Fréttir frá Íslandi - 01.01.1875, Blaðsíða 20

20
LANDSTJÓKN.
rœdd og afgreidd af {nnginu sem lög; þar af voru 11 stjórnarfrumvörp, eu
15 frá þingmönnum. 24 frumvörp voru foild; þar af voru 5 stjórnarfrum-
vörp, en 19 frá þingmönnum. 3 frumvörp frá þingmönnum voru cigi full-
rœdd, þegar þingi var slitið.
Hjer skal stuttlega skýrt frá úrslitum hinna kelztu mála, er fram
náöu aö ganga, og að lögum urðu:
1. Fjárkagsmálib var hið umfangsmcsta og erviðasta mál,
sem fjallaö var um á þessu þingi. Raunar var fjárupphæð sú, er um var
að gjöra, eigi mikil í samanburði við það, sem tíðkast í flestum öðrum
löndum, en þó voru erviölcikarnir miklir; kom það af því, að hjer á landi
hefnr að undanförnu öll reikningsfœrsla og gjaldgreiðsla verið svo flókin
og margbrotin, að eigi er gott að grynna í henni; í annan stað var mál
þetta nú fyrir alþingi í fyrsta sinn á þenna hátt eða þannig vaxið; og
cnn fremur vantaði mikið af skýrslum, er nauðsynlegar voru ýmist til þess,
að ýmsar greinir gætu skilizt, og ýmist til þess, að sjeö yrði, hvort sumar
greinir væru ijettar eða nauðsynlegar. Nefnd sú, er neðri deild alþingis
setti til að rannsaka þetta mál, haf ði því mjög vandasaman starfa á hendi,
og varð að verjatilþess miklu af þingtímanum; hún gat þvícigiorðið búin
með álit sitt fyr en seint á þingi, enda tafði það hana mjög, að verða að
lcita margs konar skýrslna og skýrteína málinu viðkomandi lijá ýmsum
embættismönnum, og sumar slíkar skýrslur gátu þó eigi fengizt. þegar
nú nefndin var búin með álit sitt, þá var eptir að rœða það í báðum
deildum, en tíminn var nú orðinn svo naumur, að við sjálft lá, að málið
yrði eigi fullrœtt, áður en þingi væri slitið, og það því fremur sem tals-
verður ágreiningur var milli sumra þingmanna og landshöfðingja um ein-
stök atriði málsins, einkum að því er snerti nokkrar útgjaldagreinir. [)ó
lögðust þingmenn og landshöfðingi á eitt með það, að flýta svo fyrir mál-
inu sem unnt var, svo að þaö varö fullrœtt í báðum deildum og útkljáð í
þinglok.
í frumvarpi stjórnarinnar var svo áætlað, að tekjur landsins yrðu
481967 kr. 46aurar fyrir bæði árin 1876 og 1877. þingiö breytti þessari
tölu, og ákvað, að tekjumar yrðu 579593 kr. 46 aurar. pessi hækkun var
fólgin í því, 1. a Ö þingið bœtti tekjum póstsjóðsins, er töldust 15000 kr.,
við tekju megin, en í frumvarpi stjórnarinnar höfðu þær verið taldar út-
gjalda megin; 2. að það hækkaði gjaldið af brennivíni um 87600 kr., eöa
úr 78400 kr. i 160000 kr.; 3. a ð það fœröi vexti viðlagasjóðsins upp um
1826 kr., eða úr 5556 kr. í 6782 kr. par á mót fœrði þingið tekjur af
nafnbótaskatti niður um 200 kr., eða úr 600 kr. í 400 kr. Tekjur póst-
sjóðsins fœrði þingið yfir í tekjudálkinn, af því að því þótti það skipulcgri
reikningsfœrsla; cn þá voru útgjöldin aptur hækkuð moð hinni sömu upp-
hæð. Gjaldið af brcnnivíni hækkaði þingið svo mjög, af því að það bjóst
við, að aðflutningar á brennivíni mundu aukast hin næstu ár.
í frumvarpi stjómai'innar var svo áætlað, að útgjöld landsins fyrir
2 næstu ár mundu verða 481967 kr. 46 aurar; þar af voru 67606 kr. 9aur.