Morgunblaðið - 26.03.1987, Blaðsíða 34

Morgunblaðið - 26.03.1987, Blaðsíða 34
34 MORGUNBLAÐIÐ, FIMMTUDAGUR 26. MARZ Reuter Málverk á metverði Þetta málverk eftir Vincent van Gogh verður boðið upp á upp- boði hjá Christie's i London 30. marz nk. Búizt er við, að það fari fyrir hœrra verð en nokkurt annað máiverk áður eða fyr- ír 16. millj. dollara (ruml. 640 inillj. ísl. kr.). Stjórnarmyndunin í Finnlandi: Flokksformenn eru í feluleik Helsinki. frá Laro Lundsten, fréttaritara Morgunblaðsins. ÞEGAR rúm vika er liðin frá þingkosningunum í Finnlandi virðist áhugi flokksleiðtoganna fyrir stjórnarmyndunarviðræð- um hafa minnkað í bili. Leiðtogar stærstu flokkanna hafa dregið sig í hlé en þrátt fyrir þennan feluleik vinna a.m.k. miðflokksmenn markvisst að því að formaður flokksins verði næsti forsætisráðherra. Samstarfsnefnd miðflokkanna, þ.e. Miðflokkurinn, Kristilegi flokkurinn og Sænski þjóðarflokkurinn, kom saman á þriðjudaginn. Ætlunin var að ná samkomulagi um að Paavo Váyrynen yrði forsætisráðherraefni allra flokka í kosningabandalaginu. Talsmenn Miðflokksins hafa sagt að Váyrynen ætti rétt á forsætis- ráðherraembættinu vegna þess að kosningabandalagið fékk flest at- kvæði í kosningunum. Af 58 þingsætum bandalagsins á Sænski þjóðarflokkurinn 13 og án þeirra getur Váyrynen ekki gert kröfur til þess að verða „sjálfkjörinn" for- sætisráðherra. Sænski þjóðarflokk- urinn hefur ekki viljað gefa Váyrynen beinan stuðning enda hefur formaður hans, Christoffer Taxell, stundum verið nefndur sem hugsanlegur forsætisráðherra ef stóru flokkarnir geta ekki samein- ast um hver þeirra skuli hljóta hnossið. Fundinum á þriðjudaginn lauk Kommar vinna í V-Bengal Kalkútta, AP. FLOKKUR kommúnista gjör- sigraði Kongressflokk Rajivs Gandhi, f orsætisráðherra, í kosn- ingum til þings í Vestur-Bengal. Hlutu kommúnistar og aðrir vinstriflokkar 151 af 178 sætum. Kosningabandalag vinstriflokka, með kommúnista í forystu, vann einnig kosningar í ríkinu Kerala, sem var eina vígi Kongressflokksins í suðurríkum landsins, hlaut 75 sæti af 138 en Kongressflokkurinn 61. Kosið var til þings í þremur ríkjum Indlands og vann Kongress- flokkurinn í Kashmir. Chad: Tólf hundruð Líbýumenn felldir við Quadi Doum París, AP. YFIR 1.200 líbýskir hermenn féllu og 100 skriðdrekar voru teknir herfangi eða eyðilagðir, er herlið Chad hertók flugvöll Libýumanna við Quadi Doum í Norður-Chad um helgina. Skýrðu stjórnvöld í Chad frá þessu í gær. í tilkynningu frá sendiráði Chad í í fyrradag, að hermenn Chad hefðu náð herstöðinni f Quadi Doum á sitt vald í tveggja klukkustundarlöngum bardaga á sunnudag. Andre Giraud, varnarmálaráð- herra Frakka, sagði á fundi með fréttamönnum í gær, að árangurinn af sókn Chadhersins hefði verið „áhrifameiri og skjótari" en nokkurn hefði grunað fyrirfram. París var sagt, að 438 iíbýskir her- menn til viðbótar hefðu verið teknir til fanga, en mannfall Chad hefði verið 29 menns fallnir og auk þess hefðu 58 særzt. Líbýumenn hafa ekki viðurkennt að hafa misst Quadi Doum og raun- ar neitað því statt og stöðugt, að þeir hafi herlið i Chad. Franskir embættismenn staðfestu hins vegar með því að gefin var út sameiginleg yfirlýsing um að allir miðflokkarn- ir, þ.m.t. Sænski þjóðarflokkurinn, vildu sjá fulltrúa stærsta miðflokks- ins á forsætisráðherrastól. Hvorki Váyrynen né Miðflokkurinn var nefndur beint. Sænski þjóðarflokkurinn var í kosningabandalaginu við hina mið- flokkana af tæknilegum ástæðum. Hugmyndafræðilega er hann hvorki miðflokkur, hægrí flokkur né vinstri flokkur. Aðalmarkmið hans er að standa vörð um rétt sænskumæl- andi Finna. Hann hefur þess vegna gjarnan setið í stjórn með hvaða flokki með er. í efnahagslífinu hefur kosninga- sigur borgaraflokkanna haft í för með sér að erlendir kaupsýslumenn hafa fengið aukinn áhuga fyrir að fjárfesta í Finnlandi. Hingað til hafa finnsk fyrirtæki fjárfest meira erlendis en sem nemur fjárfesting- um útlendinga í Finnlandi. Hvort að þetta sé að breytast er enn óljóst. Verð hlutabréfa í kauphöllinni í Helsinki hækkuðu stórlega í viku- lokin. Einkum hækkuðu þau hluta- bréf sem samkvæmt lögum er hægt að selja útlendingum. Sá möguleiki að mynduð verði ríkisstjórn borg- aralegu flokkanna hefur aukið traust útlendinga á finnskum verð- bréfum. Þróun þessi byggist einnig á því að mörg finnsk fyrirtæki hafa á síðustu árum faríð að gefa út „frjáls" hlutabréf sem má selja út- lendingum. Einnig hafa verið gerðar lagabreytingar sem gera kleift að selja erlendum aðilum stærra hlutfall af hlutabréfum í fínnskum fyrirtækjum. Áður voru mjög ströng ákvæði um hve mörg prósent af hlutabréfum í fínnskum fyrirtækjum mætti selja erlendum aðilum. Nýtt mat á þætti Stalins í síðari heimsstyrjöldinni: Leiddi Sovétríkin fram á brún glötunarinnar - segir sovézkur sagnfræðingfur Moskvu, Reuter. SOVÉZKUR sagnfræðingur, Alexander Samsonov, heldur því fram, að Josef Stalin, sem lengi var talinn mikill styrj- aldarleiðtogi í sovézkri sagnritun, hafi framið stórfelld mistök, er leitt hafi Sovétrikin fram á brún glötunarinnar í baráttunni gegn Þýzkalandi nazista í heimstyrjðldinni síðari. Samsonov staðhæfír, að Stalin hafí látið ginnast af blekkingum Þjóðverja varðandi hernaðará- form Hitlers 1941. Breytir þar engu um, þó að þessi blekkingará- form hafi ekki tekizt samkvæmt opinberum sovézkum frásögnum af þessum atburðum. Samsonov, sem ritað hefur margar bækur um heimsstyrjöld- ina síðari, sagði þetta í viðtali við vikublaðið Rök og staðreyndir (Argumenty i Fakty). Fullyrti hann þar, að það hefði verið mis- tökum Stalins að kenna, að herir nazista komust í námunda við Moskvu og næstum umrkingdu Leningrad fljótlega efir innrásina 1941. „Því fer fjarri, að ég líti á hann sem mikinn herforingja," segir Samsonov í viðtalinu. i Viðtal Samsonovs við þetta blað, sem er einkum ætlað kenn- urum og flokksfræðurum kommúnistaflokksins, þykir benda til þess, að róttæk breyting sé í aðsigi á hinu opinbera mati á hlutverki Stalins í stríðinu. Jafn- vel eftir að Nikita Krushchev, þáverandi leiðtogi Sovétríkjanna, hafði fordæmt Stalin sem harð- stjóra 1956, var Stalin eftir sem áður sagður hafa verið dugandi herforingi, sem leitt hefði land sitt til sigurs með viturlegum ákvörðunum í baráttunni við Þjóð- verja. Samsonov heldur því hins vegar fram nú, að opinberir sagnritarar hafí til þess af ásettu ráði horft framhjá mörgum erfíðum spurn- ingum varðandi herstjórn Sovét- manna í stríðinu og leitt hjá sér margs konar mistök og viðkvæm atvik. Á meðal þeirra mætti nefna Stalins við þvt að skipa hernum í viðbragðsstöðu (júní 1941 vegna yfírvofandi innrásar Þjóðverja, sú skoðun Stalins, að Þjóðverjar myndu á ný beina sókn sinni til Moskvu 1942 og loks meðferð hans á sovézkum hermönnumn, sem sluppu úr þýzkum fangabúð- um. „Því hefur verið haldið fram í verkum okkar sagnfræðinganna, að styrjöldin hafi byrjað með skyndilegri árás Þýzkalands á Sovétríkin. Staðreyndin er sú, að árásin var alls ekki skyndileg. óhjákvæmileiki þess, að til styrj- aldar drægi við Þýzkaland, var augljós löngu áður en styrjöldin hófst," segir Samsonov. Stalin, sem vissi, að Sovétríkin voru ekki undir styrjöld búin, var sannfærður um, að unnt væri að draga upphaf stríðsins á langinn og byggði ákvarðanir sínar á því. Þegar það var orðið fullkomlega augljóst, að Þjóðverjar voru í þann veginn að hefja innrásina, gáf Stalin samt ekki fyrirmæli um almennt herútboð né heldur fyrir- mæli til hersveitanna á vestur- landamærum Sotfétríkjanna um að vera í ítrustu viðbragðsstöðu. Opinber yfirlýsing ráðamann- anna í Kreml aðeins nokkrum dögum fyrir innrás nazista, þar sem allar getgátur um yfirvofandi árás Þjóðverja voru fordæmdar sem ögrun, urðu einnig til þess að villa um fyrir sovézku hersveit- unum á vesturlandamærunum. „Ef þessar röngu ályktanir hefðu ekki kömið til, þá er ég ekki í nokkrum vafa um það, að þýzka hernum hefði aldrei tekizt að komast til Moskvu og Len- ingrad, enda þótt honum hefði kannski tekizt að sækja inn á landsvæði okkar," segir Sam- sonov. „Það var gjaldið, sem greiða varð fyrir þau mistök, sem framin voru rétt fyrir upphaf stríðsins." Samsonov nefnir einnig þann atburð, er Stalin hélt því fram sumaríð 1942, að Þjóðverjar myndu þá hefja nýja sókn til Moskvu og lét því varalið sitt taka sér stöðu á því svæði. Herir Hitl- ers beindu hins vegar sóknarað- gerðum sínum til suðausturs og brutust í gegnum varnir Sovét- manna. Þetta leiddi til orrustunn- ar um Stalingrad siðla sumars 1942, sem var háð á meðan „land okkar var í skelfilegri aðstöðu" Samsonov heldur því fram, að mistök Stalins 1942 hafí að nokk- Josef Stalin ur mátt rekja til áætlunar Þjóð- verja, sem gekk undir heitinu „Kreml" um að blekkja sovézka ráðamenn varðandi hernaðar- áform Hitlers. Þessi áætlun tókst að verulegu leyti, enda þótt opin- berar heimildir í Sovétríkjunum greini svo frá, þar á meðal margra binda sagnfræðirit um sfðari heimsstyrjöldina, að áform Þjóð- verja með þessari áætlun hafí ekki tekizt. „Þetta er í mótsögn við stað- reyndir sögunnar," segir Sam- sonov. „ Yfírherstjórn Hitlers tókst að koma röngum upplýsingum inn hjá ráðamönnum okkar," rétt eins og henni tókst það á fjórða ára- tugnum að koma þeirri hugmynd inn hjá Stalin að æðstu hers- höfðingjar hans væru njósnarar.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.