Morgunblaðið - 06.12.1996, Blaðsíða 48

Morgunblaðið - 06.12.1996, Blaðsíða 48
48 FÖSTUDAGUR 6. DESEMBER 1996 MORGUNBLAÐIÐ 16 MB vinnsluminni Hraðvirkt 60ns, 72 pinna EDO minni 1620MBHarðurdiskur Mjög hraðvirkur Enhanced IDE, 9 ms, 15" Super VGA skjár Tölvustýrður PnP, Energy Star, MPRII 8x hraða geisladrif Play og skip takkar til að spila hljómdiska SoundBlaster16PnP Stórgott hljóðkort,innbyggt FM útvarp 200 W Risa Hátalarar Skila allri tónlist og hljóði óaðfinnanlega jtrj29,aai AÐSENDAR GREINAR Mimn 5x86 100 H/IHz 16 MB vinnsluminni Hraðvirkt 60ns, 72 pinna EDO minni 1280MBHarðurdiskur Mjög hraðvirkur Enhanced IDE.10 ms 14" SuperVGAskjár Full screen PnP, Energy Star, MPRII 8x hraða geisladrif Play og skip takkar til að spila hljómdiska 16 Bita PnP hljóðkort Með Wave uppfærslumöguleika 120WStórirHátalarar Góður kraftur og góð hljómgæði Tölvulistinn Skúlagötu 61 • 105 RVK Sími 562 6730 Hágön^umiðlun - óbyggðir í vörn MORGUNBLAÐIÐ hefur á undanförnum mánuðum vakið athygli á nauðsyn þess að stefnumarkandi um- ræður fari fram á Al- þingi og meðal almenn- ings um það hvernig beri að standa að vernd- un óbyggða og öræfa. Fjöldi einstaklinga hef- ur bent á að ef okkur á að takast að lifa í sátt og samlyndi við náttúru iandsins verði að breyta þeirri skilgreiningu á hagsmunum okkar að stundargræðgi fái að ráða á kostnað um- hverfis og mannh'fs. Ákvörðun skipulagsstjóra höfð að engu Nú hefur það gerst að umhverfis- ráðherra hefur fellt úr gildi úrskurð skipulagsstjóra ríkisins um að fram fari nýtt mat á umhverfisáhrifum vegna byggingar Hágöngumiðlunar. Skipulagsstjóri ríkisins úrskurðaði að svo mikið skorti á rannsóknir vegna fyrirhugaðrar miðlunar að ekki væri hægt að fallast á framkvæmdina, ekki einu sinni með skilyrðum. Hing- að til hefur gætt nokkurrar sjálf- virkni í afgreiðslu svipaðra mála. Samkvæmt lögum um mal á um- hverfisáhrifum Ieggur framkvæmda- raðili fram skýrslu um mat sitt á umhverfisáhrifum til Skipulagsstjóra ríkisins sem ákveður hvort heimila skuli framkvæmdina, hafna henni, eða leyfa með tilteknum skilyrðum. Almenningi og fagaðilum gefst kostur á að gera athugasemdir við skýrsl- Jón Kjartansson una. Þar til nú hefur skipulagsstjóri fallist á nær allar óskir fram- kvæmdaraðila og um- hverfísráðherra staðfest þá úrskurði athuga- semdalaust. Náttúran alltaf í vörn Umræður um eignar- hald á hálendinu og framtíðarskipan þess með tilliti til vaxandi umferðar ferðamanna um óbyggðirnar hafa ekki leitt til neinnar nið- urstöðu, því miður. Smæð íslensku þjóðar- innar hefur gert það að verkum að okkur hefur enn ekki tekist að menga umhverfi okkar óbætanlega eða gjö- reyða dýralífí og skóglendi svo að ekki verði til baka snúið. En við ger- um okkar besta. Skotveiðimenn ösla um óbyggðirnar og skjóta það sem til næst, árnar eru ofveiddar og sum- staðar mengaðar og viðkvæm nátt- úra landsins er særð svöðusárum sem aldrei gróa. Vegna skuldbindinga okkar við evrópska efnahagssvæðið voru sett lög um mat á umhverfis- áhrifum sem kveða meðal annars á um að tilgreint skuli á viðeigandi hátt bein og óbein, jákvæð og nei- kvæð, skammtíma og langtíma, aft- urkallanleg og óafturkallanleg áhrif sem fyrirhuguð starfsemi hefur t.d. á dýr og plöntur, jarðmyndanir og landslag. Rannsóknir á lífríki þess svæðis sem Hágöngumiðlun á að þekja liggja ekki fyrir og skipulags- stjóri úrskurðaði að þær skuli fara fram áður en ráðist verður í fram- Stæröir: 4-16 Úlpur, kr. 7.895 - 9.795,-. Treyjur, (úr pile) kr. 3.895 - 4.195,- Húfur, kr. 1.150 - 2.295,-. Rngravettlingar, kr 1.250 -1.295,- Treflar, kr. 1.095,- mm utilif mm GLÆSIBÆ . SlMI 581 2822 Það á ekki að breyta farvegi fallvatna eða sökkva hálendinu, segir Jón Kjartansson, til þess eins að uppskera spúandi málmbræðslur. kvæmdina. Embætti skipulagsstjóra hefur einnig bent á það að fleiri kostir séu mögulegir og má í því sambandi benda á þá meginreglu stjórnsýslulaga sem kveður á um að stjórnvaldi sé ávallt skylt að velja það úrræði sem vægast er. Umhverf- isráðherra lætur sér nægja að „ás- ættanleg" vitneskja liggi fyrir um áhrif framkvæmdarinnar. Það er ekki ábyrg stjórnsýsla. Víkingslund ráðamanna Með fyrirhyggjulausum fram- kvæmdum og þeirri skilgreiningu að peningasjónarmið fái að ráða á kostnað náttúrunnar verða mistök gerð sem aldrei verður hægt að bæta. Sú tæknihyggja sem virðist ráða ákvörðunartöku stjórnmála- manna er óábyrg. Hinn mikli frmkvæmdamaður og mannvinur Thor Jensen komst svo að orði árið 1925: „Þeir, sem hingað komu og slógu eign sinni á þetta land og reistu hér byggðir og bú, voru víkingar í eðli sínu og uppruna. Með víkings- lund slógu þeir eign sinni á landið. Með víkingslund létu þeir greipar sópa um hin upprunalegu gæði fjall- konunnar. Þeir fundu landið með víð- lendum skógum og víðáttumiklum graslendum. Þeir tóku landið til nota, en ekki til ræktunar. Þeir eyddu, brenndu og spilltu gróðri og frjó- magni jarðarinnar, svo að nú eru víða sandauðnir, melar og blásin börð, þar sem áður voru grösugar lendur." Hollt væri hverjum þeim sem tek- ur endanlega ákvörðun um tiltekna framkvæmd sem framkajlar óaftur- kallanleg áhrif á náttúru íslands sem við fengum í vöggugjöf að hafa þessi spakmæli heimsmannsins að leiðar- ljósi. Þess vegna á ekki að breyta farvegi fallvatna eða sökkva hálend- inu undir uppistöðulón til þess eins að tryggja spúandi málmbræðslum orku. Við skulum vera fyrirmynd þeirra sem taka landið til ræktunar en ekki nota. Höfundur er bóndi. Helgarpósturinn og krabbameins- læknirinn SKAÐSEMI tóbaks og áhrif óheftari versl- unar með tóbak var viðfangsefni tveggja nýlegra tölublaða Hel- garpóstsins, 44. tbl. og 46. tbl. í seinna tölu- blaðinu var rætt við Þórarin E. Sveinsson yfirlækni krabba- meinsdeildar Land- spítala og stjórnar- mann í ÁTVR. Viðtalið við Þórarin var lesið fyrir hann áður en blaðið fór í prentun. í grein í Morgunblaðinu 28. nóv. sl. segir Þór- arinn að „fyrirsögn og inngangur fréttarinnar var í engu samræmi við innihald hennar". Fyrirsögn fréttarinnar var: „Vill afnema einkasölu ríkisins á tób- aki." I Morgunblaðsgreininni stað_- festir Þórarinn fyrirsögnina: „Á þeim níu mánuðum sem ég hef starfað í stjórn ÁTVR hefur sú skoðun mín styrkst að ríkið eigi að hætta innkaupum og heildsölu- dreifingu tóbaks." Að svo miklu leyti sem inngangur og yfirfyrir- sögn fréttarinnar í Helgarpóstinum voru ekki orðrétt ummæli Þórarins sjálfs var vakin athygli á að af- staða Þórarins til óheftari tóbaks- verslunar er á skjön við samþykkt- ir krabameinsfélaganna. í Morgun- blaðsgreininni nefnir Þórarinn þessar andstæður ekki einu orði. Rök Þórarins fyrir óheftri tób- aksverslun eru markaðspólitísk; ríkisstofnun eins og ÁTVR ætti ekki að vasast í innflutningi og dreifingu á tóbaki. Heilbrigðisrök hníga aftur í þá átt að ríkissjóður, eða opinber stofnun eins og ÁTVR, skuli sjá um tóbaksinnflutning og sölu. Takmarkandi aðgerðir til að draga úr neyslu tóbaks leiða óhjá- kvæmilega til fjárhagslegs tjóns fyrir þá aðila sem höndla með þessa vöru. Af leiðir að því fleiri sem hagnast á tóbaksinnflutningi og sölu því erfíðara verður að tak- marka neysluna. A meðan ríkis- sjóður er stærsti aðilinn á þessum markaði er. auðveldara að kalla almannavaldið til ábyrgðar og fá það til að stemma stigu við neyslu tóbaks. Á forsíðu Helgarpóstsins var viðtalið við Þórarin kynnt undir Páll Vilhjálmsson eftirfarandi fyrirsögn: „Krabbameinslæknir vill auðvelda aðgang að tóbaki." Fyrirsögn- in er ályktun af skoð- unum Þórarins. Ef tóbaksinnflutningur, sala og dreifing verður alfarið færð í hendur einkaaðila er eins víst og nótt fylgir degi að hagsmunaaðilar munu gera það sem í þeirra valdi stendur til að auka söluna. Fjár- munir sem áður voru hjá ÁTVR yrðu rekstr- arfé innflutningsfyrir- tækja. Með margvís- legri kynningu, auk auglýsinga sem lög og reglur leyfa, yrði sá þröskuldur lækkaður sem fólk þarf að fara yfir áður en það fær sér reyk. Flestir vita um þá heilsufars- legu áhættu sem þeir taka með reykingum. Markmið tóbaksfram- leiðenda er að telja fólki trú um að eftirsóknarvert sé að neyta tób- Rök Þórarins gegn óheftri tóbaksverzlun, segir Páll Vilhjálms- son, eru markaðs- pólitísk. aks og fá það til að taka áhætt- una. Aðgangurinn að tóbaki verður auðveldari eftir því sem það þykir sjálfsagðara að reykja, eftir því sem það verður sjálfsagðari þáttur í lífsháttum okkar. Auglýsingar tóbaksframleiðenda hafa nánast ekkert upplýsingagildi, enda eiga þær að búa til ímynd sem læknis- fræðin veit að er fölsk; að heil- brigði og reykingar fari saman. Hugmyndir Þórarins um einka- væðingu ÁTVR stuðla að aukinni neyslu tóbaks. Það er fréttnæmt þegar krabbameinslæknir er í þess- ari stöðu og út á það gekk frétt Helgarpóstsins. í stað þess að agnúast út í Helgarpóstinn ætti Þórarinn að velta fyrir sér hugtaki sem heitir mótsögn. Höfundur er ritstjóri Helgarpóstsins.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.