Árbók Hins íslenzka fornleifafélags

Volume

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags - 03.01.1987, Page 103

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags - 03.01.1987, Page 103
HELGI HALLGRÍMSSON HELGUHÓLL Á GRUND I EYJAFIRÐI Víða eru hæðir og hólar hér á landi, sem álitið er að séu haugar fornmanna, sem þar hafi verið jarðsettir með ýmsum búnaði, jafnvel í bát eða skipi. Slíkir haugar eru vel þekktir á Norðurlöndum, t.d. kon- ungahaugarnir við Uppsala í Svíþjóð ogjdling ájótlandi, Raknehaugen í Romerike í Noregi o.fl. Þeir eru sumir allt að 20 m háir og um 70 m í þvermál neðst, þótt slík stærð heyri til undantekninga. í íslendingasögum er líka oft sagt frá haugsetningu fornmanna, svo sem þeirra Skalla-Gríms og Gunnars á Hlíðarenda, og hefur það kynt undir haugatrú fslendinga. Um hana vitna dældir og geilar sem oft nrá sjá á þessum svonefndu fornu haugum, og sýna að grafið hefur verið í haugana, sjálfsagt oftast í leit að einhverju fémætu, enda eru til margar sagnir um slík haugbrot, allt til vorra daga. Samkvæmt þjóðtrúnni voru haugarnir þó oftast varðir með einhverskonar álögum, en alltaf voru einhverjir sem tóku áhættuna af því. Það er nú almenn skoðun fornleifafræðinga, að þessir svonefndu fornhaugar hér á landi séu yfirleitt náttúrumyndanir, cnda hafa sára- sjaldan fundizt kuml á slíkum stöðum, og flest íslenzk kuml hafa á hinn bóginn reynzt lítið ábcrandi, etv. aðcins stórar þúfur. Þó hafa fundizt hér bátagrafir, svo sem á Dalvík 1908 og 1937.' íslenzkir fornhaugar verða því að flokkast með átrúnaðarstöðum, cins og bústaðir ýmissa vætta (landvætta), sem mikið er af í landinu. Slíkir staðir hafa gegnt mikilvægu hlutverki í þjóðlífi okkar fyrr á tímum. Vættirnar sem þar bjuggu, voru oftast verndarvættir viðkomandi jarðar eða heimilis, eins og bezt kemur fram í huldufólkstrúnni. Dæmi eru um það, að huldufólk var talið búa í haugum, og sýnir það skyldleika þess- ara fyrirbæra. 1. Sjá nánar um þetta í bók Kristjáns Eldjárns: Kuml og haugfé.
Page 1
Page 2
Page 3
Page 4
Page 5
Page 6
Page 7
Page 8
Page 9
Page 10
Page 11
Page 12
Page 13
Page 14
Page 15
Page 16
Page 17
Page 18
Page 19
Page 20
Page 21
Page 22
Page 23
Page 24
Page 25
Page 26
Page 27
Page 28
Page 29
Page 30
Page 31
Page 32
Page 33
Page 34
Page 35
Page 36
Page 37
Page 38
Page 39
Page 40
Page 41
Page 42
Page 43
Page 44
Page 45
Page 46
Page 47
Page 48
Page 49
Page 50
Page 51
Page 52
Page 53
Page 54
Page 55
Page 56
Page 57
Page 58
Page 59
Page 60
Page 61
Page 62
Page 63
Page 64
Page 65
Page 66
Page 67
Page 68
Page 69
Page 70
Page 71
Page 72
Page 73
Page 74
Page 75
Page 76
Page 77
Page 78
Page 79
Page 80
Page 81
Page 82
Page 83
Page 84
Page 85
Page 86
Page 87
Page 88
Page 89
Page 90
Page 91
Page 92
Page 93
Page 94
Page 95
Page 96
Page 97
Page 98
Page 99
Page 100
Page 101
Page 102
Page 103
Page 104
Page 105
Page 106
Page 107
Page 108
Page 109
Page 110
Page 111
Page 112
Page 113
Page 114
Page 115
Page 116
Page 117
Page 118
Page 119
Page 120
Page 121
Page 122
Page 123
Page 124
Page 125
Page 126
Page 127
Page 128
Page 129
Page 130
Page 131
Page 132
Page 133
Page 134
Page 135
Page 136
Page 137
Page 138
Page 139
Page 140

x

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: Árbók Hins íslenzka fornleifafélags
https://timarit.is/publication/97

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.