Gátt - 2013, Síða 74

74
F R Æ Ð S L U M I Ð S T Ö Ð A T V I N N U L Í F S I N S
G Á T T – Á R S R I T – 2 0 1 3
Mikilvægt er að náms- og starfsráðgjafinn haldi utan
um hópinn og leiði sameiginlega umræðu innan hóps-
ins til að tengja saman upplifun og skilning.
A N N A Ð S T I G – V I N N U S T A Ð A N Á M
Vinnustaðanámið stendur yfir í sex vikur og lagt er upp með
að atvinnuleitendur fái tækifæri til að velja sér vinnustað út
frá eigin áhugasviði. Atvinnuleitendur eiga að hafa náð að
móta sér skoðun um það hvernig vinnustað þeir vilja kynnast
út frá því sem þeir fóru í gegnum á fyrsta stigi. Náms- og
starfsráðgjafar sjá um að koma á tengingu við vinnustaðina
og að gera samning við vinnustaðinn um þátttöku atvinnu-
leitandans þar sem skyldur allra aðila koma fram. Vinnutími
atvinnuleitenda er að jafnaði átta tímar á dag.
Náms- og starfsráðgjafar sjá til þess að atvinnuleitendur
fái starfsþjálfa á vinnustað. Hlutverk starfsþjálfa er að setja
atvinnuleitandann inn í starfið og leiðbeina honum með
það að markmiði að hann taki sem virkastan þátt á vinnu-
staðnum. Starfsþjálfi skráir niður upplýsingar um framvindu
vinnustaðanámsins í rafrænt form þar sem fram koma upp-
lýsingar um framgöngu atvinnuleitandans í verkefnum sínum.
Mikilvægt er að atvinnuleitandinn geti leitað til starfsþjálfa
síns meðan hann er í vinnustaðanáminu og eins til náms- og
starfsráðgjafa á meðan á ferlinu stendur. Atvinnuleitandinn
heldur netdagbók þar sem hann skráir niður upplifun sína af
hverjum degi vinnustaðanámsins. Þetta er mjög mikilvægt
til að tryggja heildrænan skilning og upplifun af þessu ferli. Í
hverri viku tengjast atvinnuleitendur inn á lokaða Facebook-
síðu þar sem sameiginleg umræða á milli þátttakenda og
náms- og starfsráðgjafa fer fram og þar sem þeir geta deilt
upplifun sinni og skoðunum. Náms- og starfsráðgjafi er ætíð
tengdur á þessum tíma og getur því fylgst með umræðunni
og leiðbeint. Einnig hafa atvinnuleitendur aðgang að náms-
og starfsráðgjafa sínum á tímabilinu og eiga viðtal við hann
tvisvar á tímabilinu þar sem farið er yfir framgöngu vinnu-
staðanámsins. Nauðsynlegt er að nýta alla þá tækni sem í
boði er til að þeir geti haft samskipti og miðlað sín á milli.
Aðferðafræði vinnustaðanáms er uppgötvunarnám þar
sem atvinnuleitandanum gefst færi á að reyna sig áfram og
tengja verkefni við þekkingargrunn sinn sem síðan leiðir til
nýrrar færni. Einnig er mjög mikilvægur þáttur í raunfærni-
matsferlinu að meta fólk í starfi og á vinnustað við raunað-
stæður. Í Finnlandi er megináherslan í raunfærnimatinu þess
eðlis að fylgst er með atvinnuleitendum í starfi og framlag
þeirra metið. Aðstæður þurfa að vera jákvæðar og til þess
fallnar að laða fram færni fólks (Åsa Hult og Per Andersson,
2008, bls. 18–19). Forðast þarf að upplifunin sé þannig að
fylgst sé með á neikvæðan hátt. Gagnkvæm virðing þarf
að ríkja á milli atvinnuleitenda og starfsþjálfa. Útbúinn er
samningur við atvinnuleitanda (viðauki 3) og starfsþjálfa
(viðauki 2).
Þ R I Ð J A S T I G – N Æ S T U S K R E F O G
S A M A N T E K T R A U N F Æ R N I M A T S
Eftir að atvinnuleitendur hafa lokið öðru stigi, vinnustaða-
náminu, taka náms- og starfsráðgjafar á móti hópnum og þá
hefst tveggja vikna ferli (09:00–15:00). Markmiðið á þriðja
stigi er að fara í gegnum upplifunina af vinnustaðanáminu,
hvaða lærdóm atvinnuleitendur hafa dregið og hver næstu
skref verða. Eftirfarandi þættir eru hluti af þriðja stigi:
• Náms- og starfsráðgjöf og markmiðasetning. Almenn
upplýsingagjöf um nám, störf og möguleika. Mikilvægt
er að þátttakendur setji sér skýr markmið hvað varðar
næstu skref í lífi sínu.
• Atvinnuleitin (færnimappa – ferilskrá – rafræn ferilskrá).
Á þessum tímapunkti í ferlinu hafa þátttakendur farið
í gegnum mikla sjálfskoðun. Þeir hafa verið á vinnu-
markaði og skoðað sig frá ýmsum hliðum. Slíkt rifjar
margt upp og hjálpar til við að setja hlutina í samhengi.
Atvinnuleitendur skrá niður alla reynslu sem skiptir máli
(úr lífi, starfi og námi) í færnimöppu. Þeir setja saman
persónulega ferilskrá og um leið setja þeir upp rafræna
ferilskrá þar sem viðkomandi segir frá sjálfum sér, styrk-
leikum og kostum, á stuttan og hnitmiðaðan hátt, til
kynningar á sjálfum sér í atvinnuleitinni.
• Staðfesting raunfærnimats. Starfsþjálfi og náms- og
starfsráðgjafi skrifa umsögn um atvinnuleitandann.
Starfsþjálfinn skrifar umsögn um vinnustaðarhlutann
en ráðgjafinn um frammistöðu í skólahlutanum. Lögð er
áhersla á að styrkleikar og nýjar uppgötvanir komi fram
í umsögninni. Umsögnin á svo að nýtast atvinnuleit-
andanum þegar hann sækir um starf. Atvinnuleitendur
fá einnig staðfestingu á eigin færni. Í verkefninu verða
þróuð 13 færniviðmið (viðauki 1) sem taka til ólíkra
þátta sem endurspegla ferlið (samskipti, að takast á við
breytingar, aðlögunarhæfni, hópastarf, verkkunnátta,
tölvukunnátta, framkoma og tjáning o.fl.). Misjafnt er