Morgunblaðið - 26.03.1987, Blaðsíða 37

Morgunblaðið - 26.03.1987, Blaðsíða 37
MORGUNBLAÐIÐ, FIMMTUDAGUR 26. MARZ 37 Reyklausa daginn, 27. mars '87 ganqa allir í reykíausa liðið l ¦:> TÓBAKSVARHANEFND Veggspjald reyklausa dagsins. reyklausa liðið". Þorvaldur sagði að vonast væri til þess að vegg- spjaldið vekti upp umræður á heimilum viðtakenda. Þorsteinn Blöndal yfírlæknir sagði að svo virt- ist sem unglingar gætu séð reyking- ar í raunsæjara ljósi en þeir fullorðnu. „Þau vita að hér er um líf og dauða að tefla," sagði hann. í tilefni reyklausa dagsins verður gefinn út bæklingurinn „Út úr kóf- inu", með hollum ráðum til þeirra sem vilja hætta að reykja. Þá er boðið upp á tóbaksvarnarnámskeið á 13 stöðum á landinu um þessar mundir: Akureyri, Egilsstöðum, Akranesi, Bolungarvík, Seyðisfirði, Húsavík, Reykjalundi, Sauðárkróki í Stykkishólmi, Borgarnesi, og Keflavík auk Heilsuverndarstöðvar- innar í Reykjavík og hjá Krabba- meinsfélaginu. Þorsteinn sagði að aldrei yrði hægt að bjóða öllum sem ætla að hætta að reykja upp á nám- skeið. Það væri enda ekki ætlunin; í öllu tóbaksvarnarstarfi væri meg- inmarkmiðið að hvetja reykinga- menn til að hætta af sjálfsdáðum. Á fundinum var vakið máls á því að algengt er að börnum undir 16 ára aldri séu selt tóbak í verslunum. Þetta er brot gegn tóbaksvarnar- lögum. Uppi eru hugmyndir um að gera tóbakssölu leyfisskylda og hefur sá möguleiki meðal annars verið ræddur í nefnd á vegum Holl- ustuverndar ríkisins. Fundarboð- endur sögðu að hugsanlega mætti hafa betra eftirlit með tóbakssöl- unni ef hún yrði háð leyfi. Morgunblaðið/Bjami Sverrir Hermannsson menntamálaráðherra og Óskar Gfslason, einn af frumkvöðlum kvikmyndagerðar hér á landi, við nokkrar kvik- myndavélar sínar sem eru nú í eigu Kvikmyndasafnsins. Samtök kvikmynda- gerðarmanna og lista- manna fá eigíð húsnæði MENNTAMÁLARAÐHERRA Sverrir Hermannsson, vígði í gær 320 fermetra húsnæði að Laugavegi 24, þríðju hæð, sem hýsa mun Kvikmyndasjóð, Kvik- myndasafn og Bandalag íslenskra listamanna. Auk þess muii Félag kvikmyndagerðar- manna og Samband íslenskra kvikmyndaframleiðenda hafa aðstöðu í húsinu. Ekkert þessara félaga hefur haft eigið húsnæði til umráða. Bandalag íslenskra listamanna er elst þeirra, var stofnað árið 1928 og verður því sextíu ára á næsta ári. Guðbrandur Gíslason, framkvæmdastjóri Kvik- myndasjóðs og Kvikmyndasafns, sagði í samtali við Morgunblaðið að sömu sögu væri að segja um sjóðinn og safnið, sem hefðu hvergi átt höfði sínu að halla frá stofnum árið 1979. Knútur Hallsson ráðu- neytisstjóri menntamálaráðuneytis hafði Kvikmyndasjóð í sinni hendi þar til í fyrra að Guðbrandur var ráðinn framkvæmdastjóri hans. „Kvikmyndasafnið hinsvegar var í góðu leiguhúsnæði að Skipholti 31, en bjó þó við þröngan kost. Áhugi manna vaknaði því á að fá húsnæði til eignar undir þessa margþættu starfsemi og beitti menntamálaráð- herra sér mjög fyrir því að sá draumur yrði að veruleika og síðar einnig fjármálaráðherra, Þorsteinn Pálsson einnig." Menntamálaráðherra sagði með- al annars við vígsluna að Kvik- myndasafn hefði lengi legið undir skemmdum og hefði því með sam- þykki fjármálaráðherra ráðist í kaupin. Þar með hefði Bandalag íslenskra listamanna auk annarra félagasamtaka fengið samastað í fyrsta sinn. Ráðherra heimilaði jafnframt forráðamönnum félag- anna að kaupa innbú fyrir 90.000 krónur. Ráðherra sagði að lokum að hann ætti ekki von á þvt að lista- menn þyrftu að kvíða framttðinni þó ýmislegt væri ennþá óunnið. '.____<a ^ w AF ERLENDUM VETTVANGI eftir ÍVAR GUÐMUNDSSON Stefnunni sem hófst í Yalta lank í Reykjavík Bitbein stórveldanna er nú geimurinn í stað Evrópu Skyndileg heimsfrægð Reykjavíkur og Höfða í október í haust var ekki stundarljómi, sem fyrnist fljótt undir tfmans tönn, held- ur verða Reykjavík og Höfði nöfn í veraldarsögunni, sem seint munu gleymast, sökum þeirrar stef nubreytingar í alheimsmálum, sem þar varð á hátindarfundi þeirra Gorbachevs og Reagans. Evrópa, sem skipt var í áhrifasvæði stórveldanna á Yalta-fundinum 1945, er ekki lengur þrætueph inilli risaveld- anna. Nú er geimurinn þrætu- cplið, sem barist verður um. Þessi þáttaskil mannkynssög- iiiinar urðu í Höfða. Reykjavík og Höfði eru orðin nöfn i vcr- aldarsögunni í framtíðinni á borð við Versali, Friðarhöllina í Genf, Waterloo og aðra merk- ustu sögustaði heimsins, þar sem sagan hefir tekið sín stærstu spor og örlagaríkustu, til gdðs eða ills f yrir mannkyn- ið. Þessar fullyrðingar eru ekki mikilmennskuórar íslendings, sem ber sér á brjóst, heldur rökréttar ályktanir af skoðun merks rithöfundar og lieim- spekings, Edmund J. Os- manczyk að nafni. Yalta/Reykja- vík/gtHinurinn Þegar Osmanczyk, sem er fyrr- verandi pólskur þingmaður og formaður pólska höfundarréttar- sambandsins, var á ferð hér í Washington í haust fól hann vini sínum handrit að grein, sem hann hafði ritað um Reykjavíkurfund- inn. Hugleiðingar hans hafa nú verið birtarí Washington Post. „Sögu nútímans, sem hófst með Yalta-fundinum 1945, lauk með hátindsfundinum f Reykjavík 1986," segir höfundurinn. „Allt sem. gerðist eftir Yalta-fundinn tilheyrir óumfrýjanlega fortíð Evr- ópu. Allt sem gerist í alþjóðamál- um eftir Reykjavíkurfundinn lofar heiminum nýrri stefhu í átökunum milli stórveldanna, sem, því miður verð ég að segja, hvorki Evrópa né stórveldin eru viðbúin að ta- kast á við. Yalta," heldur Osmanczyk áfram, „var sfðasti hlekkurinn í atburðarás tilrauna, sem hófust með Tordesillas-samningnum frá 1494 um skiptingu heimsins f áhrifasvæði stórveldanna. Skipt- ing Evrópu í Yalta var röng, en henni lauk f Reykjavík þegar Evr- ópa var ekki lengur aðalþrætuepli stórveldanna, heldur geimurinn." Meira hagsmunamál en augað sér „Bandaríkin)" segir höfundur, „ákváðu að auka tæknilega yfir- burði sína yfir Rússum með vopnatilraunum í geimnum, til hags bæði fyrir vopnaframleiðslu sína sem og til bóta fyrir efnahag þjoðarinnar í heild. Skipting Evr- ópu, sem var réttlætt með því að hún væri nauðsynleg til öryggis og verndar stór veldunum, er nú gersamlega úr sögunni og hefir enga þýðingu lengur. Hún er meira að segja stórhættuleg vegna óhemju fjölda kjarnorku- flauga og vígbúnaðar beggja vegna Elbu-fljóts. í þessu sam- bandi ber og að hyggja að tví- skiptingu Evrópu í austur og vestur, þar sem annar hlutinn blómstrar í vestur að Atlants- hafinu, en hinn er að kafna f þrengingum austur að Úralfjöll- um." Hættulegur vigbúnaður of dýru verði keyptur Nú slær höfundur fram þeirri spurningu hvort Sovétríkin og Varsjárbandalagið geti valdið, eða séu fær um, að halda áfram vígbúnaðarkapphlaupinu við Bandaríkin og NATO. „Vitanlega geta þau það," seg- ir hann. „En það myndi kosta gífurlegar fórnir í lffsviðurværi almennings f þessum löndum, sem býður hættum heim fyrir Evrópul- stað í Tékkóslóvakfu gæti það haft hættulegar og uggvekjandi afleiðingar, ekki aðeins í Evrópu heldur og víða um heim." Osmanczyk dregur þáályktun, að einasta ráðið til að forðast al- varleg átök í heiminum sé algjör afvopnun og eyðilegging allra kjarnorkuvopna hvar sem þau finnast í veröldinni. En hann játar um leið, að ekki sé lfklegt að hægt verði að ná samkomulagi um algera afvopnun á næstunni. Þegar stórveldin verða í minnihluta í heiminum Hvorki Bandarfkin né Sovét eru tilbúin í algjörar afvopnunará- kvarðanir að dómi höfundar, þrátt fyrir hættuna sem af áframhald- andi vígbúnaði stafar. En hann bendir á, að nú sé 21. öldin á næsta leiti. Samkvæmt opinber- um tölum frá Sameinuðu þjóðun- Var stígið skref i Höfða, sem á eftir að marka þáttaskil i sambúð- arsögu þjóða? Pólskur rithöfundur svarar þessari spurningu játandi í grein, sem birtist nýlega í bandaríska blaðinu Was- hingtoa Post öndin og raunar heiminn í heild." Og höfundurinn heldur áfram: „í stjórnskipulagi, þar sem hernaðarlegum tæknilegum fram- förum og nýjungum er haldið leyndum í tugi ára áður en kolvit- laust og háyfirbyggt skrrifstofu- bákn leyfir almenningi að njóta góðs af framförum, hljóta að skapast óánægja og órói. Astandið er margbrotnara vegna þeirrar staðreyndar, að inn- an Sovétsamsteypunnar eru þjóðir, sem öldum saman hafa lotið einveldisstjórnum, en aðrar sem hafa reynslu af lýðræðislegu stjórnarfari, eins og Vestur-Evr- ópulöndin. Þrátt fyrir 40 ára þéttriðið einvaldsskipulag innan Varsjárbandalagsins eru þjóðirnar innan þess ennþá félagslega ólíkar að hugsun. Það er hugsanlegt, að ef sultarólin verður hert enn meira í þessum löndum gæti kom- ið til þess að Varsjárbandalagið neyddist til að taka til sinna ráða. Kæmi til atburða lfkt og áttu sér um verða stórveldin tvö árið 2025 aðeins 8 prósent af íbúum heims- kringlunnar, en þá verður fbúatala veraldarinnar samtals átta þús- und milljónir manna. „Ég á bágt með að trúa því," segir Osmanzcyk að lokum, „að svo tiltölulega fámenn þjóðféíög geti til lengdar undirokað heiminn á næstu tugum ára. Það væri þeim þvf hollast að láta undan og gangast undir að haldin verði ný heimsráðstefha f framhaldi af Yalta-samningnum og Reykjavík- urfundinum, þar sem samið yrði um afvopnun og heimsfrið." Höfundurinn lýkur grein sinni með þvf að segja, að verði ekkert gert á næstu árum til að tryggja frið f heiminum með samkomulagi allra þjóða hljóti að fara svo, að ragnarökkursspámenn hafi rétt fyrir sér og mannkynið ljúki til- veru sinni á þessari jörð með sjálfsmorði." HSfundur er fréttaritari Morgunblaðs- ins í Washington
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.