Morgunblaðið - 09.01.1999, Blaðsíða 24

24 LAUGARDAGUR 9. JANÚAR 1999
LISTIR
MORGUNBLAÐIÐ
Morgunblaðið/Ásdís
STYRKÞEGARNIR: Gabríela Friðriksdóttir, Þorbjörg Þorvaidsdóttir og Þóroddur Bjarnason.
Y ínargrín
ÞRIR myndlistarmenn fengn í
gær úthlutað styrk úr Listasjóði
Pennans. Gabríela Friðriksdóttir
hlaut sérstaka viðurkenningu og
styrk að upphæð 400 þúsund
krónur og Þorbjörg Þorvalds-
dóttir og Þóroddur Bjarnason
hlutu viðurkenningu sem felst í
kaupum á verki að upphæð 150
þúsund krónur. 25 umsóknir bár-
ust að þessu sinni en styrkirnir
eru nú veittir í sjöunda sinn.
í máli Guðrúnar Helgadóttur,
formanns dómnefndar, við af-
hendinguna kom fram að verk
Gabríelu væru mjög áhugaverð
og frjó og sérstaklega samþætt-
ing við aðrar listgreinar, svo sem
leikhúsið, „enda ákveðin leik-
Vel tekið í
hugmynd-
ir um
menning-
arhús
FREGNUM af áfonnum ríkis-
stjórnarinnar um byggingu menn-
ingarhúsa á landsbyggðinni, sem
kynnt voru á flmmtudag, er al-
mennt vel tekið af forsvarsmönnum
menningarmála á þeim stöðum sem
nefndir hafa verið sem heimkynni
húsanna; Isafirði, Sauðárkróki,
Akureyri, Egilsstöðum og Vest-
mannaeyjum. Er jafnvel á þeim að
heyra að það hafí komið þeim þægi-
lega á óvart að heyra af þessum
áformum, þar sem enn hafí ekki far-
ið fram sérstakar viðræður ríkis-
valdsins og viðkomandi sveitarfé-
laga um staðsetningu og byggingu
menningarhúsanna.
Menntamálaráðherra mun á
næstu dögum skipa nefnd, sem er
ætlað að undirbúa tillögur um smíði
menningarhúsanna og endurskoða
lög um félagsheimili frá 1970. Enn
hafa ekki verið nefndar dagsetning-
ar í sambandi við hvenær nefndin
skuli skila af sér tillögum og heldur
ekki hvenær stefnt skuli að því að
húsin verði komin í gagnið. Björn
Bjamason menntamálaráðherra
segir þó æskilegt að það gangi hratt
fyrir sig. Gert er ráð fyrir að fram-
kvæmdimar verði fjármagnaðar af
ríki og sveitarfélögum í sameiningu
og í því sambandi hefur Davíð
Oddsson forsætisráðherra nefnt
hlutfóllin 60% frá ríki og 40% frá
sveitarfélögum. Einnig er gert ráð
fyrir að einstaklingar taki þátt í
verkefninu.
„Mér líst afskaplega vel á þessar
Þrír fá styrk
úr Listasjóði
Pennans
gleði í verkunum, þrátt fyrir að
ákveðnu jafnvægi sé náð með al-
varlegum - jafnvel ögrandi und-
irtón“.
Guðrún sagði Þorbjörgu sýna
mjög öguð vinnubrögð í sínum
verkum sem hafa trausta mynd-
ræna byggingu og sérstakan
andblæ.
Þórodd sagði Guðrún hafa
unnið markvisst með hugmyndir
hugmyndir," segir Rósa Björg Þor-
steinsdóttir; skóla- og menningar-
fulltrúi á ísafirði, en tekur jafn-
framt fram að hún viti lítið meira
um málið en það sem birst hafí í
fjölmiðlum síðustu daga. Hún segir
mikla möguleika í menningarlífinu á
Isafirði. Þar sé t.d. verið að endur-
byggja gamla sjúkrahúsið, þar sem
héraðsbókasafn og skjalasafn fái
inni og einnig listasafn að hluta til.
Þá bjóði Edinborgarhúsið svokall-
aða einnig upp á gífurlega mögu-
leika, en hlutafélag heimamanna
vinni nú að endurbyggingu þess og
mikil gróska og fjölbreytni einkenni
menningarstarfsemi í bænum.
Sigurbjörg Guðjónsdóttir situr í
menningar-, íþrótta- og æskulýðs-
nefnd í sameinuðu sveitarfélagi í
Skagafirði. Hún fagnar hugmynd-
um um menningarhús á Sauðár-
króki en kveðst lítið meira geta sagt
um málið, þar sem það hafi enn ekki
verið kynnt þar í bæ.
Eykur bjartsýni
Þröstur Ásmundsson, formaður
menningarmálanefndar Akureyrar,
fagnar sömuleiðis tíðindunum. „Við
höfum mjög lengi barist fyrir því að
um samfélag manna og samskipti
með ákveðnum siðfræðilegum til-
vísunum um menninguna. „ÖIl
eiga þau viðurkenninguna skilda
og að okkar mati framtíðina fyr-
ir sér.“
Skilgreind markmið sjóðsins
eru að styðja einkum og sér í Iagi
við bakið á ungu og upprennandi
myndlistarfólki sem, að mati
dómnefndar, er að fást við at-
hyglisverða nýsköpun.
I dómnefnd sátu með Guðrúnu,
nafna hennar Einarsdóttir mynd-
listarmaður og Gunnar Dungal,
framkvæmdastjóri Pennans, en
sjóðurinn er minningarsjóður um
foreldra hans, Margréti og Bald-
vin Dungal.
ríkið viðurkenndi ákveðnar skyldur
gagnvart landsbyggðinni í þessum
efnum og með þessu virðist það
ætla að koma til móts við það.
Þarna er ríkisstjórnin að taka undir
þau sjónarmið að fjölbreytt og
metnaðarfullt menningarlíf sé ein
meginforsendan fyrir búsetu í hin-
um dreifðu byggðum landsins,"
segir hann.
„Hér ríkir mikil ánægja og við
erum virkilega spennt yfir þessu.
Hér er mjög öflugt tónlistarlíf, við
erum svo heppin að hafa hér mjög
öflugt tónlistarfólk og hér hafa ver-
ið settar upp óratóríur, sem er
mjög sérstakt á svona litlum stað.
Það hefur verið í bígerð hér að
huga betur að þessum málum,
þannig að þetta eru miklar gleði-
fréttir fyrir okkur,“ segir Katrín
Asgrímsdóttir, formaður fræðslu-
og menningarráðs Austur-Héraðs,
og bætir við að vissulega auki þær
heldur bjartsýni, ekki síst i ljósi
fólksfækkunar í landshlutanum á
undanförnum árum. Hún segir
jafnframt að á þriðjudag verði rætt
á fundum fræðslu- og menningar-
ráðs og bæjarráðs á hvern hátt
verði brugðist við þessum tíðindum.
TONLIST
Laugardalshöll
SINFÓNÍUTÓNLEIKAR
Vínartónleikar Sinfóníuhljómsveitar
Islands; einsöngvari Izabela Labuda;
hljómsveitarstjóri: Peter Guth. Föstu-
dagskvöld kl. 20.
VINSÆLDIR tónlistarinnai’ sem
kennd er við Vínarborg, og einkum
þá Strauss feðga, er með ólíkindum.
Þar kemur til léttleiki og mýkt tón-
listarinnar; þokki og elegans.
Kannski skiptir þar líka einhverju
máli að þar á þrískipti takturinn sér
griðland í völsum og masúrkum, en
hann á alltént ekki upp á pallborðið í
dægurtónlist dagsins í dag, þar sem
hinn mekaníski tvískipti taktur er
allsráðandi. A Vínartónleikum Sin-
fóniuhljómsveitarinnar í gærkvöldi
var Jóhann Strauss yngri í aðalhlut-
verki, en einnig gat að heyra verk
eftir bróður hans, Jósef Strauss;
hinn sívinsæla Radetzkymars föður
þeirra Jóhanns Strauss, en einnig
verk eftir sporgöngumenn Strauss-
feðganna Franz Lehár, Robert Stolz
og Emmerich Kálmán, og svo verk
eftir tvö tónskáld sem seint verða
talin til vínartónskálda, Jóhannes
Brahms og Charles Gounod. Flytj-
endur ásamt Sinfóníunni voru pólska
sópransöngkonan Izabela Labuda og
austurríski hljómsveitarstjórinn Pet-
er Guth.
Verk Jóhanns Strauss yngri voru
fyrst á efnisskránni, forleikurinn að
óperettunni Cagliostro in Wien,
polkinn Stúrmisch in Lieb’ und
Tanz, csárdás-arían Klange der
Heimat, Söngvar að heiman, úr Leð-
urblökunni; valsinn Freut euch des
Lebens, Wildfeuerpolkinn og Pers-
neskur mars. Fyrsta verkið var síst í
þessari syi-pu, hljómsveitin ekki
alltaf samtaka, og meira hefði mátt
gera úr styrkleikabreytingum þegar
skipt var á milli takttegunda. Ann-
ars var leikur Sinfóníuhljómsveitar-
innar undir stjórn Peters Guth var
umfram allt léttur og leikandi. Iza-
bela Labuda er glæsileg söngkona
með mikla rödd, og söng söng hún
csárdás-aríuna prýðilega.
Tvö atriði úr óperunni Faust eftir
Gounod voru næst; vals og gim-
steinaarían Ah! je ris. Hljómsveitar-
stjórinn valdi allt of hratt tempó á
valsinn, og hann missti nokkuð af
yfírveguðum tíguleik fyrir vikið.
Gimsteinaarían var sungin skínandi
vel og með miklum tilþrifum, þótt
heldur væri söngkonan óspör á ví-
bratóið.
Lífæðar á
Landspítalanum
MYNDLISTAR- og
ljóðasýningin Lífæðar var
opnuð á Landspítalanum í gær.
Sýningin, sem Islenska
menningarsamsteypan art.is
stendur fyrir, verður sett upp í
tíu sjúkrahúsum til viðbótar á
árinu. Tólf myndlistarmenn og
jafn mörg ljóðskáld taka þátt í
sýningunni.
■ Læknað með list/Lesbók 16.
Eftir hlé var komið að Robert
Stolz, marsinum Kveðju frá Vín og
söngnum Spiel auf deiner Geige.
Þessi verk voru bæði fallega flutt,
hljómsveitarstjórinn lék einleik á
fiðlu í Spiel auf deiner Geige á móti
söngkonunni og skiluðu þau þessu
snotra stykki frábærlega. Ung-
verskur dans nr. 5 eftir Brahms leið
fyrir það að hljómsveitin var ekki
alltaf samtaka í viðkvæmu rúbató,
þegar allir þurfa að hægja ferðina
jafnt, en Dónái-valsinn eftir Jóhann
Strauss yngri vai- fínn. Það var til að
auka yndi tónleikagesta að ungir
dansnemendur stigu sporið í Dónár-
valsinum og Freut euch des Lebens,
og svifu fjaðurmagnað um salinn.
Izabela Labuda söng Kossavísurnar
Meine Lippen sie kússen so heiss úr
óperettunni Júdit eftir Lehár mjög
vel. Josef Strauss stóð nokkuð í
skugga bróður síns og föður. Hljóm-
sveitin lék tvö verk eftir hann,
masúrkann Die Schwátzerin,eða
blaðurskjóðuna, og lífsyndisvalsinn
Mein Lebenslauf ist Lieb’ und Lust,
og mátti heyra að Josef hefði vel
getað náð sama árangri og bróðir
hans, hefði hann haft til þess löngun
og tækifæri.
Það sem einkenndi þessa tónleika
var fjör og gleði þótt framanaf hefði
verið erfitt að rífa upp stemmningu í
gímaldinu Laugardalshöll. Guth
kann öll trixin sem gera show“ að
showi“. Hann brá á leik með hljóm-
sveitina og áheyrendur og gerði
allslags kúnstir til að virkja tón-
leikagesti með í fjörið. Hæst náði
sprellið í Blaðurskjóðu Josefs
Strauss, þegar brast á með almennri
kjaftatörn í hljómsveinni, endanna á
milli, í „gemsana" og jafnvel út í sal.
Höre ich Zigaunergeigen úr óper-
ettunni Marizu greifafrú eftir
Kálmán var siðasta verkið efnis-
skránni. Izabela Labuda söng af
heitri tilfinningu og með bravúr og
tónleikagestir kunnu vel að meta.
Nokkur aukalög fylgdu, þar á meðal
marsinn Þrumur og eldingar og
að lokum hinn óviðjafnanlegi
Radetzkymars Jóhanns eldri.
Laugardalshöll er enginn tón-
leikasalur. Þetta gímald hreinlega
gleypir tónlist áður en hún berst
eðlilega til hlustandans. Það er hins
vegar ánægjuefni að nú skulum við
vera búin að þreyja þorrann í þess-
um efnum og eigum bara góuna eft-
ir. Það er vert að óska Sinfóníu-
hljómsveitinni til hamingju með
staðfest áform ráðamanna um að
skapa henni þann starfsvettvang
sem hún á sannarlega skilið.
Lokatónleikar
námskeiðs
LOKATÓNLEIKAR námskeiðs sem
stendur yfir í Tónlistarskóla ísafjarð-
ar verða á morgun, sunnudag, kl. 14.30
í sal Grunnskólans á ísafirði. Um er að
ræða námskeið í „tónlistarmiðlun",
„Performance and Communication
Skills", en það er ný námsgrein í tón-
list sem hefur verið að ryðja sér til
rúms á undanfijmum árum og beinist
einkum að því að auka virkni og sjálf-
stæða sköpun tónlistamemenda og
víkka sjóndeildarhring þeirra.
Fyrirhuguð menningarhús á
landsbyggðinni
ísafjörður
o
Sauðárkrókur
Akureyri Egilsstaðir
o
Vestmannaeyjar o
Bergþóra Jónsdóttir
Morgunblaðið/Þorkell
INGIBJORG Pálmadóttir heilbrigðisráðherra, sem opnaði sýninguna,
virðir fyrir sér eitt verkanna.