Morgunblaðið - 12.04.1979, Blaðsíða 44

44
MORGUNBLAÐIÐ, FIMMTUDAGUR 12. APRÍL 1979
Við lok heimsstyrjaldarinnar seinni og fyrstu árin þar
á eftur urðu miklar framfarir í íslenzkum frjálsíþrótt-
um. Keppni var skemmtileg og áhorfendur nánast fylltu
íþróttavellina á frjálsíþróttamótum. Einn þeirra manna
sem setti mikinn svip á frjálsiþróttamótin árin
1943 — 1949 var óskar Jónsson IR. Óskar var sigursæll í
keppni jafnt heima sem erlendis og mörkuðu afrek hans
á hlaupabrautinni þáttaskil í íslenzkum millivegalengda-
hlaupum. óskar rif jaði upp fyrir skemmstu í spjalli við
blaðamann Morgunblaðsins ýmislegt sem honum er
minnisstætt frá íþróttaferli sínum, en í ár eru 30 ár liðin
frá því að óskar hætti keppni.
Lærimeistar-
inn veitti
aldrei frí
En þannig skipaðist að ég æfði
oftast einsamall og ekki á íþrótta-
vellinum, því þegar ég fór á æfingu
eftir vinnu voru kappleikir oft að
hefjast og maður því rekinn út af
vellinum. Eg sleppti einum eftir-
vinnutíma til að komast á æfingu,
en það var illa séð á mínum
vinnustað. Lærimeistari minn var
á móti íþróttakeppni og taldi hann
litla landkynningu vera af íþrótt-
um. Þegar ég bað um frí frá vinnu
vegna keppnisferða til útlanda
veitti hann mér ekki frí og það
náði jafnt til keppnisferða IR svo
og Evrópumeistaramóts og Ólym-
píuleika. Ég varð bara að fara og
láta ráðast hvort ég yrði rekinn.
Því er frá að segja að alltaf hélt ég
minni vinnu.“
A fyrsta fundinum sem Bergfors
hélt með íþróttamönnum ÍR sýndi
hann fagran veggskjöld sem hann
hafði unnið til í keppni. Hann
sagðist ætla að gefa skjöld þennan
þeim sem sýndi mestan árangur,
framfarir og ástundun eftir sum-
arið. Þannig fór að Bergfors af-
henti Óskari skjöld þennan í lok
sumars.
Óskar sagði að starf Bergfors
hjá IR hefði borið ríkulegan ávöxt.
A næstu árum var IR leiðandi í
frjálsíþróttum hérlendis og farnar
voru frækilegar ferðir til útlanda.
Óskar sagði að hann hefði sjálfur
gjörbreyst þar sem Bergfors hefði
lagt mikið upp úr því að leiðrétta
stílgalla, en einnig hefði honum
áunnist mikill líkamskraftur.
„Þegar maður kom léttklæddur á
gaddaskóm til keppni eftir hinar
erfiðu æfingar, þá kunni maður
’49
r
A æfingum þá
um sumarið
náði Oskar betri
tímum en nokkru
sinni fyrr

•ÆmlK
^ ■ 1
Óskar sagðist vera borinn og
barnfæddur Reykvíkingur, en
hann fæddist 19. júlí 1925.
Snemma tók að bera á því hve
léttur á fæti Óskar var og í
sendiferðum fór hann oftast
skokkandi, með handleggina fram-
an við magann, eins og hann væri
að mala á kaffikvörn, svo sem títt
er um smástráka. „Ég var óskap-
legur væskill í æsku, mjór og
renglulegur," sagði Óskar. „En ég
fann fljótt að ég ætti auðvelt með
að stinga af mér eldri stráka.
Það var fyrir áeggjan Sigurgísla
Sigurðssonar IR-ings að ég hóf að
iðka hlaup. Þetta var árið 1942, en
við unnum þá saman á trésmíða-
verkstæði og var Sigurgísli að æfa
sig undir drengjahlaup Ármanns.
Hann fékk mig með á nokkrar
æfingar og er skemmst frá því að
segja að ég varð fjórði í hlaupinu,
sjónarmun á undan Björgvini
Magnússyni, syni Manga pósts og
hlaupara. Sigurgísli var talinn
sigurstranglegastur í hlaupinu, en
hann hafnaði í öðru sæti á eftir
Jóhannesi Jónssyni, strák sem ég
held að Sigurgísli hafði einnig
hvatt til æfinga."
Óskar sagðist oftast hafa verið
tregur til æfinga fyrstu árin, en
einhvern veginn alltaf látið til
Óskar Jónsson innan um nokkra af gripum þeim sem hann vann til á hinum frækna ferli sínum &
hlaupabrautinni. Medal annars má sjá skjöldinn sem Bergfors gafhonum og minnst er á í viðtalinu.
Ljósm. Mbl. Kristján.
Eftirminnilegast
er 1500 metra hlaupið í Norður-
landaför ÍR1947”
Af ferli eins fræknasta milli-
vegalengdahlaupara Islendinga
leiðast. Og þrátt fyrir þessa hóg-
værö, þá var Óskar alltaf í fremstu
röð, bæði á drengjamótum og
fullorðinsmótum. Árið 1944 vann
hann sinn fyrsta íslandsmeistara-
titil og árið eftir hnekkti hann
Islandsmeti Geirs Gígja í 1500
metrum, en það met hafði staðið
síðan 1927.
„Ég var alveg hættur æfingum
þá, en þá var það að ÍR réð til sín
sænska þjálfarann Georg Berg-
fors, og hann beinlínis heimtaði að
ég byrjaði aftur. Bergfors var
sjálfur millivegalengdahlaupari
áður en hann sneri sér að þjálfun
annarra. Ég lét til leiðast á ný og
eftir að ég kynntist Bergfors
komst ég að því hvað við höfðum
verið að gera mikla reginvitleysu á
æfingum áður. Fyrir hans tíð
æfðum við léttklæddir mest á
vellinum og æfingar tóku stuttan
tíma, og eftir á sáum við að sama
og ekkert hafði komið út úr æfing-
um af því tagi.
Bergfors byrjaði á því að láta
okkur kappklæðast. Við urðum að
vera í tveimur göllum og á þung-
um skóm. Lét Bergfors okkur
þannig klædda æfa mikið í mýrum
og einnig smávegis í brekkum og
æfingar tóku venjulega upp undir
tvær klukkustundir. Hann stóð
einnig mikið yfir okkur og gaf
okkur prógrömm í hverri viku.
sér ekki læti. Tímarnir bötnuðu
verulega," sagði Óskar. Óskar
sagðist fyrsta hafa verið farinn að
kunna að æfa rétt þegar hann
hætti vegna stofnunar heimilis og
sjálfstæðs atvinnureksturs. „Ég
hætti 24 ára gamall, einmitt þegar
ég var loks fullharðnaður og tilbú-
inn í slaginn.“
Á Evrópumeistaramótinu í Ósló
1946 keppti Óskar í fyrsta skipti á
erlendri grund. Stóð hann sig með
ágætum á mótinu og setti ný
íslandsmet bæði í 800 og 1500
metra hlaupi. Hann hafði marg-
bætt metið í 1500 m á íslandi fyrir
EM, en í Ósló hljóp hann vega-
lengdina fyrstur íslendinga undir
fjórum mínútum. í viðtalinu við
Óskar vildi hann lítið gera úr
árangri sínum í Ósló að þessu
sinni.
Frækilegt
hlaup
í Ósló 1947
En það var á Bislett-leikvangin-
um í Ósló sem Óskar hljóp sitt
mesta hlaup. Það var í Norður-
iandaferð ÍR-inga árið 1947.
Gerði hann sér þá lítið xyrir og
Óskar Jónsson og William Hulse. Myndin er tekin örskömmu eftir
hið fræga 1500 metra hlaup f Ósló, en þar bar óskar m.a. sigurorð af
Hulse sem var bandarískur meistari á vegalengdinni og handhafi
Bandaríkjametsins í míluhlaupi (4:06,0 mín.)
sigraði í miklu 1500 metra hlaupi
og lagði að velli bandaríska met-
hafann í míluhlaupi, William
Hulze, og næstbezta hlaupara
Norðmanna, Willy Sponberg.
Bætti Óskar íslandsmet sitt um
fimm sekúndur er hann hljóp á
3:53,4 mínútum. Aðspurður sagði
Óskar að þetta hlaup væri sitt
eftirminnilegasta og hafði hann
eftirfarandi um það að segja:
„Mér hugkvæmdist aldrei að ég
mundi sigra í þessu hlaupi, og það
hvarflaði tæpast að mér að ég yrði
framarlega, enda m.a. við góðan
Norðmann að etja og Bandaríkja-
meistara á vegalengdinni. Framan
af stóð líka baráttan á milli þeirra
og hvöttu áhorfendur sinn mann
mikið.
Þegar einn hringur var eftir af
hlaupinu og ég um 25 metrum á
eftir fremstu mönnum, setti ég á