Morgunblaðið - 21.08.1999, Blaðsíða 10

Morgunblaðið - 21.08.1999, Blaðsíða 10
10 LAUGARDAGUR 21. ÁGÚST 1999 MORGUNBLAÐIÐ FRETTIR Tímamót í forvarnastarfi Um áramótin var áfengís- og vímuvarna- ráð stofnað í þeim tilgangi að efla og styrkja áfengis- og vímuvarnir, sérstak- lega meðal barna og ungmenna. Eyrún Baldursdóttir ræddi við Þorgerði Ragnars- dóttur, framkvæmda- stjóra ráðsins. Hún kveður höft og bönn eiga í vök að verjast í þjóðfélagi þar sem frjálsræðishugsjón er ríkjandi. Aukið fram- boð á áfengi og vímu- efnum kalli á nýjar leiðir í forvarnastarfi. SÍÐASTA ríkisstjórn steig mikilvægt skref í áfengis- og vímuvörnum árið 1996 þegar sett var á fót nefnd ráðuneyta til að marka stefnu í áfengis- og vímuvörnum," segir Þorgerður Ragnarsdóttir, fram- kvæmdastjóri áfengis- og vímu- varnaráðs, og kveður þau Ingi- björgu Pálmadóttur heilbrigðis- ráðherra og Þorstein Pálsson, fyrrverandi dómsmála- og sjávar- útvegsráðherra, eiga mestan heið- ur að þvi Verkefnið ísland án eit- urlyfja og stofnun áfengis- og vímuvarnaráðs eru meðal þess sem nefndin lagði til. „Sögulega séð hefur stefna í áfengis- og vímuvörnum einkennst af höftum með bindindishugsjónir að leiðar- ljósi," segir Þorgerður. Áfengis- og vímuvarnaráð tók til starfa um síðustu áramót og í því sitja átta fulltrúar. Þeir eru tfl- nefndir af heilbrigðis- og trygg- ingamálaráðuneytinu, forsætis- ráðuneytinu, dóms- og kirkjumála- ráðuneytinu, utanríkisráðuneytinu og Sambandi íslenskra sveitarfé- laga. Þorgerður er eini starfsmað- ur ráðsins, enn sem komið er. Unnið er að því að finna betra hús- næði fyrir ráðið þannig að hægt verði að bæta við starfsfólki og hrinda brýnum verkefnum í fram- kvæmd. Samábyrgð samfélagsþegna Markmið áfengis- og vímuvarna- ráðs er að uppræta fíkniefnaneyslu í landinu og draga stórlega úr áfengisneyslu, sérstaklega meðal unglinga. Vímulaus grunnskóli er forgangsmarkmið. „Unglinga- drykkja hefur lengi ver- ________ ið vandamál hér á landi og neysla unglinga og fjölbreytni vímuefna hefur aukist stöðugt undanfarin ár," segir Þorgerður. „Mér er ofarlega 1 huga síðasta verslunarmannahelgi þar sem þús- undir drukkinna unglinga söfnuð- ust saman á sama bletti. Við slíkar aðstæður myndast ringulreið þar sem unglingar hafa enga stjórn á aðstæðum," segir hún og bætir við að grípa verði inn í og breyta þess- um venjum. Þorgerður bendir á að ótímabær unglingadrykkja og misnotkun vímuefna sé vandamál sem allir þurfi að axla ábyrgð á, en eigi ekki að vera í höndum örfárra aðilá. „Templarar tóku að sér þennan Morgunblaðið/Ásdís Þorgerður Ragnarsdótttir, framkvæmdastjóri áfengis- og vímuvarnaráðs, segir að ekki sé mikils árangurs að vænta af vímuvarnastarfi fyrr en almenningur, sem notar áfengi, sættir sig við þau markmið sem sett eru og er tilbúinn að taka þátt í að ná þeim. Umræðu þarf um ótíma- bæra drykkju unglinga málaflokk í kjölfar bannlaganna og sinntu vel með sínum aðferðum. Síðan bættust við Samtök áhuga- manna um áfengisvarnir sem komu með hugmyndir um að alkó- hólismi væri sjúkdómur. Núna er mjög brýnt að ná almennri um- ræðu um ótímaba^ra drykkju ung- linga. Virkja þarf fólk í andstöðu sinni gegn þessu máli og ef árang- ur á að nást verða allir að leggja lóð á vogarskálarnar. Foreldrar, skólar, heilsugæsla og aðilar sem standa að félagsstarfi verða að ná samstöðu um hvert vandamálið er, hvert markmiðið er og hver ber ábyrgðina." Að mati Þorgerðar er tímabært að breyta áherslum í vímuvörnum þar sem Ijóst sé að hvorki bindind- ishugsjón né fræðsluáróður um skaðsemi vímuefna virki einn og sér. „Það þarf að hugsa upp nýjar aðferðir sem vænlegri eru til ár- angurs. Fjálsræðishugsjónir eru ríkjandi í þjóðfélaginu og því verð- ur að móta forvarnastarf eftir því. Áttatíu og fimm prósent af þjóð- inni, fimmtán ára og eldri nota áfengi og við verðum að finna að- ferðir sem þessi hópur getur sætt sig við," segir Þorgerður, en meðal þess sem áfengis- og vímuvarna- ráð leggur til er að hefja forvarnir meðal mun yngri barna en hingað til hefur verið gert. Frá móðurkviði tíl fullorðinsára Þorgerður talar um að nýta allar stofnanir í þjóðfélaginu til vímu- ________ varna. „Starfsmenn heilsugæslu hafa til dæmis tækifæri til að kanna neyslu verðandi mæðra. Fósturskemmd- ir geta hlotist af áfengis- neyslu móður á með- göngu og vert er að upplýsa konur um það. Ég held líka að það sé mikilvægt að spyrja verðandi mæður út í umhverfi þeirra og at- huga hvort þær þurfi stuðning." Þorgerður bendir á að starfsfólk heilsugæslu, leikskóla og skóla geti stundum séð fyrir hvaða börn eru líkleg tO að lenda í áfengis- og vímuefnavanda seinna á ævinni m.a. af félagslegu umhverfi þeirra og ýmsum hegðunar- og þroska- einkennum. „Við vitum ekki núna hvernig við eigum að nýta þessa þekkingu og hjálpa þessum krökk- um að koma undir sig fótunum." Hún telur að innan grunnskólans ætti að vera hægt að sinna þessum hópi sérstaklega. „Til þess vantar viðeigandi stuðning innan skólans og framboð af sérhæfðum með- ferðarúrræðum." Efling foreldrastarfs er eitt af því sem hún telur mikilvægt í áfengis- og vímuvörnum. „Rann- sóknir benda til að börn, sem eiga foreldra sem styðja þau og fylgj- ast með hvar þau eru og með hverjum, eru ólíklegri til að neyta vímefna. Við foreldrar verðum einnig að líta í eigin barm og skoða hvernig fyrirmyndir við er- um. Ég er þeirrar skoðunar að foreldrar eigi að draga verulega úr drykkju á meðan þeir eru að ala upp börn. Það er vitaskuld mótsagnakennt að foreldrarnir séu drukknir í útilegum en ætlist til að unglingarnir geri ekki slíkt hið sama." Upplýsingamiðstöð vímuvarna í landinu Afengis- og vímuvarnaráð legg- ur í starfi sínu áherslu á gagna- söfnun og sífellda þekkingarleit. „Við höfum rannsóknir undanfar- inna ára að miða út frá og munum gera áætlun um hvað þurfi að rannsaka markvisst á næstu árum. Ljóst er að það þarf fleiri rann- sókna við til að meta neyslu þjóð- arinnar og athuga tíðni ýmissa vandamála sem koma í kjölfar vímuefnaneyslu. Til dæmis slys, ölvunarakstur, afbrot og fleira," segir Þorgerður. „Hugmyndin er að vera í samstarfi við þá aðila sem starfa að rann- sóknum," segir hún og nefnir Félagsvísinda- stofnun, Rannsóknir og ""*" greiningu og Landspítalann dæmi. „Áfengis- og vímuvarnaráð mun setja á fót gagnabanka þar sem verður að finna niðurstöður rann- sókna, athugana og annað sem við- kemur vímuvörnum. Ráðið á að verða upplýsingamiðstöð sem tek- ur við fyrirspurnum fólks um allt sem viðkemur áfengis- og vímu- vörnum. Við munum einnig leggja áherslu á að miðla niðurstöðum bæði á Netinu og í fjölmiðlum," segir hún. Sem dæmi um nýja könnun sem Tímabært að breyta áherslum í vímuvörnum sem gerð var að tilstuðlan áfengis- og vímuvarnaráðs var svokallað ESPAD-verkefni. Niðurstöður þeirrar rannsóknar voru kynntar á blaðamannfundi fyrr í þessum mánuði en þær bentu til að dregið hefði úr áfengisneyslu, reykingum og neyslu ólöglegra vímuefna með- al nemenda í efsta bekk grunn- skólans. „Þær niðurstöður eru samt bara eitt brot í púslinu," seg- ir hún. Áfengis- og vímuvarnaráð mun meta árangur af þeim forvarna- verkefnum sem stofnað er til og bera saman við niðurstöður milli svæða innanlands og utan. Forvarnasjóður í höndum áfengis- og vímuvarnaráðs Afengis- og vímuvarnaráð hefur eftirlit með því að ákvæðum laga og reglugerða um áfengis- og vímuvarnir sé framfylgt en það fel- ur í sér mikla samvinnu við þá sem vinna að áfengis- og vímuvörnum. Það eru meðal annarra SÁÁ, Fræðslumiðstöð fíkniefna, Rauði krossinn, Foreldrasamtökin, Fé- lagsþjónustan og f TR. Verkefni áfengis- og vímuvarna- ráðs fyrir ríMsstjórnina eru víðtæk og eitt þeirra er að deila út styrkj- um úr Forvarnasjóði. „Þar til í ár sá heilbrigðisráðuneytið um að úthluta úr honum en héðan í frá verður það á vegum áfengis- og vímuvarnaráðs að gera tfllögur um úthlutanir til heilbrigðis- og tryggingamálaráð- herra," segir Þorgerður. Forvarna- sjóður var stofnaður árið 1995 til ________ verkefna á sviði áfengis- og vímuefhavarna og Þorgerður segir að 35 milljónum hafi verið var- ið til verkefna í ár. Um- sóknir bárust hins vegar "~*"^ um 160 milljónir. Frá því áfengis- og vímuvarna- ráð tók til starfa hefur það verið að marka sér stefnu í áfengis- og vímuvörnum. Um r framtíð þess segir Þorgerður: „Ég vil að þetta verði sterk miðstöð sem er tilbúin að skoða hvað virkar í forvörnum með opnum huga og sjá það sem hefur ekki virkað. Leiðirnar eru ekki ljósar núna en vitaskuld verð- um við að byrja einhvers staðar. Við munum reyna að starfa í takt við breytta tíma og leggja nýjar áherslur í áfengis- og vímuvörn- um." Landssíminn styrkti Quake-keppni Ekki athuga- vert að styrkja leiki af þessu tagi ÓLAFUR Þ. Stephensen, forstöðu- maður kynningar- og upplýsinga- mála Landssímans, segir að Landssíminn sjái ekkert athuga- vert við að fyrirtækið styrki leikja- mót af því tagi sem það styrkti um síðustu helgi þegar keppt var í tölvuleiknum „Quake", en það er einn vinsælasti drápsleikur síðustu ára sem leikinn er á tölvu. Ólafur segir ennfremur að fyrir- tækið myndi taka styrktaraðild að slfkum styrkjum til endurskoðunar ef sýnt væri fram á að slíkir leikir hefðu skaðleg áhrif á þátttakendur þeirra. Fram á það hafi hins vegar ekki verið sýnt með „Quake" tölvu- leikinn. Skák líka drápsleikur Ólafur segir að Landssímin hafi styrkt ýmis íþrótta-, leikja- og tölvuleikjamót. Tölvuleikurinn „Quake" sé vinsæll leikur sem spfl- aður sé af breiðum aldurshópi. Þátttakendur í mótinu um síðustu helgi hafi fyrst og fremst verið í aldursflokknum 18 ára og eldri, og verið allt upp í 40 ára. Þeir sem yngri voru hafi margir verið í fylgd með foreldrum. „Við styrkjum einnig skákmót á Netinu, og skák er líka drápsleikur ef út í það er farið. Við erum að koma tfl móts við áhugamál við- skiptavina okkar og „Quake" er gífurlega vinsæll tölvuleikur. Við höfum ekki tekið afstöðu um inni- hald „Quake" leiksins en það hefur Morgunblaðið hins vegar gert og á margmiðlunarsíðum þess má finna á annan tug greina sem birst hafa sl. tvö ár eða svo þar sem leikurinn er margrómaður. Ef Morgunblað- inu finnst vafasamt að Landssím- inn styrki mót með þessum leik ætti blaðið fremur að líta í eigin barm," segir Ólafur. -----------»4-*--------- Fundur nor- rænna um- hverfísráð- herra UMHVERFISRÁÐHERRAR Norðurlandanna halda fund á mánudag á Hótel Reynihlíð við Mývatn. Á dagskrá fundarins er m.a. samþykkt framkvæmdaáætlunar um vernd náttúru og menning- arminja á norðurslóðum, þ.e. ís- landi, Grænlandi og Svalbarða. Aætlunin, sem hefur að geyma 14 ákvæði um aðgerðir, á að ganga í gfldi árið 2000. Að auki hyggjast umhverfisráð- herrarnir ræða mengun hafsins á norðurslóðum, aðstoð Norðurland- anna við lausn umhverfisvanda- mála í Rússlandi, eftirfylgni yfir- lýsingar forsætisráðherra Norður- landanna um sjálfbær Norðurlönd og undirbúning fyrir væntanlegan fund umhverfisráðherra Evrópu- sambandsríkjanna, að því er segir í fréttatilkynningu. Á fundinum verða, auk Sivjar Friðleifsdóttur, umhverfisráð- herra, sem gegnir formennsku í starfi norrænu umhverfisráðherr- anna: Svend Auken, umhverfisráð- herra Danmerkur, Kjell Larsson, umhverfisráðherra Svíþjóðar, Guro Fjellanger, umhverfisráð- herra Noregs, Satu Hassi, um- hverfisráðherra Finnlands, Éydun Eltör, fulltrúi landstjórnar Færeyja, og Alfred Jakobsen, full- trúi landstjórnar Grænlands, auk fulltrúa frá Álandseyjum. I
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.