Ný menntamál - 01.06.1986, Blaðsíða 23

áhyggjum að þurfa ekki að bíða eftir að taka próf og
fá einkunn seint og um síðir.
6. Sá sem býr til kennsluefnið er að því leyti betur sett-
ur en bókarhöfundur að hann getur athugað svör
nemenda sinna og lagfært efnið jafnóðum í sam-
ræmi við þá endurgjöf. Þannig þarf villudreifing t.d.
að vera sem jöfnust og villuhlutfall mátulega hátt.
Sérstaklega þarf að líta á staði þar sem villur eru
margar og endurskoða þá, e.t.v. bæta inn fleiri skýr-
ingum eða endurorða það sem orkað hefur tvímæl-
is.
7. Síðast en ekki síst jafnar tölvustýrð kennsla aðstöðu
nemenda. Allir nemendur fá sams konar kennslu
hvar sem þeir eru og einn afburðakennari getur á
þennan hátt náð til mun fleiri nemenda en ella.
Einn galli á tölvustýrðu námi er sá að mörgum finnst
það vélrænt og sakna lifandi kennara. Þetta gildir að
sjálfsögðu fremur um unga nemendur en þá eldri og
benda má á að tölvustýrt nám getur sparað kennara
mikinn tíma, sem hann getur þá nýtt til að sinna því
sem engin vél getur gert og byggist á persónulegu sam-
bandi við nemendur.
Önnur vandamál sem tengjast tölvustýrðu námi er
ekki beinlínis hægt að flokka sem galla á þessu
kennsluformi sem slíku heldur eru þau nokkuð annars
eðlis.
Þar má t.d. nefna að tækjakostur er enn mjög dýr svo
að það getur orðið töluverð bið á að skólarnir hafi yfir
að ráða nægilega mörgum tölvum til að geta beint
nemendum í tölvustýrt nám. Hins vegar verður þess
e.t.v. ekki Iangt að bíða að flestir nemendur eigi slíka
gripi sjálfir og geti þá farið með kennsluforritin heim úr
skólanum og nota þar eins og raunin varð á með seg-
ulbönd.
Það er afar tímafrekt að semja sjálfstætt kennsluefni í
tölvur. Aðalástæðan er sú að ekki er hægt að láta kenn-
arann bæta við því sem á vantar (eins og gert er ráð fyr-
ir þegar kennslubækur eru notaðar) því að tölvan er
kennarinn og hún bætir hvorki við æfingum né skýr-
ingum nema við höfum sett þær inn í hana sjálf.
Aðalvandamálið tel ég samt vera hversu vandasamt
það er að semja sjálfstæð kennsluforrit. Ef litið er á
sjálfkennandi námsefni — ekki bara tölvustýrt efni —
er mjög áberandi hversu lítið framboð er af verulega
góðum námsgögnum. Það virðist vera mjög erfitt að fá
bestu kennara til að semja slíkt efni og þegar betur er að
gætt er það kannski ekki svo skrýtið:
Yfirleitt má reikna með að tölvustýrt efni nái til mun
fleiri nemendaení venjulegri bekkjarkennslu eða raun-
ar hvaða hópkennslu sem er. Fræðilega séð er ekkert
sem takmarkar hugsanlegan nemendafjölda. Kennari
sem býr til mjög gott fjarkennsluefni er þannig í raun
að afhenda á silfurfati kunnáttu sína, reynslu og hæfi-
leika — og gera sjálfan sig um leið óþarfan.
Ég er þeirrar skoöunar að það sé hœgt
— núna — að nota tölvur til að bjóða
nemendum upp á kennslu sem nálgast hreina
einkatíma meira en nokkurt skólanám nema
ef til vi/l stuðningskennsla.
í lokin er rétt að benda á að það eru til forrit sem eiga
að létta kennurum gerð tölvustýrðs námsefnis. Annars
vegar er um að ræða rammaforrit, sem ég vil nefna svo
vegna þess að þar hafa verið útbúnir eins konar ramm-
ar til að losa kennara við tæknilegu hliðina og noti þeir
slík forrit þurfa þeir ekki annað en setja inn í þau eftir
ákveðnum reglum æfingar eða próf. Svona rammafor-
rit spara kennurum þá fyrirhöfn að læra að forrita en
hafa á móti þann ókost að takmarka mjög það efni sem
í þau má láta.
Þá hafa verið smíðuð sérstök forritunarmál fyrir
kennara líkt og COBOL var hannað til nota í viðskipt-
um og FORTRAN fyrir vísindalega útreikninga. Sem
dæmi um forritunarmál fyrir kennara má nefna
PILOT-málin, sem virðast henta nokkuð vel til að for-
rita sjálfstætt kennsluefni.
Það sama gildir um tölvustýrt efni og annað náms-
efni að oftast er talið að bestur árangur náist með sam-
vinnu nokkurra aðila. Helgi Þórsson varekkert að flíka
því í grein sinni að þau Þórunn Pálsdóttir hafa útbúið
rammaforrit með dæmum úr íslandssögukennslu og ef
til vill er eitthvað fleira slíkt í gangi þótt ekki sé haft
hátt um það. Það væri full ástæða til að kanna mögu-
leika á að ná saman hópi áhugafólks um tölvukennslu
þótt ekki væri nema til að setja saman nokkur sjálfstæð
kennsluforrit í ýmsum námsgreinum til kynningar fyrir
kennara. Hvað segir t.d. Námsgagnastofnun um það?
Dr. Ragnheiður Briem er lektor í ensku við Háskóla
íslands en er í ársleyfi og starfar þann tíma sem for-
stöðumaður fræðsludeildar SKÝRR.
23