Morgunblaðið - 01.11.1995, Blaðsíða 34

Morgunblaðið - 01.11.1995, Blaðsíða 34
34 MIÐVIKUDAGUR 1. NÓVEMBER 1995 MORGUNBLAÐIÐ AÐSENDAR GREINAR Nordalsstofnanir erlendis STOFNUN Sigurðar Nordals var komið á fót 14. september 1986. Mun stófnunin því minnast tíu ára afmælis síns á næsta ári þótt starfsemi "hennar hafi ekki hafist fyrr en í ársbyrjun 1988. Sam- kvæmt reglugerð er hlutverk Nordalsstofn- unár að efla hvarvetna í heiminum rannsóknir og kynningu á íslenskri menningu að fornu og nýju og tengsl íslenskra og erlendra fræði- manna á því sviði. Stofnunin er þjónustu- stofnun á sviðum íslenskra fræða og íslenskrar menningar. Hlutverk hennar er því svipað og Goethestofn- unar, sem hefur höfuðstöðvar í Munchen, og Sænsku stofnunarinnar í Stokkhólmi. Fjárveitingar til stofnunarinnar Þótt skipulagsskrá Stofnunar Sig- urðar Nordals afmarki starfsvið hennar er það fjárveitingarvaldið sem hefur hingað til sett starfsemi hennar skorður. Verkefnum hennar hefur fjölgað stöðugt á undanförnum árum eins og eðlilegt má telja þegar um nýja stofnun er að ræða. Hins vegar hafa fjárveitingar til hennar ekki vaxið að sama skapi. í fjárlögum fyrir 1991 hafði stofnunin 6.270 þús. kr. til að launa starfsmenn og til annarra gjalda. Sambærileg tala í fjárlagafrumvarpi fyrir 1996 er 5.700 þús. kr. Auknar fjárveitingar til stofnunarinnar á undanförnum árum stafa af því að verkefni hafa verið flutt til hennar úr menntamála- ráðuneytinu. Þannig hefur stofnun- -HÍ Úlfar Bragason inni verið fengin umsjón með íslenskukennslu erlendis • og umsýsla styrkja Snorra Sturlu- sonar. Um leið hefur verið klipið af því fé sem stofnunin hefur til ann- ars en fastra verkefna sem tiltekin eru í fjár- lögum. I fjárlagafrumvarpi fyrir 1996 eru 2.500 þús. kr. ætlaðar til ís- lenskukennslu erlendis. Þeirri fjárhæð er skipt milli 14 sendikennara- stóla við jafnmarga há- skólá á Norðurlöndun- um, í Þýskalandi, Austurríki, Frakklandi og Bretlandi. Þá er gert ráð fyrir 1.000 þús. kr. til Snorrastyrkja í frumvarpinu. Þyrfti að hækka þessi framlög ef standa ætti við skuldbindingar varð- andi sendikennsluna og framfylgja reglum um styrkina. - Samvinnuverkefni og styrkir Til að auka athafnarými sitt hefur Stofnun Sigurðar Nordals í auknum mæli leitað eftir samstarfi við aðra um þau verkefni sem hún hefur vilj- að vinna að. Starfsemi hennar er því nú að miklu leyti undir samstarfs- vilja annarra komin. Um árabíl hefur stofnunin séð um Alþjóðlegt sum- arnámskeið í íslensku við Háskóla íslands en kennaralaunin eru greidd af heimspekideild. Þá komst sagna- þing það, sem stofnunin og heima- menn stóðu að í Borgarnesi í ágúst sl., á fyrir fjárhagslegan stuðning ýmissa fyrirtækja og norrænna sjóða. Er stöðugt leitað nýrra leiða í þessu efni. Enda er nú ljóst að stofn- unin getur t.a.m. ekki minnst tíu ára afmælis síns, eins og fyrirhugað er, Með því að koma á Nordalsstofnunum erlendis, segir Ulfar Bragason, má styrkja tengslin við erlenda fræðimenn sem sinna íslensku máli og bókmenntum. með alþjóðlegri ráðstefnu um ís- lenska málsögu og textafræði nema fá stuðning annars staðar en úr ríkis- sjóði ef fjárlagafrumvarpið, hvað hana varðar, verður samþykkt í óbreyttri mynd. Nordalsstofnanir í öðrum löndum Margir einstaklingar erlendis, sem Stofnun Sigurðar Nordals er í sam- bandi við og vinna að því að kynna íslenska menningu, hafa orðað það að þeir vildu' styðja starfsemi hennar fjárhagslega eða á annan hátt. í Bandaríkjunum tíðkast það að koma á styrktarmannafélögum menning- arstofnana. En styrktarmannafélagi stofnunar, sem hefur sambönd víða um lönd eins og Stofnun Sigurðar Nordals, þyrfti að fínna annað form. I byrjun þessa árs var komið á Dantestofnun hér á landi. Stofnun þessi er íslandsdeild Dante Alighieri stofnunarinnar í Róm. Meginmark- mið hennar er að kynna ítalska tungu og menningu á íslandi, efla menning- artengsl milli íslands og ítalíu og styrkja bönd ítalíuvina og ítalskra borgara sem sest hafa að- á íslandi. Stofnunin hefur þegar gefíð Lands- bókasafni ítalskar bækur. Þá efnir hún til ítölskunámskeiðs nú í haust og hún mun styrkja íslendinga til náms á ítalíu. Dantestofnuninni í Róm var komið á fót á öldinni sem leið, þegar ítalía sameinaðist að nýju í eitt ríki, í þeim tilgangi að efla ítalska menningu og kynna hana erlendis. Dantestofnanir, sem efnt er til í öðrum löndum, verða að hljóta viðurkenningu frá móður- stofnuninni og skuldbinda sig til að vinna í samræmi við hlutverk henn- ar. Ákveðinn fjöldi manna þarf að standa að Dantestofnun utan ítalíu og gerð er krafa til þess að farið sé að settum reglum við stofnun henn- ar. Stjórn Dantestofnunar í Róm getur leyst upp stjórn Dantestofnun- ar í öðrum löndum ef sannast á hana ávirðingar. Ársskýrslu og reikninga Dantestofnana erlendis þarf að senda til stofnunarinnar í Róm. Félagar að Dantestofnun geta verið ævifélagar sem greiða ævigjald, almennir félag- ar er greiða árgjald og heiðursfélag- ar sem unnið hafa mikilsverð störf í þágu félagsins eða veitt því brautar- gengi með einum eða öðrum hætti, t.d. með einstökum fjárframlögum eða annars konar gjöfum. Sumar þjóðir hafa sjálfar komið upp menningarmiðstöðvum erlendis. Þannig hefur Goethestofnun reist útibú víða um lönd. En slíkt er svo kostnaðarsamt að fjölmennari þjóðir en íslendingar hafa kinokað sér við slíku. Sænska stofnunin hefur t.a.m. aðeins eitt útibú sem staðsett er í París. Það form, sem Dantestofnun hefur á útibúum sínum, þarf hins vegar ekki að hafa mikinn kostnað í för með sér fyrir móðurstofnunina. Hins vegar eru þess konar útibú engu síðri vettvangur fyrir alla þá sem vilja vinna að menningartengsl- um og láta gott af sér leiða í þeim efnum. Jafnframt eru tengslin við móðurstofnunina í Róm trygging fyrir því að útibúin eða menningarfé- lögin hafa gott samband við ítalíu og geta aflað sér upplýsinga hjá henni um ítalska menningu og hyer þau kynningarverkefni sem þau vinna að. Slíkt fyrirkomulag mætti hugsa sé? í sambandi við styrktarfélög Stofnunar Sigurðar Nordals erlendis. íslandsvinafélög gætu komið á Nor- dalsstofnunum á erlendri grund og hlotið viðurkenningu stofnunarinnar hér á landi. Hún hefði eftirlit með starfseminni og veitti upplýsingar og fyrirgreiðslu eftir því sem unnt væri en útibúin öfluðu fj'ár í heimalandinu til að hlú að íslenskukennslu þar, efla söfn íslenskra bóka, gangast fyrir ráðstefnum og menningarkynn- ingu og til að veita námsmönnum styrki til íslenskunáms hér á landi, m.a. til að taka þátt í sumarnám- skeiðum sem heimspekideild og Nor- dalsstofnun gangast fyrir. Á þennan hátt mætti bæta tengsl Stofnunar Sigurðar Nordals erlendis enn frekar og veita þeim fjölmörgu, sem vilja efla menningartengsl Islands og ann- arra landa, starfsvettvang og vissu fyrir því að samstarfi við þá verði sinnt hér á landi. Menningarkynning Efling kynningar og rannsókna á íslenskri menningu er mikilvæg fyrir samstarf okkar Islendinga við aðrar þjóðir. Sjónarmið okkar fá hjóm- grunn á alþjóðavettvangi þrátt fyrir fámennið vegna menntunar og menningar þjóðarinnar. Það litla fjár- magn sem notað hefur verið til ís- lenskukennslu erlendis hefur nýst vel. Kennsla i íslensku máli, bók- menntum og sögu við erlenda há- skóla hefur um árabil veitt fjölda stúdenta þá undirstöðu sem þeir hafa síðan notað í störfum sínum til að fræða aðra um ísland og íslendinga. Þeir fræðimenn og þýðendur, sem sinna íslensku máli og bókmenntum erlendis og Stofnun Sigurðar Nordals hefur samband við, hafa unnið ómet- anlegt starf við að kynna íslenska menningu. Gott samstarf við þá og aðra, sem vilja beita sér fyrir því að efla menningartengsl við Island, er í raun forsenda fyrir því að fjármagn- inu, sem varið er til menningarkynn- ingar erlendis, sé ekki kastað á glæ. Með því að koma á Nordalsstofnunum erlendis væri samstarfi við þessa að- ila skapaður ákveðinn vettvangur og hæfileg umgjörð. Höfundur er forstöðumaður Stofnunar Sigurðar Nordals. Sjálfvirkir ofnhitastillar. Öryggi, spamaður, þœgindi. * VATNSVIRKINN hf. ÁRMÚIA21. REYKJAVÍK Félagsmálastofnun Reykjavíkurborgar Þjónusta og úrræði í húsnæðismálum Félagsmálastofnun BOKHALDSKERFI FYRIR N0VELL, NT 0G WQRKGRQUPS NETKERF! gl KERFISÞROUN HF. Fákafeni 11 - Sími 568 8055 SUNNUDAGINN 22. október sl. var hald- inn opinn dagur hjá Félagsmálastofnun Reykjavíkurborgar með yfirskriftinni: Þjónusta og úrræði. Gestir og gangandi, mest Reyk- víkingar, komu og skoðuðu þá umfangs- miklu starfsemi sem fram fer hjá stofnun- inni og var þetta eflaust mörgum fróðlegur dag- ur. Aberandi þótti hvað mikið var spurt um húsnæðismál og get ég tekið undir með einum gesta sem taldi hús- næðismálin þann málaflokk sem skoða þyrfti sérstaklega á næst- unni. En skoðum fyrst hvaða þjón- ustu Félagsmálastofnun Reykjavík- urborgar leggur nú fram í húsnæðis- málum og nokkrar tölulegar stað- reyndir. Birgir Ottósson Medisana LU uxur sem veita nudd og vinna á appelsínuhúð og staðbundinni fitu. Kynning á fimmtudaginn 2. nóvember frá kl. 14.00-18.00. * 15% kynningarafsláttur. Kópauogs Apótek, Hamraborg 11, Kópavogi Leiguíbúðir og staða leigutaka Yfir 1100 borgar- íbúðir eru nú leigðar út á vegum stofnunarinn- ar, þar af eru tæplega 400 íbúðir sérstaklega ætlaðar öldruðum. Flestir leigutakar eru einstæðir foreldrar, ör- yrkjar og ellilífeyrisþeg- ar, svo og aðrir sem vegna lágra tekna eiga óhægt um vik við útveg- un á húsnæði. Þessi fjöldi leiguíbúða í eigu sveitarfélags mun vera með því mesta á Norð- urlöndum, samanborið við höfðatölu. I könnun sem gerð var nýlega kemur í ljós að tæp 70% leigutaka eru kon- ur, tæp 40% leigutaka hafa búið í borgarhúsnæði 10 ár eða lengur, eru þá ekki taldir með þeir leigjendur sem búa í íbúðum aldraðra. Algengasti búsetutíminn er 1-4 ár, en tæp 40% hafa búið 4 ár eða skemur í borgar- húsnæði. Af þessu má sjá að töluverð hreyfing er á leigjendum en u.þ.b. helmingur þeirra flytur í félagslega eignaríbúð úr leiguíbúð borgarinnar. Umsækjendur og staða þeirra Umsækjendur um leiguíbúðir borgarinnar eru nú um 450 taliins, um helmingur þeirra eru einhleypir öryrkjar, þar á eftir eru einstæðir foreldrar eða rúm 30%. Flestir 'búa við erfíðar aðstæður á almennum leigumarkaði eða um 60% en um 20% eru hjá 'aðstandendum. Algeng bið eftir leiguíbúð hjá Félagsmálastofn- Reykjavíkur leigir út yfir 1100 íbúðir, segir Birgir Ottósson, sem hér fjallar um úrræði í húsnæðismálum. un eru 2-3 ár. Félagsráðgjafar á hverfaskrifstofum stofnunarinnar sjá að mestu um mat á félagslegum aðstæðum umsækjenda, en einnig er tekið mið af aldri umsóknar og öðrum sérstökum aðstæðum við út- hlutun á leiguíbúð, sbr. nýsamþykkt- ar reglur um leigurétt. Húsnæðisdeild Sérstök húsnæðisdeild er starfandi innan Félagsmálastofnunar. Helstu verkefni hennar eru umsjóli með við- haldi og rekstri leiguíbúða stofnunar- innar og tillögugerð um ráðstöfun þeirra. Starfsfólk húsnæðisdeildar býður upp á ráðgjöf um húsnæðismál og hefur upplýsingar um hvaða mögu- leikar bjóðast á húsnæðismarkaðinum. Aðrir möguleikar við húsnæðisútvegun Það sem einkennir leigumarkaðinn hérlendis er hvað lítið er af öruggu leiguhúsnæði fyrir utan það sem sveitarfélögin bjóða. Þetta stafar af því að ekki þykir vænlegur kostur að fjárfesta í húsnæði til útleigu. Fleiri valmöguleikar eru þó í boði en oft áður. Húsnæðisnefnd Reykjavík- ur býður upp á félagslegar eignar- íbúðir og kaupleiguíbúðir, þá hefur Búseti yfir nokkrum fjölda íbúða að ráða ásamt Öryrkjabandalagi íslands og fl. Þá er rétt að nefna þá leið sem flestir velja, en það eru kaup á íbúð á frjálsa markaðinum með framlagi úr húsbréfakerfinu. Félagsmála- stofnun hefur átt ágæta samvinnu við þessa aðila og í gangi er tilrauna- verkefni þar sem Búseti sér um eig- naumsýslu 100 borgaríbúða. Húsaleigubætur Reykjavíkurborg hefur að undan- förnu tekið þátt í greiðslu húsaleigu- bóta. Ljóst er að þar er um verulega kjarabót að ræða fyrir leigjendur á almenna leigumarkaðinum. Þeir sem rétt hafa á húsaleigubótum geta fengið allt að kr. 21.000.- á mánuði með^tilliti til mismunandi leigufjár- hæðar, tekna og barnafjölda. Fjöldi bótaþega nú er 1.772 og meðalbætur eru kr. 10.200.- á mánuði. Húsa- leigubótadeild er starfandi innan Félagsmálastofnunar, þangað geta umsækjendur leitað og fengið mat á því hvort þeir hafi rétt á bótum. Stefna og straumar í tillögum framkvæmdanefndar um reynslusveitarfélag í Reykjavík er gert ráð fyrir að kannaðir verði möguleikar á að samræma á einum stað mat á umsóknum um félagsleg- ar kaup- og leiguíbúðir. Þá yrðu bið- listar samræmdir og þar færi fram endanleg úthlutun íbúða. Opin um- ræða um húsnæðismál er' til alls fyrst. Öll feimni við að taka á þeim staðreyndum sem blasa við í félags- legum íbúðum ýtir eingöngu vand- anum á undan sér. Félagslega hús- næðiskerfíð veltir miklum fjárhæð- um, því sklptir miklu máli hvaða leið- ir eru farnar bæði hvað varðar hag- kvæmni og ekki síst í þeirri þjónustu sem viðskiptavinum er veitt. Höfundur er húsnæðisfulltrúi hjá Félagsmálastofnun Reykjavíkur- borgar.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.