyrstu könnunar OECD á grunnleikni fullorðinna voru gefnar út þann 8. október
2013. Þær sýna að munur er á stöðu fullorðinna eftir löndum og að starfsmöguleikar, fjár-
hagsleg staða, samfélagsleg þátttaka og heilsa fólks haldast í hendur við færni þeirra í þeim
þáttum sem teljast til grunnleikni. Meðal þess sem OECD mælir með við stefnumótandi aðila
er að tryggja öllum þegnum lágmarks grunnmenntun en einnig að leggja meiri áherslu á
fullorðinsfræðslu og ævimenntun, því ekki er hægt að treysta á grunnmenntunina eina og
sér þar sem hæfni, sem ekki er viðhaldið, úreldist og rýrnar. Því sé nauðsynlegt að efla full-
orðinsfræðslu til að viðhalda lágmarkshæfni fólks á vinnumarkaði.