Úrval - 01.08.1982, Side 57

UNDRAHUNDARNIR FRÁ BORDER-HÆDUM
55
maður, Robert Lambie, bjó skammt
frá East Kilbride, átti hann collie-
hund sem féll ekki sem best við naut-
gripi. Skotinn þurfti að fara inn í
nautgripagirðingu með fimm rimla
háu hliði og skildi hundinn eftir fyrir
utan hliðið. Nokkrum mínútum síðar
hafði brjálað naut rekið Lambie upp
að girðingunni. ,,Ég vissi að hundur-
inn var hræddur, en hann stökk samt
yfir hliðið þegar ég öskraði, greip
með kjaftinum utan um nasirnar á
nautinu og hékk þar fastur þangað til
ég hafði losað mig. Ég væri ekki í tölu
lifenda ef hann hefði ekki hreyft
sig.”
Leonti Soto, smali í Arizona, varð
undir skriðu. Collie-hundurinn hans
bar hattinn hans heim á búgarðinn
og vísaði síðan björgunarmönnunum
leiðina til Sotos. í Cheviot-fjöllunum
vann colhc-tíkin Sheila Dickin-verð-
Iaunapertinginn (Viktoríukross
hundanna) fyrir að leiða leitarflokk
að flaki sprengjuflugvélar. Svo var
það Sam Carr, fjárhirðir í Skotlandi,
sem bjó í hjólhýsi sínu yfir sauðburð-
inn. Olíulampi sprakk inni hjá hon-
um og hann blindaðist. I logunum
fann hann að coliie-hundurinn hans,
Moss, var að nasa af honum.
Hundurinn var hræddur við eld
eins og reyndar allar skepnur en gat
leiðbeint Carr út úr bálinu. Eftir það
nuddaði hann sér við fótlegg Carrs og
leiðbeindi honum þannig að næsta
bæ þar sem hægt var að veita honum
aðstoð sem varð til þess að hann hélt
sjóninni.
Saga fjárhundsins er gömul. í Biblí-
unni er sagt frájob sem á að hafa átt
7000 fjár og minnst er einnig á hunda-
hópinn hans. Hundarnir fyrr á öldum
voru hættulegir og aðallega hafðir til
þess að verjast rándýrum, sérstaklcga
úlfum. Um leið og úlfum var útrýmt í
Bretlandi breyttist eðli fjárhundanna.
John Caius, enskur fræðimaður sem
lést árið 1573, skrifaði frásagnir af
fjármönnum sem ráku fjárhópana
,,með lítilli fyrirhöfn” vegna þess að
þeir áttu frábæra hunda.
Síðar röktu nemendur í hundasögu
uppruna Border collie-tegundarinnar
til Skotlands. Litið er á einn ákveðinn
hund, Old Hemp. sem fæddist 1894,
sem nokkurs konar ættföður bestu
hundanna. Hann var bæði einstak-
lega vitur og hugrakkur og var því
notaður mikið til undaneldis og af-
komendur hans mynduðu heilan ætt-
bálk. í dag eru Borders-héruðin
collie-land. Svo dæmi sé tekið er
sama hvar barið er að dyrum í Lauder,
lítilli borg í nánd við kofann hans
Toms Watsons, nær alls staðar er það
collie-eigandi sem opnar fyrir þér,
eða að minnsta kosti eigandi hunds
sem er náskyldur collie.
Fyrsta flokks hundur er metinn á
2000 pund, eða þar um bil, sem er há
upphæð fyrir fjármann að borga. Jen,
tíkin hans Watsons, vann Blue
Riband of the Heather-viðurkenning-
una á Alþjóðlegu fjárhundasýning-
unni í Bala í Wales. Útlendir fjár-
menn buðu Watson mikið fé fyrir tík-
ina, en hann hafnaði boðinu. Watson