Eimreiðin


Eimreiðin - 01.09.1900, Blaðsíða 49

Eimreiðin - 01.09.1900, Blaðsíða 49
20g eitt af bókum. Á öllu þessu er nú orðin mikil breyting. Nú er hverjum manni heimilt að reka prentiðn og prentsmiðjurnar orðnar 9 (af þeim 4 í Rvík). Blöðin eru nú um 20 alls og tímaritin 12. En auk þess koma út 7 íslenzk blöð í Ameríku og 2 tímarit. Nú er og komið á fót bóksalafélag og árlega gefið út töluvert af bókum. I byrjun aldarinnar var hér um bil það eina, sem varíð var af landsfé til eflingar mentun og uppfræðing, það sem veitt var til latínuskólans. Og það var af svo skornum skamti, að kennarar hans áttu við sönn sultarkjör að búa. En nú er annað orðið uppi á teningnum. Nú er veittur árlegur styrkur af landsfé til allra barnaskóla (nema í hinum 4 kaupstöðum), til sveitakennara, til kvennaskólanna allra, til búnaðarskólanna, og hússtjórnarskólanum hefir og verið veittur töluverður styrkur. Og svo er latínuskólinn, prestaskólinn, læknaskólinn, sjómannaskólinn, annar gagnfræðaskól- inn (og hinn að mestu leyti líka, ásamt kennaradeildinni) algerlega kostaðir af landsfé. I öllum þessum skólum er kenslan veitt ókeypis og nemendurnir geta meira að segja að auki orðið meiri eða minni námsstyrks aðnjótandi. Kenslukjörin eru með öðrum orðum svo góð, að önnur slík munu hvergi finnast annarsstaðar í heiminum. Auk þess fjár, sem árlega er veitt til skólanna, eru á hverjum fjárlögum jafhan veittar töluverðar upphæðir til félaga og tímarita, sem vínna að mentun og uppfræðing, og eins til einstakra manna til ritstarfa og vísindalegra iðkana.1 Af hálfu einstakra manna hafa fjárframlög til mentastofnana eða til eflingar uppfræðing verið tiltölulega lítil í samanburði við það, sem víða gerist annarsstaðar. En því veldur að miklu leyti fátækt landsmanna. Að viljann hafi ekki vantað, sýnir það, að margir einstakir menn hafa með stakri ósérplægni unnið sumpart að mentun og uppfræðing almennings og sumpart að vísindalegum störfum, án þess að fá eins eyris virði fyrir störf sín, — en stund- um kannske óþökk í þess stað. Vó má telja eigi allfáa sjóði til eflingar mentun og uppfræðing og skulum vér sem dæmi nefha gjóf Pórarins prófasts Böðvarssonar til skólastofnunar í Flensborg, Thorkillii barnaskólasjóð (um 70,000 kr., stofhaður á 18. öld), heimspekisjóð Hannesar Arnasonar prestaskólakennara (nú um 50,000 kr.), kvennaskólasjóð frú Herdísar Benediktsen og dóttur 1 í>að er orðinn siður á íslandi að kalla allar slíkar tjárveitingar »bitlinga«, $em getur ekki stafað af óðru en hinum algenga sjúkdómi Islendinga: öfundinni. «4
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76

x

Eimreiðin

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Eimreiðin
https://timarit.is/publication/229

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.