Eimreiðin


Eimreiðin - 01.09.1900, Blaðsíða 75

Eimreiðin - 01.09.1900, Blaðsíða 75
235 PJÓÐHÆTTTR. Ef telja ætti upp allar þær breytingar og framfarir i þjóðháttum Islendinga, sem orðið hafa á hinni umliðnu öld í smáu sem stóru, þá yrði langur uppi. Um það má toluvert lesa í ritgerð séra Porkels Bjarnasonar »Fyrir 40 árum« í Tímariti Bókmentafélagsins XIII (1892) og athugasemdum dannebrogsmanns Ólafs Sigurðssonar í Ási við hana í sama riti (XV. árg., 1894), og leyfum vér oss aðallega að vísa til þeirra ritgerða. Hér skal þess eins getið, að hýbýlaskipun hefir mjög breytst til bóta, fataburður orðið smekklegri, hreinlæti vaxið, mataræði batnað og hjátrú og hégiljur minkað. fá hafa og verkfæri manna tekið talsverðum umbótum og sum ný upp tekin. Má sem dæmi þessa nefna, að fram að 1840 var ljárinn reyrður við orfið, en þá fundu menn upp á að festa hann með járnhólkum, og hafði sú uppgötvun enga smávegis þýðingu fyrir sláttumanninn, þó hún sýnist í sjálfu sér ekki stór. Enn meiri framför var þó það, er menn tóku upp skozku ljáina og lögðu niður dengingarspíkurnar gömlu. f"á má og nefna bættan reiðskap, bætt veiðarfæri, nýjar vélar: sauma- vélar, prjónavélar, skilvindur, taðvélar, hjá sumum nýja vefstóla, spunavélar, kerrur og vagna og jafnvel sláttuvélar. Ekki var það heldur lítil framför, er steinolíulampinn útrýmdi grútarlampanum. Af framför í íþróttum má sérstaklega nefna sundkenslu þá, er nú er upp komin víða. Margt fleira þessu líkt mætti til tína, ef rúmið leyfði. Eitt hið helzta framfaramerki í þjóðháttunum verður og að telja það, að samkomur og fundarhöld eru nú orðin tíðari en áður og skemtanir dálítið margbreyttari, þó enn megi betur vera. Pað er enginn vafi á því, að auknir mannfundir, aukin gleði og aukið lífsfjör eru einhver hin öflugustu meðul til að kippa mönnum upp úr doðanum og létta af þeirri lognmollu, sem nú í nokkrar aldir hefir hvílt yfir landinu. En langt á það enn í land, að eins mikið kveði að mannfundum, skemtunum og ferðalögum eins og hjá for- feðrum vorum á blómaöld landsins, enda líka lífsfjörið, dáðin og drengskapurinn að sama skapi minni en þá. NIÐURLAG. Pó að hér hafi verið stutt yfir sögu farið og mörgu slept, sem á hefði þurft að minnast, vonum vér að þetta sé þó nægilegt til þess að sýna, í hverja átt þjóðin hefir stefht á umliðinni öld, og að framfarirnar eru ekki alllitlar í ýmsum grein- um. Sólskinsblettirnir eru margir, en um nýja skuggabletti er miklu færra, þó að þeir því miður séu líka til. Ef svo er að gætt, á
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76

x

Eimreiðin

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Eimreiðin
https://timarit.is/publication/229

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.