Ársrit Torfhildar - 01.04.1987, Síða 45

Ársrit Torfhildar - 01.04.1987, Síða 45
verður á. En fyrst þeir eru leiksoppar í tafli guðanna verður það vafamál hvort hægt sé að tala um þá sem hetjur eða hugleys- ingja. Það má líta á þá sem verkfæri í höndum skýsafnarans Seifs sem á stundum viröist bera hag þeirra fyrir brjósti en verður á öðrum stundum uppvís að grimmilegri kaldhæðni. í Ilíonskviðu, þegar Akkilles er að eltast við Hektor og búa sig undir að drepa hann, spyr Seifur guðina hvort þeir eigi nú að bjarga Hektori eður ei, og þegar Aþena tekur illa í það segist Seifur bara hafa verið að grínast. I upphafi tuttugasta þáttar segir hann einnig: Þú veizt, Landaskelfir, fyrirætlan þá, er mér er í huga um þá menn, vegna hverra eg hefi kallað yður saman. Mér er annt um þá, er þeir nú eru mjög svo á heljarþremi. Nú mun eg sjálfur sitja hér kyrr á hrygg Ólymps, og horfa héðan að gamni mínu; en farið þér, hinir guðirnir, þar til þér komið til Tróju- manna og Akkea, og veitið hvorumtveggjum lið, eftir því sem hverjum yðar stendur hugur til. (II.:399-400) I báðum tilvikum óttast Seifur hins vegar forlögin sem jafnvel hann hefur lítið sem ekkert vald yfir. Til að skýra þennan veruleika kviðanna betur langar mig að skipta honum gróflega í fimm svið. Á neðsta sviðinu er sú gerð persóna er Aristóteles talaði um í riti sínu Um skáldskaparlist- ina sem efnivið skopleikja, það er að segja tlminni menn." (Ari.:48) Dólon í Ilíonskviðu er dæmi um slíka nienn, en best eru þeir sýndir með Þersítesi í öðrum þætti. Seifur hefur hvorki gefið honum vit né gjörvuleika, hann talar heimskulega, án siðsemi og jafnkítir höfðingjunum. Odysseifur tugtar Þersítes til og gerir hann hlægilegan. Sjálfur er Odysseifur ásamt flestum aðalpersónum Hómers það sem Aristóteles kallar Mmeiri menn", harmleikja- persónur. Yfir þær eru guðirnir hafnir en yfir guðunum ríkir Seifur. Efst í þessum valdapýramída tróna hins vegar forlaganornirnar. Eins og hinum minni mönnum ber að heiðra höfðingjana þá ber þeim að heiðra guðina. Guðirnir verða að hlýða Seifi og Seifur forlögun- um. Hvert svið reynir þó að streytast á móti; Þersítes stendur uppí hárinu á höfðingjunum, Díómedes særir guði í orustunni, Hera og Poseidon óhlýðnast Seifi og veita Akkeum lið en Seifur 43
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112
Síða 113
Síða 114
Síða 115
Síða 116
Síða 117
Síða 118
Síða 119
Síða 120

x

Ársrit Torfhildar

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Ársrit Torfhildar
https://timarit.is/publication/1918

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.