Morgunblaðið - 03.12.1999, Síða 38

Morgunblaðið - 03.12.1999, Síða 38
38 FÖSTUDAGUR 3. DESEMBER 1999 MORGUNBLAÐIÐ LISTIR Kynlíf í brennidepli s A Stóra sviði Borgarleikhússins verður frumsýnt í kvöld leikritið Bláa herbergið eftir David Hare. Það eru tveir ungir leikar- ar sem fara með öll tíu hlutverkin í sýning- unni, þau Baldur Trausti Hreinsson og Marta Nordal. Hávar Sigurjónsson átti samtal við þau að lokinni æfingu í vikunni. BLÁA herbergið vakti mikla athygli í Bretlandi þegar það var frumsýnt þar fyrir hálfu öðru ári. Vísast beindist athyglin að stjörnunni Nico- le Kidman sem fækkaði fötuin í sýn- ingunni en verkið sjálft vakti einnig verðskuldaða athygli. Þar sem það snýst um kynlíf persónanna gerir það óneitanlega miklar kröfur tíl leikaranna tveggja í sýningunni, þau koma fram misjafnlega fáklædd, jafnvel nakin, hvert atriði snýst um nálgun persónanna að kynmökum svo kjarninn sé greindur frá hisminu án málalenginga. En auðvitað snýst leikritið um annað og meira, þó kjarninn sé kynlífið era samskipti kynjanna í brennidepli, hvernig nálgast fólk hvað annað, hverju leit- ar það að í fari annarra, hvað dregur karl að konu og konu að karli, hvað er fólk tilbúið að gera til að ná markmiði sínu; kynhvötin fer ekki í manngi-einarálit en hún sýnir kannski oftar en ekki hvern mann fólk hefur að geyma. Bláa herbergið spyr einnig spurn- inga um siðferði en kynhegðun okk- ar í nútímasamfélagi er nátengd grundvallarspurningum um siðferði. Hvað er gott siðferði í kynferðismál- um? Er það siðlaust að stjórnmála- maður haldi fram hjá konunni sinni með sautján ára fyrirsætu? Er það siðlausara en að eiginkona hans haldi framhjá honum með syni vin- konu sinnar? Pilturinn sá grenjar sig svo upp á frönsku au pair-stúlkuna, sem hefur einungis líkamlega girnd á honum. Hún er hins vegar ílekuð af leigubílstjóranum Fred sem stendur í sérstöku vináttusambandi við vændiskonu. Þannig mætti áfram telja. Berhátta á sviðinu Marta Nordal og Baldur Trausti Hreinsson fara hvort um sig með fimm hlutverk í Bláa herberginu. Þau segja að þetta sé tvímælalaust það erfíðasta sem þau hafi tekist á við á leiksviðinu til þessa; bæði til- tölulega nýlega stigin fram á sviðið, Baldur útskrifaðist úr Leiklistar- skóla íslands vorið 1997 og Marta frá Bristol Old Vic Theatre School 1996. Fyrsta hlutverk Baldurs var í söngleiknum.Evítu og síðan lá leiðin í Þjóðleikhúsið þar sem hann hefur m.a. leikið í Meiri gauragangi, Krabbasvölunum, Solveigu og Sjálf- stæðu fólki. Hann lék einnig stórt hlutverk í kvikmyndinni Dansinum og söngleiknum Grease. Marta vakti fyrst athygli í Vefar- anum mikla frá Kasmir og í Hart í bak hjá Leikfélagi Akureyrar. I fyrravetur lék hún í Horft frá brúnni og í haust í Vorið vaknar hjá Leikfé- Leikarar og listræn- ir stjórn- endur BLÁA HERBERGIÐ eftir Da- vid Hare. Byggt á verki Art- hurs Schnitzlers. Leikarar: Baldur Trausti Hreinsson og Marta Nordal. Leikstjóri: María Sigurðar- dóttir. Leikmynd: Sigurjón Jóhanns- son. Búningar: Helga I. Stefáns- dóttir. Tónlist: Paddy Cunneen. Lýsing: Lárus Bjömsson. Hljóð: Ólafur Örn Thoroddsen. laginu og einnig í barnaleikritinu Ævintýrinu um ástina, sem sýnt er í Kaffileikhúsinu. Þau æfa nú bæði hlutverk í Djöfl- um Dostojefskís sem frumsýnt verð- ur í Borgarleikhúsinu í janúar. „Við Baldur þekktumst ekkert þegar æfingar hófust á Bláa her- berginu í haust,“ segir Marta. „Við höfðum ekki einu sinni talað saman, hvað þá meira,“ segir Baldur. Þau segja að þetta hafi ekki komið að sök, þeim hafi strax tekist að byggja upp traust og ganga að þessu sam- eiginlega. Spurningin snýst óneitan- lega um hina miklu líkamlegu ná- lægð og nekt sem sýningin útheimtir. „Það er í rauninni ekkert sérstaklega algengt að leikarar ber- hátti sig á leiksviði og það er alls ekki sjálfsagt að samþykkja að gera slikt,“ segir Baldur. Marta tekur undir þetta en segir að í þessu leik- riti sé nektin eðlileg, „... þetta reynd- ist ekkert mál þegar á reyndi,“ segir hún. Ekki má reyndar skilja þetta svo að þau gangi um sviðið berstríp- uð allt leikritið frá upphafi til enda; aðeins eitt atriði verksins krefst þess og þau segja það skrifað þannig af höfundi, engu hafi verið bætt við af þeirra hálfu í þessa átt. „En við höfum heldur ekki dregið úr því,“ segir Baldur. Reigen, La Ronde og Bláa herbergið Höfundur Bláa herbergisins er David Hare, eitt fremsta núlifandi leikskáld Breta. í fyrravetur sýndi Upprunalegt heiti verksins, Reig- en, eða Hringurinn, vísar til bygg- ingar þess; þar er farið í hring og hver persóna á tvö samhliða atriði, með tveimur ólíkum persónum af gagnstæða kyninu og þannig koll af kolli nema í lokaatriðinu, þar birtist önnur af tveimur persónum fyrsta atriðisins og lokar þannig hringnum. Hver persóna er því sýnd í tvenns konar gjörólíkum aðstæðum, atriðin eru stutt og forsendur fáar og hnitmiðaðar. Þau Baldur Trausti og Marta eru sammála um að eitt það erfiðasta við að leika verkið séu hinar öru skipt- ingar á milli persóna. „Það er enginn tími til að byggja upp persónuna og mynda tengsl við hina persónuna. Þetta þarf allt að vera fyrir hendi á fyrstu sekúndum hvers atriðis, ann- ars næst það ekki á flug,“ segir Baldur Trausti. „María, leikstjórinn okkar, líkti þessu við að þurfa að leika fimm aðalhlutverk sama kvöld- ið,“ segir Marta. „Það er líka allt á fullu baksviðs á milli atriðanna því þá erum við að skipta um búninga og ekki er einu sinni tími til að fá sér vatnssopa." „Það gerir þetta svo enn meira spennandi að persónurnar eru raun- verulegar. Þetta er ekki skrípaleikur þar sem við skiptum um hái’kollur og skegg,“ segir Baldur Trausti. „Þetta eru raunverulegar persónur af holdi og blóði og verulega krefjandi að koma þeim til skila á þeim stutta tíma sem hver þeirra fær úthlutað í leikritinu." Gluggi til að gægjast inn um Hvaða persónur eru þetta svo? Leigubílstjóri á þrítugsaldri, vænd- iskona um tvítugt, au pair-stúlka um tvítugt, námsmaður á þrítugsaldri, stjórnmálamaður og eiginkona hans um fertugt, leikkona og leikritaskáld á fertugsaldri, aðalsmaður á fertugs- aldri og sautján ára gömul fyrirsæta. „Þau eru öll að leita að einhverju í kynlífinu. Hamingju og ást, tilbreyt- ingu og spennu, “ segir Marta. „Þau sýna líka á sér svo gjörólíkar hliðar gagnvart þeim tveimur pers- ónum sem þau hitta. Okkur fannst þetta mjög skrýtið í fyrstu. Fannst jafnvel að þetta gæti ekki staðist. En við nánari skoðun er þetta auðvitað hárrétt. Hver persóna er margar persónur sem koma í ljós við ólíkar aðstæður." „Stjórnmálamaðurinn er mjög gott dæmi um þetta,“ segir Baldur. „í fyrra atriðinu sjáum við hann í svefnherberginu með eiginkonu sinni þar sem hann heldur langa tölu um heiðarleika_ sinn og gott siðferði þeirra hjóna. I næsta atriði sjáum við hann á skrifstofu sinni með saut- ján ára gamalli fyrirsætunni þar sem hann gamnar sér með henni í á þriðja klukkutíma eftir að hafa horft á hana taka eiturlyf og gleypir sjálf- ur einhverjar örvandi pillur án þess að blikna. Þetta eru tvær mjög ólík- ar hliðar á sömu persónu," segir Baldur. „Við erum hér að sýna fólk við at- hafnir sem það vill yfii’leitt ekki hafa áhorfendur að,“ segii’ Marta. „Leik- myndin leggur nokkra áherslu á þetta, er eins konar gluggi fyrir áhorfendur að gægjast inn um. Það er ekki víst að öllum þyki það jafn þægilegt." Baldur veltir vöngum yfir þessu og bætir því við að líklega sé það kostur að leika þetta á Stóra sviðinu. „Okkur óx það auðvitað í augum fyrst að leika tveggja manna leikrit á Stóra sviðinu. En ég held að það sé kostur fyrir þetta leikrit." Frumsýningarskrekkur? „Þú getur rétt ímyndað þér!“ Morgunblaðið/Ásdís Námsmaðurinn og au-pair stúlkan. Leikkonan og leikritaskáldið. Leikfélagið annað leikrit hans, Ofan- ljós, en í Bláa herberginu hefur Ha- re leitað fanga í ríflega aldargömlu austurrísku leikriti, Reigen (1897), eftir Arthur Schnitzler (1862-1931), leikrit sem þótti á sinni tíð nægilega klúrt og berort til að vera bannað þegar átti að frumsýna það í Vínar- borg á þriðja áratugnum. Schnitzler var læknir en stundaði jafnframt rit- störf. Hann ætlaði Reigen þó aldrei til flutnings heldur til lestrar meðal útvaldra kunningja. Þýski kvikmyndaleikstjórinn Max Ophiils byggði hina þekktu mynd sína La Ronde (1950) á Reigen með stórstjörnurnar Gerard Philippe, Danielle Darrieux, Jean-Luis Barra- ult og Simone Signoret í aðalhlut- verkum. Reigen varð þekkt af kvik- myndinni og fáir gerðu sér grein fyrir hversu frjálslega Ophuls fór með það. Hare gerir slíkt hið sama en leitar jafnframt fanga í upprunalega verk- inu og tekur sér ýmislegt úr handriti Schnitzlers til fyrirmyndar. Hann færir verkið reyndar til nútímans og ljær því þannig skarpara samhengi og gerir jafnframt ráð fyrir að öll tíu hlutverk leiksins séu leikin af tveim- ur leikurum; þannig verður verkið meðfram að hugleiðingu um leikhús- ið og hlutverk leikarans í því sam- spili draums og veruleika sem verkið lýsir. Draumur um erótík og veru- leiki kynlífsins gæti verið undirtitill- inn, á undan (draumurinn), á eftir (veruleikinn), en öll atriðin snúast um aðdragandann og eftirstöðvarn- ar, tíminn er frystur meðan gjörðin sjálf - samfarirnar - eiga sér stað. LISTMUNAUPPBOÐ SUNNUDAGSKVÖLDIÐ 5. DESEMBER KL. 20 Á HÓTEL SÖGU VINSAMLEGA KOMIÐ OG SKOÐIÐ VERKIN í GALLERÍ FOLD, RAUÐARÁRSTÍG 14, í DAG, FRÁ KL. 10-18, Á MORGUN FRÁ KL. 10-17 EÐA Á SUNNUDAGINN FRÁ KL. 12-17. SELD VERÐA UM 100 VERK, ÞAR Á MEÐAL FJÖLMÖRG VERK GÖMLU MEISTARANNA. ART GALLERY Rauðarárstíg 14, sími 551 0400.
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84

x

Morgunblaðið

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.