Eimreiðin


Eimreiðin - 01.05.1911, Blaðsíða 61

Eimreiðin - 01.05.1911, Blaðsíða 61
137 legar ríkisstofnanir — með öbrum orðum afnema það eftirlit ríkis- valdsins, sem enn þá er í gildi — og heimila líka uppsögn á hin- um sameiginlega fæðingjarétti. Og Danir mundu heldur aldrei fá mikla ánægju af þeirri alríkisskipan, sem að dæmi Stöðulaganna er gert ráð fyrir í 6. gr. Uppkastsins, að stofna megi til, þó þetta sé enn ógreinilegar orðað þar en í Stöðulögunum. Pví það er ljóst, að séu þau mál, sem sameiginleg eru samkvæmt Stöðulög- unum, of fá til þess, að á þeim verði bygðar sameiginlegar ríkis- stofnanir, t. d. sérstakt þing fyrir alt ríkið, þá mundi það reynast frágangssök, að kalla sérstaka þjóðfulltrúa frá íslandi, til þess ásamt dönskum fulltrúum að ræða einungis þau fáu mál, sem eftir yrðu, þegar aðeins utanríkismál og hervarnir ættu að vera sam- eiginleg. En þar við bætist, að munurinn á fólksfjölda Danmerkur og Islands er altof átakanlegur til þess, að Danir gætu gert sér að góðu, að íslendingar, sem eru 30 sinnum færri, hefbu jafnmarga fulltrúa eða jafnan atkvæðisrétt; og fulltrúamagn eftir fólkstölu einni, sem ekki mundi gefa íslandi meiri atkvæðisrétt en Lálandi og Falstri, mundi aldrei fullnægja þjóðerniskröfum íslendinga, enda hefir það verið skýrt tekið fram af þeirra hálfu. En í rauninni er það algerlega tilgangslaust að ræða um nokkra alríkisskipan, er byggja mætti á Uppkastinu, með því annað þeirra mála, er óupp- segjanleg áttu að vera, sem sé hervarnirnar, og sem í öðrum ríkis- samböndum er svo afarmikils virði fyrir sambandið, aldrei gæti orðið eina verulega máttarstobin undir sannarlega gagnhverfu ríkissambandi millum Danmerkur og íslands, meb því ab íslend- ingar gætu að minsta kosti aldrei orðið hervörnum Dana að neinu liði, enda áttu þeir samkvæmt Uppkastinu meira ab segja ab vera undanþegnir allri skyldu til þess. Loforb Uppkastsins um hluttöku Islendinga í stjórn sameiginlegra mála ríkisins, yrbi því abeins notab til þess eins, ab byggja á því nýja stjórnarbaráttu, sem gæti leitt til þess ab rjúfa ríkissambandib ab fullu og öllu, löngu ábur en 37 ára uppsagnarfresturinn, sem ákvebinn er í 9. gr., væri útrunn- inn — alveg eins og þegar krafa smáríkisins Láenburg um jafnt fulltrúamagn í alríkinu danska varð hinni dönsku alríkisskipan að fótakefli og aldurtila. En hérumbil alveg sömu ástæðurnar mundu líka gera málefna- samband það, sem minnihlutinn íslenzki (Hafsteins-flokkurinn) vildi koma á, óaðgengilegt frá dönsku sjónarmiði. Pví reyndar er það almennast, að slík málefnasambönd, eins og t. d. Noregur-Svíþjóð
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80

x

Eimreiðin

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Eimreiðin
https://timarit.is/publication/229

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.