Eimreiðin


Eimreiðin - 01.09.1900, Blaðsíða 43

Eimreiðin - 01.09.1900, Blaðsíða 43
203 orði kveða, að fólkstalau hafi stöðugt farið vaxandi, þó reyndar hafi komið fyrir tímabil á öldinni, er fólki hefir beinlínis fækkað. Pannig fækkaði landsbúum eigi allítið á tímabilinu 1880—90, en til þess vóru alveg sérstakar orsakir: skæðar landfarssóttir, harðindi og mikill fólksflutningur til Ameríku (þar munu nú vera um 20,000 íslendinga eða freklega það). Hefðu þessi áfelli ekki fyrir komið og enginn útflutningur átt sér stað, er sennilegt, að fólksfjöldinn væri nú orðinn tvöfaldur við það, sem hann var í byrjun 19. aldar eða jafnvel orðinn 100,000- Því þó sumir hafi látið sér þau orð um munn fara, að fólkinu mundi ekki hafa fjölgað neitt frekar fyrir það, þótt enginn útflutningur hefði átt sér stað, af því landið hefði ekki getað framfleytt fleirum, en heima sátu, þá nær slíkt engri átt. Pað er ekki djúpt tekið í árinni, þó full- yrt sé, að að minsta kosti tífalt fleiri geti Hfað í landinu, en nú eru þar — og lifað þó miklu betra lífi en nú. Við eymdarsón vonleysisdrauga og ónytjunga er ekkert að miða í þessu efni, því árinni kennir jafnan illur ræðari. Peir halda það sé landinu að kenna, sem er sjálfum þeim að kenna. I byrjun 19. aldar verður varla sagt að til væri nokkur bær (kaupstaður) í landinu, þar sem einar 307 hræður vóru þá í sjálf- um höfuðstaðnum. En eftir því sem liðið hefir á öldina, og eink- um á hinum síðasta fjórðungi hennar, hafa smámsaman risið upp stærri og minni kaupstaðir og kauptún. Kaupstaðir með bæjar- réttindum eru nú 4, einn í hverjum landsfjórðungi: Reykjavík með um 5500 íbúum (1801: 307, 1860: 1444), ísafjörður með um 1000 íb. (r88o: 518), Akureyri með um 900 íb. (1880: 545) og Seyðis- fjörður með um 700 íb. Auk þeirra eru nú 45 kauptún og eru í sumum þeirra eins margir íbúar eins og í hinum minni kaupstöð- um (t. d. Akranesi og Eyrarbakka). Telji maður íbúa allra kaup- staða og kauptúna sem bæjarbúa, en alla aðra sveitabúa, verður niðurstaðan sú, að hér um bil */j allra landsbúa séu nú bæjar- búar, en um 4/s sveitabúar. Pessa breytingu verður hiklaust að telja til framfara. Hún sýnir að lífið er að verða fjölbreyttara og að miklu fleiri af landsmönnum stunda nú ýmislegan iðnað, verzlun og fiskiveiðar en áður. Og þó að hún auðvitað hafi dregið tölu- vert vinnuafi frá sveitunum, þá bætir hún það að nokkru leyti aftur upp með því, að skapa í landinu sjálfu góðan markað fyrir bús- afurðir bænda, svo að hún þannig verður sveitabúskapnum óbein- línis til stuðnings.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76

x

Eimreiðin

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Eimreiðin
https://timarit.is/publication/229

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.