Eimreiðin


Eimreiðin - 01.05.1911, Blaðsíða 64

Eimreiðin - 01.05.1911, Blaðsíða 64
140 Breta, í stað þess skipulags, sem nú gildir samkvæmt Stöðulög- unum og þeim íslenzku stjórnarskrám, sem á þeim eru bygðar — því bæði stjórnarskráin 5.jan. 1874 og stjórnarskrárbreytingin 1903 hvíla á grundvelli Stöðulaganna og vitna í þau í sjálfum textan- um — yrði að sjálfsögðu engin breyting gerð á þeirri stöðu ís- lands sem dansks ríkishluta, er hlotið hefir þjóðréttarlega viður- kenning. Pví beint er þetta aðeins tekið fram í Stöðulögunum, en er náttúrlega staðreynd út af fyrir sig, hvað sem þau lög segðu, enda byggist gildi þeirra einmitt á, að svo sé. Og það mundi eflaust heldur ekki verða Islandi til góðs, að farið væri að hreyfa við þessu. Pað er því sjálfgefið, að hinn almenni fæðingja- réttur héldist áfram hvarvetna í ríkinu, og að hin almennu æðstu stjórnarvöld ríkisins að forminu til hefðu eftir sem áður æðsta valdið í öllum málefnum ríkisins, eins og þing Breta að forminu til er yfir öllum öðrum þingum í ríkinu, þó því náttúrlega í reynd- inni detti ekki í hug ótilkvöddu að skifta sér neitt af sérmálum Kanada eða Ástralíu. Um þetta þyrfti því ekkert að standa í þeim lögum, er veitti íslandi jarlsstjórn, og öll þessi fremur óeðli- lega greining á sérmálum og sameiginlegum málum í Stöðulögun- um, félli þá um koll af sjálfu sér. En afleiðingin af þessu yrði hinsvegar líka sú, að unt væri að veita íslandi hina frjálsustu sjálfstjórn — undir drottinvaldi dönsku krúnunnar — á hér um bil öllum svæðum opinberra mála. Eins og kunnugt er, geta nýlendur Breta, þegar þær hafa ráð á því, annast sjálfar strand- gæzlu sína og hervarnir, og þær geta líka veitt fæðingjarétt innan sinna endimarka; Kanada getur t. d. meira að segja, án nokk- urrar íhlutunar, gert hverskonar samninga við aðrar þjóðir, ef ekki er um bein pólitisk efhi að ræða. Að þetta getur átt sér stað í Kanada, og öðrum af hinum stærri nýlendum Breta, kemur af því, að það er sjálft konungsvaldið, sem flutt hefir verið yfir hafið, með því að landstjóri Breta framkvæmir, með ráðherrum, er hafa ábyrgð fyrir þingi Kanada, í nafni konungs alt vald Breta- konungs, þegar frá eru skildar fáeinar undantekningar, þar sem ríkisvaldinu er áskilinn réttur til staðfestingar, er stjórnarathöfnin snertir alt ríkíð. Og alveg á sama hátt gæti ísland með dönsk- um jarli, skipuðum af konungi, sem stjórnaði með íslenzkum ráð- herrum einum, er bæru ábyrgð fyrir alþingi, fengið ekki aðeins hina frekustu sjálfstjórn á því nær öllum sviðum opinberra mála, heldur einnig það, sem það nú vantar svo tilfinnanlega, konungs-
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80

x

Eimreiðin

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Eimreiðin
https://timarit.is/publication/229

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.