Morgunblaðið - 06.12.1996, Blaðsíða 38

Morgunblaðið - 06.12.1996, Blaðsíða 38
38 FÖSTUDAGUR 6. DESEMBER 1996 MORGUNBLAÐIÐ + tNtoSttnRktoito STOFNAÐ 1913 UTGEFANDl FRAMKVÆMDASTJÓRI RITSTJÓRAR Árvakur hf., Reykjavík. Hallgrímur B. Geirsson. Matthías Johannessen, Styrmir Gunnarsson. BATNANDITIÐ HJÁ BORGARSJÓÐI STEFNT er að því að borgarsjóður Reykjavíkur verði rekinn án halla á næsta ári, í fyrsta sinn í sjö ár. í fjárhagsáætlun fyrir árið 1997, sem lögð var fram í fyrra- dag, er gert ráð fyrir að borgin taki engin ný lán á næsta ári. Það vekur þó athygli að því markmiði að leggja fram hallalausa fjárhagsáætlun er náð með þvi að tekjufæra andvirði íbúða í eigu borgarinnar, sem nýtt hlutafélag einn- ig í eigu borgarinnar mun leysa til sín. Þetta eru góð tíðindi fyrir skattgreiðendur í Reykjavík. Vegna efnahagskreppu síðustu ára hefur Reykjavíkurborg, líkt og önnur sveitarfélög og ríkisva'dið, varið talsverðu fé til framkvæmda og atvinnusköpunar, á sama tíma og tekjur hafa dregizt saman. Hluta þess tekjumissis hefur þó verið mætt með nýjum álögum á borgarbúa. Nú, þegar efnahagslífið réttir úr kútnum, komast fjár- mál borgarinnar í betra horf. Á næstu árum hlýtur mark- miðið að vera að nýta góðærið til að reka borgarsjóð með afgangi og greiða niður skuldir. Jafnframt eiga skattgreið- endur í Reykjavík heimtingu á að skattar, sem voru hækk- aðir á erfiðleikatímabilinu, verði lækkaðir á ný. Tvö atriði í fjárhagsáætluninni vekja sérstaka athygli. Annars vegar er gert ráð fyrir að sérstakt hlutafélag leysi til sín smátt og smátt leiguíbúðir í eigu borgarinnar. Þetta hlutafélag á að reyna að koma hreyfingu á þessar íbúðir, þannig að þeir, sem eru í stakk búnir til að greiða markaðs- leigu, borgi meira fyrir íbúðirnar eða flytji sig yfir á al- mennan húsnæðismarkað, en þeir, sem beðið hafa eftir íbúð og þurfa á henni að halda, fái úrlausn sinna mála. Þetta er þörf aðgerð, enda of mörg dæmi um að fólk búi í borgaríbúð árum saman án þess að þurfa raunverulega á niðurgreiðslu húsaleigunnar að halda. Hitt atriðið, sem athygli vekur, er að tekizt hefur að lækka risnuútgjöld Reykjavíkurborgar um tvo þriðjuhluta frá því árið 1992. Fleiri opinberir aðilar mættu taka borg- ina sér til fyrirmyndar í þessu efni. Meira svigrúm kann að vera til sparnaðar á þessum útgjaldalið en menn vilja oft vera láta. HRINGLANDI í SKATTAMÁLUM HRINGLANDAHÁTTUR í skattamálum er orðinn veru- legt vandamál, því hvað eftir annað eru stjórnmála- menn að breyta lögum er snerta fjárskuldbindingar ein- staklinga og fyrirtækja, stundum með litlum eða engum fyrirvara. Gott dæmi um þetta er enn ein breytingin, sem til stendur að gera á heimild einstaklinga til skattafsláttar vegna hlutafjárkaupa. Ríkisstjórnin tilkynnti fyrr í haust, að heimildin yrði felld niður um næstu áramót. Þessu vill meirihluti efna- hags- og viðskiptanefndar nú breyta þannig, að afsláttar- heimildin falli niður í áföngum á þremur árum, verði 60% á næsta ári, 40% 1998 og 20% 1999 og gildi þessar regl- ur jafnframt um heimild til að flytja afslátt vegna hluta- bréfakaupa milli ára. Rök nefndarinnar fyrir breytingunni nú eru þau, að milda þurfi áhrif niðurfellingarinnar á hluta- bréfamarkaðinn. Það er sannarlega rétt, því íslenzkur hlutabréfamarkaður er ungur og í raun enn í mótun. Fyrir- varalausar breytingar á starfsumhverfi hans eru því óheppilegar. Verzlunarráð íslands hefur mótmælt breytingunum og segir þær munu valda verðlækkun og verulegri röskun á hlutabréfamarkaði. í bréfi þess til nefndarinnar segir m.a.: „Með breytingunni er verið að draga úr áhuga einstakl- inga á þessum markaði og þrengja kaupendahópinn þann- ig að eftir sitja aðeins stofnanafjárfestar og aðrir fjársterk- ir aðilar." Jónas Fr. Jónsson, aðstoðarframkvæmdastjóri Verzlun- arráðs, bendir á, að nú eigi að taka þriðju kúvendinguna á sex árum. „Það er gagnrýnisvert, að tillaga um afnám skattafsláttarins kemur fram með jafnlitlum fyrirvara og nú, því hlutabréfakaup eru langtímafjárfesting og kaup- endur verða að geta treyst því, að stöðugleiki ríki í lagaum- hverfinu a.m.k. í nokkur ár." Verzlunarráð bendir á, að vafasamt sé að afnám heimild- ar til flutnings afsláttar milli ára standist stjórnarskrár- ákvæði um afturvirkni skatta. Miðað við lagaákvæðin, sem voru í gildi við hlutabréfakaupin, sé um íþyngjandi ákvörð- un að ræða. ISLENSKUR FYRIRTÆKJAREKSTURI RUSSLANI ISLENDINGAR og Rússar áctu töluverð viðskipti meðan Sov- étríkin voru og hétu, en eftir fall þeirra opnuðust möguleikar á nánari samskiptum við rússnesk fyrirtæki, sem vantaði sárlega fj'ár- magn, tækniþekkingu og viðskipta- reynslu til að bjarga sér í hörðum heimi markaðsaflanna. Það er einkum á tveimur stöðum í Rússlandi sem íslensk fyrirtæki hafa haslað sér völl. í Pétursborg, næst- stærstu borg Rússlands sem er vest- ast í landinu, og á Kamtsjatkaskaga sem er austast í Rússlandi. Á Kamtsjatka búa um 350 þúsund manns, flestir í höfuðborginni Petropavlovsk. íslendingar fóru að líta til Kamtsjatka í byrjun þessa áratugar og Útflutningsráð stóð fyrir sérstakri ferð þangað árið 1992 til að kanna möguleika á verkefnum þar, einkum í sjávarútvegi. Hnit reið á vaðið Ári síðar hóf verkfræðistofan Hnit hf. ásamt fleiri aðilum, starfsemi á Kamtsjatka undir nafninu Kamhnit hf. Fyrirtækið rekur fulltrúaskrifstofu í Petropavlovsk og hefur unnið að framkvæmdum á Kamtsjatka fyrir um 10 milljónir dollara eða tæpar 700 milljónir króna og allur búnaður og efni hafa verið keypt frá íslandi. Fyrsta verkefnið var fyrir útgerð- arfyrirtækið UTRF, við að endurnýja sundlaug og setja upp vatnsrennibraut og síðar byggði Kamhnit baðhús við sundlaugina. 1994 og 1995 endur- byggði fyrirtækið hótel nálægt Petropavlovsk. Kamhnit hefur einnig lagt hitaveituaðveituæðar og neyslu- vatns- og miðstöðvarlagnir í hús, virkjað heitavatnsborholur og tekið þáttí að byggja upp seiðaeldisstöðv- ar. Á árunum 1994 og 1995 störfuðu um 25 íslenskir iðnaðarmenn og verk- fræðingar á Kamtsjatka á vegum Kamhnits. Guðmundur Björnsson fram- kvæmdastjóri Kamhnits segir að síð- ustu mánuði hafi ýmis verkefni verið í undirbúningi á Kamtsjatka en tekið hafi langan tíma að ganga frá fjár- mögnun. Islenskar sjávarafurðir hf. komust árið 1993 í samband við útgerðarfyr- irtækið UTRF sem gerir út 26 skip, bæði fiskiskip og móðurskip og hefur um 1.600 manns í vinnu. ÍS aðstoðaði UTRF fyrst við að gera út eitt frysti- skip og selja afla þess en árið 1995 var gerður samningur til eins árs milli UTRF og IS, m.a. fyrir milligöngu rússnesku einkavæðingarnefndarinn- ar. Samningurinn var um aðstoð við veiðar og vinnslu afurða úr 120 þús- und tonnum af bolfíski og sölu afurð- anna. ÍS kaupir inn olíu, umbúðir og vistir en fær greitt með aflanum sem unninn er um borð í skipum fyrirtækis- ins. í október sl. voru gerðir nýir samningar milli fyrirtækjanna til 2 og 3 ára um veiðar fyrir móðurskip, vinnslu og sölu á afurðum og veiðar tveggja frystitogara. Að sögn Benedikts Sveinssonar framkvæmdastjóra ÍS þýða samning- arnir um 4 milljarða króna veltu, eða um 20% af heildarveltu ÍS. Um 25 manns vinna á vegum ÍS á Kamtsj- atka, bæði á sjó og í landi. Rússagos í Pétursborg, þar sem um 5 millj- ónir manna búa, hafa íslendingar stofnað fyrirtæki í tveimur atvinnu- greinum, gosframleiðslu og síldarsölu. Upphafið má rekja til þess að átöppun- arvélar sem höfðu verið í gömlu Sanit- asverksmiðjunni á Akureyri, voru sett- ar upp í Pétursborg á vegum fyrirtæk- isins Baltic Bottling Plant (BBP) árið 1993. Fyrirtækið var upphaflega í eigu íslenskra, rússneskra og breskra aðila og hefur starfað undir stjórn íslend- inga. Framkvæmdastjóri er nú Björg- ólfur Thor Björgólfsson og Ragnar Tryggvason er verksmiðjustjóri. Einn hluthafahópurinn, ' Baltic Group, er nú farinn út úr fyrirtækinu og hafa verið deilur og málaferli milli þeirra og annarra hluthafa um upp- haflegt kaupverð á verksmiðjunni og söluverð á hlutabréfum. íslendingar eiga meirihluta í félaginu, og segir Björgólfur Guðmundsson, sem fer fyr- ir íslenska hluthafahópnum, að fyrstu tvö árin hafi verið erfið en nú sé starf- semin farin að ganga vel. Ársfram- leiðslan sé nú um 60 milljón lítrar af ^ÍSLAND NORÐJJR- ATLANTS- HÁF X NORÐUR-ISHAF 4? Ausfi Síherú rY ""-¦¦.. Bareitíshaf i NOBEGUB.. H / Pétursb'órg \)f TYRKL,1 MONGOLiA Góðir mögul ef rétt er á h í Rússlandi leynast víða tækifærí fyrir útlend fyrirtæki ef rétt er á málum haldið og íslend- ingar hafa reynt fyrir sér með ágætum árangri. Guðmiindur Sv. Hermannsson ___________kannaði þá stöðu.___________ gosdrykkjum og áfengisblönduðum drykkjum, og veltan sé á við stórt fyrirtæki á Islandi. Ársframleiðsla á gosdrykkjum hér á landi er talin vera innan við 40 milljónir lítra. Ný verksmiðja Nú er verið að ljúka við nýja gos- drykkjaverksmiðju í Pétursborg sem á að opna í janúar. Björgólfur Guð- mundsson segir að verksmiðjan sé á vegum nýs félags en hluthafarnir flestir þeir sömu og í BBP. Björgólfur Thor Björgólfsson er stjórnarformaður og Ragnar Tryggvason verður yfir- maður tæknimála. Björgólfur segir að í nýju verksmiðj- unni verði hægt að framleiða 140-150 milljónir lítra árlega, bæði gosdrykki og áfengisblandaða drykki. Verk- smiðjan sé á besta stað nálægt mið- borg Pétursborgar en gamla verk- smiðjan sé aðeins fyrir utan borgina. Húsnæðið er um 8.000 fermetrar að grunnfleti en 18 metra lofthæð sé nýtt með fullkomnu hillukerfi. Bygg- ingameistari er Ólafur Auðunsson, sem unnið hefur að ýmsum verkefnum í Rússlandi, m.a. byggt stóran nætur- klúbb við Nóví Arbat í Moskvu ásamt Hlédísi Sveinsdóttur arkítekt. Þá er hönnun að mestu íslensk og hafa ís- lenskir iðnaðarmenn unnið að verkinu. Björgólfur segir að tekist hafi að fjármagna verksmiðjuna að mestu í Rússlandi og í gegnum erlenda véla- framleiðendur. Stefnt er að sölu um allt Rússland en einnig að útflutningi til nálægra landa. Ekki liggur fyrir hvað verður um gómlu verksmiðjuna en Björgólfur segir erfitt og dýrt að halda henni við, enda sé hún komin til ára sinna. Verið sé að skoða aðra möguleika á starfsemi í verksmiðjuhúsinu, m.a. á rekstri tollvörugeymslu. Þessa stundina er Björgólfur að kanna möguleika á stofnun útgerð- arfélags í Pétursborg sem yrði í eigu íslenskra aðila og rússnesks fjárfest- ingafélags. Fjárfestingafélagið á skip sem gerð eru út á síld, makril og aðr- ar tegundir. Hefur Björgólfi verið fal- ið að kanna möguleika á að stofna félag um útgerð skipanna með þátt- töku íslenskra aðila. Magnús Þorsteinsson, sem var fyrsti framkvæmdastjóri BBP, stofn- aði árið 1994 fyrirtækið Viking Group í Pétursborg ásamt Rússanum Victor Anitsev. Nú er þetta fyrirtæki stærsti kaupandi íslenskrar saltsíldar í Rúss- landi og selur afurðir víðsvegar um landið. I sumar ákvað Síldarútvegs- nefnd að kaupa helmings hlut í fyrir- tækinu og í dag opnar það nýja sölu- skrifstofu í Pétursborg. Innan nokk- urra vikna mun fyrirtækið einnig taka í notkun nýjar frysti- og kæligeymslur í borginni. Magnús segir að Viking Group hafi selt um 25 þúsund tunnur af saltsíld árlega frá því það tók til starfa og auk þess frysta loðnu. Óstöðugt ástand Mönnum ber saman um að víða geti verið miklir möguleikar í Rúss- landi fyrir íslensk fyrirtæki, einkum í samstarfi við rússnesk, enda leiti Rússar mjög eftir samstarfsaðilum í ýmsum greinum. Hins vegar sé ástandið óstöðugt um þessar mundir og varasamt geti verið að fjárfesta mikið í Rússlandi. María Ingvadóttir viðskiptafulltrúi Útflutningsráðs í Moskvu segir hins vegar að ýmislegt sé í deiglunni varð- andi viðskipti við Rússa, einkum með fisk, ull og fleiri iðnaðarvörur og jafn- vel lambakjöt, en hún sagðist hafa kannað möguleika á að selja íslenskt lambakjöt í munaðarvöruverslunum. Hún segir að Smugudeilan hafi ekki staðið í vegi fyrir viðskiptum ís- lendinga við aðila í Múrmansk og svæðinu þar í kring. Sölumiðstöð hrað- frystihúsanna hefur átt þar töluverð viðskipti með sjávarafurðir og bæði selt afurðir fyrir rússnesk fyrirtæki og selt afurðir til Rússlands. Fleiri fyrirtæki, þ. á m. Marel hf. og Hamp- iðjan, hafa selt vörur til Múrmansk. María sagðist þó hafa heyrt það utan að sér, að vegna Smugudeilunn- ar hefðu yfírvöld í Rússlandi haft í hótunum við fyrirtæki sem ættu í við- skiptum við íslendinga. Nú væri verið að úthluta fiskveiðikvótum í Barents- hafi fyrir næsta ár og þar kynnu stjórnvöld að nota þá sem refsivönd. Því myndi lausn á Smugudeilu án efa liðka fyrir samskiptum á þessu svæði. Það er ekki auðvelt fyrir íslensk fyi lai sts ál ar Ei: vic vii sai ve ek fai sa: ne eii þv he fyi og ófl úr lý' se M; ve vi< ýn ta dr ek ek er gj áv DÉ ek A( ve er er. te kc ÞÍ R( af ve is1 P( ve m þ£ Bj m re st ei V£ vi sa ac ui lý af
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.